किडनी स्टोन असणाऱ्यांनी तूप सोडायचं? जाणून घ्या खरं काय!

किडनी स्टोन असणाऱ्यांनी तूप खावे की नाही?

किडनी स्टोन झाला आहे म्हणून तूप पूर्णपणे बंद करावे, असा सार्वत्रिक नियम नाही. तूप हे चरबीचा स्रोत आहे आणि किडनी स्टोनच्या बहुतांश प्रकारांमध्ये तूप थेट खडा तयार करते असे म्हणता येत नाही. मात्र, तूप हा उच्च-कॅलरी पदार्थ असल्याने त्याचे प्रमाण मर्यादित ठेवणे योग्य ठरते. विशेषतः ज्या व्यक्तींच्या आहारात आधीच तूप, लोणी, तळलेले पदार्थ आणि इतर चरबीयुक्त पदार्थ मोठ्या प्रमाणात असतील, त्यांनी एकूण चरबीचे प्रमाण लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

किडनी स्टोनमध्ये तुपापेक्षा महत्त्वाचे काय?

किडनी स्टोनच्या प्रतिबंधात पुरेसे पाणी पिणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. पुरेसे द्रवपदार्थ घेतल्याने लघवी पातळ राहण्यास आणि काही प्रकारचे खनिज स्फटिक तयार होण्याचा धोका कमी करण्यास मदत होते. मात्र, प्रत्येक व्यक्तीने नेमके किती पाणी प्यावे हे हवामान, शारीरिक हालचाल, आरोग्यस्थिती आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार ठरवावे.

मिठाचे प्रमाण कमी करणे हेदेखील महत्त्वाचे आहे. आहारातील जास्त सोडियममुळे लघवीत कॅल्शियमचे प्रमाण वाढू शकते आणि काही प्रकारच्या किडनी स्टोनचा धोका वाढू शकतो, त्यामुळे पॅकेज्ड स्नॅक्स, चिप्स, लोणची, पापड आणि अतिमिठाचे पदार्थ कमी करणे फायदेशीर ठरू शकते.

कॅल्शियम पूर्णपणे बंद करू नका

किडनी स्टोन असलेल्या व्यक्तींनी दूध, दही किंवा इतर कॅल्शियमयुक्त पदार्थ पूर्णपणे बंद करावेत हा गैरसमज आहे. विशेषतः कॅल्शियम ऑक्सलेट स्टोन असणाऱ्या व्यक्तींमध्ये आहारातून योग्य प्रमाणात कॅल्शियम मिळणे महत्त्वाचे असू शकते. मात्र, कॅल्शियम सप्लिमेंट घ्यायचे असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

ऑक्सलेटयुक्त पदार्थांबाबत काळजी

कॅल्शियम ऑक्सलेट स्टोनचा इतिहास असलेल्या काही व्यक्तींना आहारातील ऑक्सलेटचे प्रमाण कमी करण्याचा सल्ला दिला जाऊ शकतो. पालक, बीट, शेंगदाणे, काही नट्स आणि चॉकलेट यांसारख्या पदार्थांमध्ये ऑक्सलेट असते. मात्र, सर्व किडनी स्टोन रुग्णांनी हे पदार्थ पूर्णपणे बंद करावेत असे नाही. स्टोनचा प्रकार आणि व्यक्तीच्या वैद्यकीय स्थितीनुसार आहारातील बदल ठरवणे अधिक योग्य आहे.

तूप किती खावे?

किडनी स्टोन असताना तूप पूर्णपणे टाळण्याऐवजी मर्यादित प्रमाणात घेणे अधिक योग्य ठरू शकते. मात्र जर डॉक्टरांनी वजन, कोलेस्ट्रॉल किंवा इतर कारणांमुळे चरबीचे प्रमाण कमी करण्यास सांगितले असेल तर त्यांच्या सल्ल्याला प्राधान्य द्यावे.

महत्त्वाचे

किडनी स्टोनचा उपचार केवळ आहारातील बदलांनी होईलच असे नाही. खड्याचा प्रकार, आकार आणि स्थान यानुसार उपचार बदलतात. कंबरेच्या किंवा पोटाच्या बाजूला तीव्र वेदना, लघवीत रक्त, ताप, उलट्या किंवा लघवी करताना तीव्र त्रास होत असल्यास वैद्यकीय तपासणी आवश्यक आहे.