श्रद्धा कपूर रात्री कॉफीऐवजी पिते जपानी ‘होजीचा’ चहा; झोप आणि पचनासाठी खरंच फायदेशीर आहे का?

श्रद्धाने हळू हळू सांयकाळच्या कॉफीऐवजी होजीचा हा जपानी चहा पिण्यास सुरुवात केली. सुरुवातीला काही दिवस चहा प्यायल्यानंतर तिला आपल्या शरीरात काही सकारात्मक बदल जाणवले. चला जाणून घेऊ या जपानी होजीचा चहा नक्की काय आहे आणि त्याचे फायद्यांबाबत आहारतज्ज्ञ काय सांगतात?

होजिचा चहा म्हणजे काय?

आहारतज्ज्ञ कृपा जालान यांच्या मते, होजिचा हा एक अद्वितीय जपानी ग्रीन टी आहे जो उच्च तापमानावर भाजला जातो. हा चहा पाने आणि देठ भाजून तयार केला जातो, ज्यामुळे त्याला हलका लालसर तपकिरी रंग आणि भाजलेला किंवा नटी चव येतो. भाजण्याच्या प्रक्रियेदरम्यान, क्लोरोफिलचे विघटन होते आणि काही सुगंधी संयुगे – ज्यांना पायराझिन म्हणतात – तयार होतात. हेच घटक चहाला किंचित धुरकट आणि कारमेलसारखी चव देतात.

जपानी चहामध्ये कॅफिन कमी असते

होजिचामध्ये सामान्य ग्रीन टीपेक्षा कमी कॅफिन असते. त्यात कॅटेचिनसारखे अँटीऑक्सिडंट्स आणि एल-थियानिन नावाचे अमिनो आम्ल देखील असते. एल-थियानिन मेंदूतील अल्फा ब्रेन वेव्हज वाढवते, ही अशी स्थिती असते जेव्हा एखादी व्यक्ती शांत पण सतर्क वाटते. हेच कारण आहे की, ते प्यायल्यानंतर जास्त उत्तेजना होत नाही परंतु थोडी स्थिर ऊर्जा असते.

सायंकाळी कॉफी सोडल्यावर श्रद्धाला कोणते बदल जाणवले.

श्रद्धा म्हणाली की, कॉफी पूर्णपणे सोडून देण्याचा कोणताही विचार नव्हता, परंतु संध्याकाळी कॉफीवर स्विच करणे आवश्यक होते. संध्याकाळी उशिरा कॅफिन घेतल्याने शरीराच्या सर्कॅडियन लयमध्ये (शरीराचे चक्र) व्यत्यय येत होता, ज्यामुळे झोपेवर परिणाम होत होता. अभिनेत्री म्हणाली की,”जेव्हा तिने दुपारी ४ वाजता कॉफीऐवजी बदामाच्या दुधासह होजीचा पिण्यास सुरुवात केली तेव्हा तिला तिच्या शरीरात काही बदल जाणवले.”

” दिवसा उर्जेची अचानक वाढ आणि घट होण्याची समस्या कमी होते. हृदयाचे ठोके वेगात धडधडणे आणि चिंता नियंत्रणात आली. कामावर लक्ष केंद्रित झाले. मन अधिक स्थिर झाल्यासारखे वाटते. रात्री लवकर झोप लागली. हा चमत्कारिक बदल नव्हता, परंतु मज्जासंस्थेला काही आराम मिळाला.”असे वाटले.

ग्रुप हेल्थ न्यूट्रिशनिस्ट पायल कोठारी यांच्या मते, “भाजताना तयार होणारे पॉलीफेनॉल आणि मेलानॉइडिन्स शरीरातील ऑक्सिडेटिव्ह ताण कमी करण्यास मदत करू शकतात. या चहाचे सेवन केल्याने शरीरातील जळजळ कमी होण्यास मदत होते आणि पचनसंस्थेला आधार मिळतो. हा चहा प्यायल्याने अ‍ॅसिड रिफ्लक्सची समस्या दूर होते. दुपारी जड जेवणानंतर हा चहा प्यायल्याने पचनसंस्था निरोगी राहते. या चहामध्ये असलेले टॅनिनचे कमी प्रमाण कॉफीच्या तुलनेत सौम्य मानले जाते. या चहात कॅफिन कम कमी असते. त्याची चव नटी आणि स्मोकी आहे. ते होजीचा अधिक शांत आणि संतुलित अनुभव देते. दुपारी किंवा संध्याकाळी जास्त कॅफिन सेवन केल्याने सर्केडियन लयवर परिणाम होऊ शकतो, ज्यामुळे झोप आणि मज्जासंस्थेवर परिणाम होऊ शकतो.

जपानी चहा आरोग्यावर कसा परिणाम करतो हे संशोधनातून दिसून येते.

अनेक संशोधनांमध्ये हे सिद्ध झाले आहे की या चहामध्ये असलेले एल-थियानिन मेंदूतील ‘अल्फा वेव्हज’ उत्तेजित करते, ज्यामुळे तुम्हाला आळस न येता मानसिकरित्या शांत (रिलॅक्स्ड) राहते. ते कॉर्टिसोल (स्ट्रेस हार्मोन) ची पातळी कमी करण्यास मदत करते. बायोसायन्स, बायोटेक्नॉलॉजी आणि बायोकेमिस्ट्रीमध्ये प्रकाशित झालेल्या संशोधनानुसार, होजिचामध्ये असलेले कॅटेचिन हृदयाचे आरोग्य सुधारण्यासाठी प्रभावी आहेत. ते भाजल्यानंतर, ते पॉलीफेनॉल टिकवून ठेवते, जे खराब कोलेस्ट्रॉल (एलडीएल) कमी करण्यास आणि रक्तवाहिन्यांमध्ये लवचिकता राखण्यास मदत करते. यामुळे उच्च रक्तदाबाचा धोका कमी होतो.