माधुरी दीक्षितच्या नवऱ्याने सांगितले सायलेंट हार्ट अटॅकचे ‘हे’ ५ संकेत; ५ पैकी एका प्रकरणात लक्षणंच नाहीत! छातीत न दुखताही येऊ शकतो अटॅक

मग नेमकं शरीरात काय घडत असतं आणि छातीत दुखत नसलं तरी कोणते संकेत गांभीर्याने घ्यायला हवेत हे समजून घेणं महत्त्वाचं आहे.

हृदयविकाराचा झटका नेमका कसा येतो?

हृदयाला रक्तपुरवठा करणाऱ्या प्रमुख रक्तवाहिन्यांपैकी एखाद्या रक्तवाहिनीत अडथळा निर्माण झाला की हृदयाच्या विशिष्ट भागाला होणारा रक्तपुरवठा कमी किंवा बंद होऊ शकतो. परिणामी त्या भागातील हृदयाच्या स्नायूंना ऑक्सिजन मिळत नाही आणि ते खराब होऊ लागतात.

सामान्यतः यावेळी छातीत दुखणे किंवा दडपण जाणवणे, हे दुखणे हाताकडे किंवा शरीराच्या इतर भागाकडे जाणे, अचानक घाम फुटणे, धाप लागणे, हृदयाची धडधड वाढणे अशी लक्षणे दिसू शकतात. मात्र, प्रत्येक व्यक्तीमध्ये हीच लक्षणे दिसतीलच असे नाही.

…आणि इथेच खरी चिंता सुरू होते.

पाचपैकी एका प्रकरणात लक्षणेच नसण्याची शक्यता

डॉ. नेने यांनी सांगितलेल्या माहितीनुसार, काही हृदयविकाराचे झटके अगदी शांतपणे येऊ शकतात. छातीत तीव्र वेदना नाहीत, श्वास घेण्यास त्रास जाणवत नाही आणि नेहमीसारखीच दिनचर्या सुरू असल्यासारखं वाटत राहतं, त्यामुळे व्यक्तीला हृदयाशी संबंधित गंभीर समस्या सुरू आहे याची कल्पनाही येत नाही.

अशा वेळी अचानक अशक्तपणा जाणवणे, भोवळ येणे, बेशुद्ध पडणे किंवा शरीरात काहीतरी वेगळं घडत असल्याची अस्पष्ट जाणीव होऊ शकते. काही परिस्थितींमध्ये हृदयाची पंप करण्याची क्षमता अचानक कमी झाल्यास मेंदूपर्यंत पुरेसा रक्तपुरवठा न झाल्याने व्यक्ती कोसळू शकते.

फक्त छातीत दुखतंय का? ‘हे’ संकेतही दुर्लक्षित करू नका

हृदयविकाराचा झटका म्हणजे केवळ छातीत वेदना, हा समज पूर्णपणे योग्य नाही. काही व्यक्तींमध्ये तुलनेने वेगळी लक्षणे दिसू शकतात.

पाठीच्या वरच्या भागात किंवा जबड्यात सौम्य अस्वस्थता, अचानक कोणतेही स्पष्ट कारण नसताना जाणवणारा प्रचंड थकवा, डोकं हलकं होणं किंवा गोंधळल्यासारखं वाटणं, तसेच अचानक निर्माण झालेली तीव्र अस्वस्थता किंवा भीतीची भावना याकडेही दुर्लक्ष करू नये.

अनेकदा अशा लक्षणांना ताणतणाव, कमी झोप, अपचन किंवा कामाचा थकवा समजून दुर्लक्षित केले जाते. मात्र, काही प्रसंगी हे शरीराकडून मिळणारे गंभीर संकेत असू शकतात.

काही जण अचानक का कोसळतात?

हृदयाची लय अचानक बिघडली किंवा हृदयाची गती अत्यंत वाढली तर हृदयाला शरीरभर प्रभावीपणे रक्त पंप करणे कठीण होऊ शकते. परिणामी मेंदूपर्यंत रक्तपुरवठा कमी झाल्यास चक्कर येणे, बेशुद्ध पडणे किंवा अचानक कोसळणे होऊ शकते.

काही वेळा ही परिस्थिती अचानक निर्माण होऊ शकते, त्यामुळे व्यक्तीला त्याआधी ठळक लक्षणे जाणवतीलच असे नाही.

तरुण आणि तंदुरुस्त व्यक्तींनाही धोका असू शकतो?

हृदयविकाराचा धोका केवळ वयस्कर किंवा बाहेरून अशक्त दिसणाऱ्या व्यक्तींनाच असतो असा समज धोकादायक ठरू शकतो. डॉ. नेने यांच्या म्हणण्यानुसार, तरुण आणि तंदुरुस्त दिसणाऱ्या व्यक्तींमध्येही काही लपलेले जोखमीचे घटक असू शकतात.

आनुवंशिक कारणे, रक्तवाहिन्यांशी संबंधित समस्या किंवा तीव्र ताण यांसारखे घटक काही व्यक्तींमध्ये हृदयाशी संबंधित धोका वाढवू शकतात, त्यामुळे बाहेरून निरोगी दिसत असलो तरी हृदयाच्या आरोग्याकडे दुर्लक्ष करणे योग्य नाही.

टीप : वरील माहिती डॉ. श्रीराम नेने यांनी व्यक्त केलेल्या माहितीसह दिलेल्या स्रोतावर आधारित आहे. ही सामान्य माहिती असून वैद्यकीय निदान किंवा उपचाराचा पर्याय नाही. छातीत दुखणे, अचानक धाप लागणे, बेशुद्ध पडणे, तीव्र अशक्तपणा किंवा हृदयविकाराचा संशय निर्माण करणारी कोणतीही गंभीर लक्षणे जाणवल्यास तातडीने वैद्यकीय मदत घ्यावी.