घोरणे हा एक कर्कश आवाज आहे. या क्रियेमध्ये हवा तुमच्या घशातील श्वासनलिकेतून पुढे जाते. त्यामुळे तुम्ही श्वास घेता तेव्हा ऊती कंप पावतात. आपल्यापैकी अनेकांना घोरण्याची सवय असते; पण काही लोकांच्या बाबतीत ही समस्या असू शकते. कधी कधी हे गंभीर आरोग्य स्थितीचेही लक्षण असू शकते. रात्री घोरणे बऱ्याच लोकांना सामान्य वाटते; परंतु जर घोरण्याचा आवाज खूप मोठा, सततचा असेल किंवा श्वास घेण्यास त्रास होत असेल, तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नये. नवी दिल्ली येथील एम्सच्या स्लीप मेडिसिन विभागाच्या मते, रुग्णालयात झोपेशी संबंधित समस्यांसाठी रुग्णांची तपासणी केली जाते. हे लक्षात घ्यावे की, येथे अनेक स्लीप लॅब उपलब्ध आहेत, जिथे झोपेशी संबंधित सर्व समस्यांवर उपचार केले जातात. असेही म्हटले गेलेय की, प्रत्येक घोरणे हे आजाराचे लक्षण नसते; परंतु काही विशिष्ट लक्षणे दिसल्यास त्याकडे दुर्लक्ष करू नये.
घोरणे केव्हा चिंतेचे कारण ठरू शकते?
झोपेत श्वास थांबणे – जर कुटुंबातील कोणी तुम्हाला सांगितले की, झोपेत तुमचा श्वास काही सेकंदांसाठी थांबतो आणि नंतर अचानक तुम्ही वेगाने श्वास घेऊ लागता, तर हे ऑब्स्ट्रक्टिव्ह स्लीप ऍप्निया (OSA) चे लक्षण असू शकते.
रात्री वारंवार गुदमरल्यासारखे किंवा धाप लागल्यासारखे वाटणे – घोरताना अचानक धाप लागणे, गुदमरल्यासारखे वाटणे किंवा झोपेत व्यत्यय येणे हे सामान्य घोरण्याचे लक्षण असू शकते, त्यामुळे तुम्ही त्याकडे दुर्लक्ष करू नये.
दिवसभर सुस्त आणि थकल्यासारखे वाटणे – रात्री वेळेवर झोपूनही दिवसभर सुस्त वाटणे, कामाच्या वेळी थकल्यासारखे वाटणे किंवा डुलकी घेणे हे देखील झोपेची गुणवत्ता खराब असल्याचे लक्षण असू शकते.
पूर्व-अस्तित्वात असलेले आजार – एम्सच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार उच्च रक्तदाब, टाईप २ मधुमेह, कोरोनरी आर्टरी डिसीज, हार्ट फेल्युअर, स्ट्रोक आणि इतर आजार हे ओएसएची (OSA) लक्षणे आहेत.
झोपेचा अभ्यास केव्हा आवश्यक असू शकतो?
केवळ घोरण्याने स्लीप ॲप्निया (OSA) असल्याचे निश्चित होत नाही. तुमच्या लक्षणांनुसार, आवश्यक वाटल्यास तुमचे डॉक्टर स्लीप स्टडी किंवा स्लीप टेस्टिंगची शिफारस करू शकतात. एम्समध्ये स्लीप लॅब आणि स्लीप डिसऑर्डर्स क्लिनिकसुद्धा आहे. तिथेही तुमची तपासणी करून घेता येते.
लक्षणांचा परिणाम
जे लोक घोरतात, त्यांना झोपेच्या वेळी अधूनमधून श्वास घेण्यास त्रास होतो. त्यामुळे झोप कमी लागते. अशा व्यक्ती दिवसा लक्ष केंद्रित करू शकत नाहीत. स्लीप अॅप्निया असलेल्या रुग्णांना दिवसभर झोपेची समस्या जाणवते. तो सकाळी डोकेदुखी, घसा खवखवण्याची तक्रार करतो. गाडी चालवतानाही त्यांना अनेकदा झोप येते. जेव्हा घोरणे सुरू होते, तेव्हा ते हृदयापर्यंत रक्त पोहोचवण्यासाठी धमन्यांना अधिक काम करावे लागत असल्याचे लक्षण असते. कधी कधी लोकांना ते घोरत आहेत हे कळतही नाही. जर घोरणे खूप त्रासदायक झाले, तर तुम्ही डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.
स्लीप अॅप्निया उपचार
- घोरण्याचा त्रास असलेल्यांनी प्रथम वजन कमी करावे.
- सायनसच्या रुग्णांनी झोपण्यापूर्वी स्टीम बाथ घ्यावा.
- दारू आणि धूम्रपान ताबडतोब बंद करावे.
- झोपेच्या गोळ्या घेण्याऐवजी दिवसा कठोर परिश्रम करणे चांगले आहे, जेणेकरून थकव्यामुळे रात्री आपोआप झोप येईल.
- कुशीवर झोपा. कधीही पाठीवर किंवा पोटावर झोपू नका.
- नियमित व्यायाम करा
- रात्री साधे आणि सहज पचणारे अन्न खा
झोपण्यापूर्वी चिमूटभर हळदमिश्रित एक ग्लासभर कोमट दूध प्यायल्याने घोरण्यापासून आराम मिळतो. दिवसभर भरपूर पाणी प्या. त्याचप्रमाणे एक चमचा मध मिसळून एक ग्लासभर पाणी पिणेदेखील फायदेशीर आहे.
