Persistent Bloating Could Be an Early Warning : सतत बदलणारी जीवनशैली, सतत जंक फूड खाणे आणि व्यायामाचा न करणे यामुळे शरीरावर ताण येत असून ते अनेक आजारांना बळी पडत आहे. सुरुवातीला किरकोळ वाटणाऱ्या तक्रारी कालांतराने गंभीर होऊ शकतात. त्यातच कर्करोगासारखा जीवघेणा आजार आज अनेक कुटुंबांना ग्रासताना दिसतो. भारतात ज्या कर्करोगाचा धोका झपाट्याने वाढतो आहे, त्यात पोटाचा कर्करोग अर्थात गॅस्ट्रिक कॅन्सर हे नाव ठळकपणे पुढे येते.
पोटाचा कर्करोग नेमका काय आहे? (What is Gastric Cancer)
पोटाच्या आतल्या आवरणातील पेशींमध्ये होणारा कर्करोग म्हणजे गॅस्ट्रिक कॅन्सर(Gastric Cancer). हा कर्करोग अतिशय हळूहळू वाढतो आणि सुरुवातीच्या टप्प्यात ठळक लक्षणे न दिसल्यामुळे अनेकदा उशिरा निदान होते. त्यामुळे हा आजार अधिक धोकादायक ठरतो. भारतात पचनसंस्थेशी संबंधित समस्या मोठ्या प्रमाणावर असल्याने पोटाच्या कर्करोगाचा धोका तुलनेने अधिक मानला जातो.
जागतिक संशोधनातून धक्कादायक वास्तव (Global Research Warning)
अलीकडेच एका आंतरराष्ट्रीय संशोधन अहवालाने सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. ‘नेचर मेडिसिन’ या नामांकित विज्ञानविषयक नियतकालिकात प्रकाशित झालेल्या अभ्यासानुसार, २००८ ते २०१७ दरम्यान जन्मलेल्या सुमारे दीड कोटी लोकांना आयुष्यात कधीतरी पोटाच्या कर्करोगाचा सामना करावा लागू शकतो. या संशोधनात १८५ देशांमधील आरोग्यविषयक माहितीचा अभ्यास करण्यात आला असून चीन आणि भारतात या कर्करोगाचा धोका सर्वाधिक असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. हा अभ्यास जागतिक आरोग्य संघटना आणि इंटरनॅशनल एजन्सी फॉर रिसर्च ऑन कॅन्सरच्या संशोधकांनी केला आहे.
एक बॅक्टेरिया आणि कर्करोगाचा थेट संबंध (H. pylori and Cancer Link)
संशोधनानुसार पोटाच्या कर्करोगाच्या सुमारे ७६ टक्के प्रकरणांमध्ये हेलिकोबॅक्टर पायलोरी (Helicobacter pylori) या जीवाणूचा थेट संबंध आढळतो. हा बॅक्टेरिया पोटात संसर्ग निर्माण करतो आणि दीर्घकाळ दुर्लक्ष केल्यास पोटाच्या आत सूज, जखमा आणि पुढे कर्करोगाचा धोका वाढतो. विशेष म्हणजे हा बॅक्टेरिया अनेकांच्या शरीरात वर्षानुवर्षे कोणतीही ठळक लक्षणे न देता राहू शकतो.
सुरुवातीला दिसणारी धोक्याची चिन्हे (Early Symptoms to Watch)
पोटाच्या कर्करोगाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात काही लक्षणे दिसू शकतात, जी अनेकदा गॅस, अपचन किंवा आम्लपित्त समजून दुर्लक्षित केली जातात. सतत पोट फुगल्यासारखे वाटणे, विशेषतः पोटाच्या वरच्या भागात वेदना जाणवणे, कायम अपचन किंवा जडपणा, भूक न लागणे, थोडेसे खाल्ल्यावर लगेच पोट भरल्यासारखे वाटणे, मळमळ किंवा उलटी, कोणतेही कारण नसताना वजन कमी होणे तसेच सतत थकवा जाणवणे ही लक्षणे गंभीर इशारा देणारी ठरू शकतात.
वेळेवर तपासणीच ठरू शकते जीवनरक्षक (Early Detection Can Save Lives)
गॅस्ट्रिक कर्करोगाचा धोका कमी करण्यासाठी हेलिकोबॅक्टर पायलोरीची वेळेवर तपासणी करणे अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. सुरुवातीच्या टप्प्यात हा संसर्ग ओळखून योग्य उपचार केल्यास सुमारे ७५ टक्के प्रकरणांमध्ये पोटाचा कर्करोग टाळता येऊ शकतो, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. त्यामुळे दीर्घकाळ चालणाऱ्या पचनाच्या तक्रारींकडे दुर्लक्ष न करता वैद्यकीय सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
जीवनशैलीत बदल आवश्यक (Lifestyle Changes Matter)
संतुलित आहार, ताज्या भाज्या-फळांचा समावेश, प्रक्रिया केलेले व अतिखारट पदार्थ टाळणे, धूम्रपान आणि मद्यपानापासून दूर राहणे तसेच नियमित व्यायाम या सवयी पोटाच्या कर्करोगाचा धोका कमी करू शकतात. पोटात सतत अस्वस्थता जाणवत असेल, तर ती केवळ गॅस समजून दुर्लक्षित न करता तपासणी करून घेणे हाच सुरक्षिततेचा मार्ग ठरतो.
