हृदय, मेंदू, त्वचा आणि केसांसाठी वरदान ठरतात सूर्यफुलाच्या बिया; जाणून घ्या संपूर्ण फायदे

दरम्यान, हल्ली आरोग्याबाबत वाढलेल्या जागरूकतेमुळे अनेक लोक सूर्यफुलाच्या बियांचा आहारात समावेश करत आहेत. प्रथिने, फायबर, व्हिटॅमिन ई, मॅग्नेशियम आणि हेल्दी फॅट्सचा चांगला स्रोत असल्याने या बिया स्नॅक म्हणून किंवा सलाड, ओट्स, दही, स्मूदी आणि बेकरी पदार्थांमध्ये वापरल्या जातात. फिटनेसप्रेमी, वजन नियंत्रणावर लक्ष देणारे आणि संतुलित आहार घेणारे लोक सूर्यफुलाच्या बियांना विशेष पसंती देत आहेत, त्यामुळे भारतात सूर्यफुलाच्या बिया आणि त्यापासून तयार होणाऱ्या उत्पादनांची मागणीही गेल्या काही वर्षांत वाढताना दिसत आहे.

सूर्यफुलाच्या बिया खाण्याचे फायदे

१. शरीराला शक्तिशाली अँटीऑक्सिडंट मिळतात

सूर्यफुलाच्या बिया व्हिटॅमिन ईचा उत्कृष्ट स्रोत आहेत. व्हिटॅमिन ई शरीरातील पेशींना फ्री रॅडिकल्समुळे होणाऱ्या नुकसानापासून संरक्षण देण्यास मदत करते; त्यामुळे त्वचा, हृदय आणि संपूर्ण शरीराच्या पेशींचे आरोग्य टिकवून ठेवण्यास मदत होऊ शकते.

२. रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करण्यास मदत

या बियांमध्ये झिंक, सेलेनियम आणि व्हिटॅमिन ई यांसारखी पोषकतत्त्वे असतात. ही पोषकतत्त्वे रोगप्रतिकारक यंत्रणेच्या कार्यासाठी महत्त्वाची असून शरीराला संसर्गांशी लढण्यास मदत करतात.

३. हृदयाचे आरोग्य सुधारण्यास मदत

सूर्यफुलाच्या बियांमध्ये असलेले असंतृप्त (Healthy) फॅट्स, व्हिटॅमिन ई आणि फाइटोस्टेरॉल्स हृदयाच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर मानले जातात. हे घटक खराब कोलेस्ट्रॉल (LDL) कमी करण्यास आणि चांगले कोलेस्ट्रॉल (HDL) टिकवून ठेवण्यास मदत करू शकतात. याचे नियमित आणि मर्यादित प्रमाणात सेवन केल्यास हृदयविकाराचा धोका कमी करण्यासाठी ते संतुलित आहाराचा भाग ठरू शकते.

४. त्वचेसाठी फायदेशीर

व्हिटॅमिन ई आणि हेल्दी फॅट्समुळे त्वचेतील ओलावा टिकून राहण्यास मदत होते. यामुळे त्वचा कोरडी पडणे कमी होऊ शकते आणि त्वचेची चमक व लवचिकता टिकून राहण्यास मदत मिळते. अँटीऑक्सिडंट्स त्वचेवर अकाली सुरकुत्या येण्याचा वेग कमी करण्यासही सहाय्यक ठरू शकतात.

५. केसांच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त

सूर्यफुलाच्या बियांमध्ये बायोटिन, व्हिटॅमिन ई, झिंक आणि लोह यांसारखी पोषकतत्त्वे असतात. ही पोषकतत्त्वे टाळूचे आरोग्य राखण्यास आणि केसांना आवश्यक पोषण मिळण्यास मदत करतात.

६. हाडे मजबूत ठेवण्यास मदत

मॅग्नेशियम, फॉस्फरस आणि कॉपर ही खनिजे हाडांच्या मजबुतीसाठी आवश्यक असतात. सूर्यफुलाच्या बियांमधील ही पोषकतत्त्वे हाडांची घनता टिकवून ठेवण्यास आणि स्नायूंच्या कार्यासाठीही उपयुक्त ठरतात.

७. वजन नियंत्रणात मदत

सूर्यफुलाच्या बियांमध्ये प्रथिने, फायबर आणि हेल्दी फॅट्स भरपूर असल्यामुळे त्या खाल्ल्यानंतर बराच वेळ पोट भरल्यासारखे वाटते, त्यामुळे वारंवार भूक लागणे कमी होऊ शकते आणि अति खाणे टाळण्यास मदत मिळू शकते.

८. मेंदू आणि मज्जासंस्थेच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त

मॅग्नेशियम आणि बी-कॉम्प्लेक्स जीवनसत्त्वे मज्जासंस्थेच्या कार्यासाठी महत्त्वाची असतात. ही पोषकतत्त्वे मेंदूचे कार्य सुरळीत ठेवण्यास, एकाग्रता वाढवण्यास आणि स्नायूंच्या योग्य कार्यासाठी मदत करतात.

९. रक्तातील साखरेचे नियंत्रण राखण्यास मदत

फायबर, प्रथिने आणि हेल्दी फॅट्समुळे अन्नाचे पचन तुलनेने हळूहळू होते, त्यामुळे जेवणानंतर रक्तातील साखर झपाट्याने वाढण्याचा वेग कमी होण्यास मदत होऊ शकते. मधुमेह असलेल्या व्यक्तींनीही या बिया संतुलित आहाराचा भाग म्हणून आणि योग्य प्रमाणातच घ्याव्यात.

१०. स्नायूंचे कार्य आणि ऊर्जा निर्मितीस मदत

सूर्यफुलाच्या बियांमधील प्रथिने, मॅग्नेशियम, कॉपर आणि बी जीवनसत्त्वे शरीरातील ऊर्जा निर्मिती, स्नायूंचे कार्य आणि व्यायामानंतरच्या पुनर्बांधणी प्रक्रियेस मदत करतात, त्यामुळे खेळाडू आणि नियमित व्यायाम करणारे लोकही या बियांचा आहारात समावेश करतात.

किती प्रमाणात खाव्यात?

दररोज १-२ चमचे मीठ न लावलेल्या आणि न भाजलेल्या (किंवा हलक्या भाजलेल्या) सूर्यफुलाच्या बिया खाणे बहुतांश निरोगी प्रौढांसाठी योग्य मानले जाते. अति प्रमाणात सेवन केल्यास कॅलरीचे प्रमाण वाढू शकते, त्यामुळे त्या संतुलित प्रमाणातच खाव्यात.