Underground Wiring Lifespan: सध्या देशाच्या विविध भागांतून आगीच्या भीषण दुर्घटना समोर येत आहेत. नुकतीच दिल्लीतील मालवीय नगरमधील घटना असो, किंवा नोएडा, गाझियाबाद आणि इंदूरमधील आगीच्या घटना; यातील बहुतांश अपघातांचे मुख्य कारण शॉर्ट सर्किट हेच होते. एक लहानसे शॉर्ट सर्किट काही क्षणात भीषण आगीचे रूप घेते, ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणावर जीवित आणि वित्तहानी होते.
अनेकदा लोक घराच्या सौंदर्यासाठी अंडरग्राउंड (भिंतीच्या आतून जाणारी) वायरिंग करतात आणि अनेक वर्षे त्याकडे पूर्णपणे दुर्लक्ष करतात. पण तुम्हाला माहिती आहे का, की भिंतीच्या आत असलेल्या या वायरिंग कधी पेट घेऊ शकतात आणि त्या किती वर्षांनी बदलणे आवश्यक आहे, याबद्दल सविस्तर समजून घेऊया.
वायरिंग किती वर्षांनी बदलणे गरजेचे?
सर्वसाधारणपणे चांगल्या दर्जाची अंडरग्राउंड वायरिंग १५ ते २० वर्षांपर्यंत सुरक्षित राहते. जर तुमच्या घराच्या बांधकामाला २० वर्षांपेक्षा जास्त काळ झाला असेल, तर कोणतीही मोठी दुर्घटना किंवा बिघाड होण्याची वाट न पाहता, ताबडतोब एखाद्या चांगल्या इलेक्ट्रिशियनकडून ती तपासून घ्यावी.
२० वर्षांनंतर विजेचे तार कमकुवत होतात. अशा परिस्थितीत जर इलेक्ट्रिशियनने वायरिंग बदलण्याचा सल्ला दिला, तर ती त्वरित बदलून घ्यावी.
शॉर्ट सर्किटचा धोका कधी वाढतो?
उन्हाळ्यात एसी (AC), फ्रीज आणि कुलर एकाच वेळी चालवल्यामुळे विजेचा लोड (भार) अचानक वाढतो. अशा वेळी जुन्या आणि कमकुवत तारा आतल्या आत वितळू लागतात.
याशिवाय, भिंतींमधील ओलावा (सीलन) किंवा पाणी जेव्हा या अंतर्गत तारांपर्यंत पोहोचते, तेव्हा तारांमध्ये स्पार्किंग (ठिणग्या पडणे) सुरू होते. हीच ठिणगी पुढे जाऊन भीषण शॉर्ट सर्किट आणि घरात आग लागण्याचे सर्वात मोठे कारण ठरते.
कमकुवत वायरिंगची काही महत्त्वाची लक्षणे
जर तुमच्या घरात कोणत्याही कारणाशिवाय वारंवार एमसीबी (MCB) ट्रिप होत असेल (पडत असेल) किंवा इलेक्ट्रिक बोर्डमधून काहीतरी जळल्याचा वास येत असेल, तर त्याकडे अजिबात दुर्लक्ष करू नका.
याव्यतिरिक्त घराच्या भिंतींना हात लावल्यावर जर तुम्हाला हलकासा करंट किंवा कंपन (झनझनाहट) जाणवत असेल, तर हा एक मोठा धोक्याचा इशारा आहे.
या लक्षणांचा थेट अर्थ असा आहे की, भिंतीच्या आत असलेले तार पूर्णपणे खराब झाले आहेत आणि मोठी दुर्घटना टाळण्यासाठी ते ताबडतोब बदलणे गरजेचे आहे.
अपघात टाळण्यासाठी महत्त्वाचे उपाय
१) घरात अंडरग्राउंड वायरिंग करताना नेहमी चांगल्या दर्जाच्या ISI मार्क आणि ‘फायर रिटार्डंट’ (आग न पकडणाऱ्या) तारांचाच वापर करा.
२) यासह दर ५ वर्षांनी एका कुशल इलेक्ट्रिशियनला बोलावून घराचे अर्थिंग आणि विजेच्या लोडची तपासणी (Electrical Load Audit) करून घ्या.
३) ही लहानशी खबरदारी तुमच्या कुटुंबाला आणि घराला दिल्ली किंवा नोएडासारख्या भीषण आगीच्या संकटांपासून नेहमी सुरक्षित ठेवेल.
