Use of Green Leaves for Uric Acid: युरिक ॲसिड वाढले की, सांधेदुखी, सूज आणि विशेषतः पायांच्या सांध्यांमध्ये वेदना जाणवू शकतात. त्यामुळे रक्तातील युरिक ॲसिडची पातळी नियंत्रणात ठेवणे महत्त्वाचे ठरते. या बाबतीत आहार, वजन नियंत्रण, पुरेसे पाणी आणि डॉक्टरांनी सांगितलेली औषधे महत्त्वाची भूमिका बजावतात. पण, या सगळ्याबरोबरच आपल्या स्वयंपाकघरात सहज उपलब्ध असलेल्या एका हिरव्या पानाकडेही लक्ष वेधले जात आहे. हे पान नेमके कोणते आणि त्याचा युरिक ॲसिडशी काय संबंध आहे ते आपण पाहू…
युरिक ॲसिड वाढल्यावर शरीरात नेमकं काय होतं?
शरीरात प्युरिन नावाच्या घटकाचे विघटन झाल्यावर युरिक ॲसिड तयार होते. साधारणपणे मूत्रपिंडे ते रक्तातून गाळून मूत्रावाटे बाहेर टाकतात. मात्र, शरीरात त्याचे जास्त प्रमाणात उत्पादन झाले किंवा मूत्रपिंडांना ते पुरेशा प्रमाणात बाहेर काढणे शक्य झाले नाही, तर त्याची रक्तातील पातळी वाढू शकते. काही वेळा हे स्फटिकांच्या स्वरूपात सांध्यांमध्ये साचू शकते आणि त्यामुळे गाऊटचा त्रास होऊ शकतो.
युरिक ॲसिड वाढल्यामुळे होणाऱ्या त्रासाकडे दुर्लक्ष करणे योग्य नाही. वारंवार होणारा गाऊट, मूत्रपिंडाशी संबंधित समस्या किंवा मूतखड्याचा त्रास असल्यास वैद्यकीय तपासणी करून घेणे आवश्यक ठरते.
NCBIच्या अहवालात काय आढळलं?
अमेरिकेच्या नॅशनल सेंटर फॉर बायोटेक्नॉलॉजी इन्फॉर्मेशन (NCBI) मधील उपलब्ध संशोधनानुसार, या हिरव्या पानाच्या अर्कामध्ये अँटिऑक्सिडंटचे गुणधर्म आढळले आहेत. काही प्रयोगशाळांतील अभ्यासांमध्ये त्याचा झॅन्थिन ऑक्सिडेज या एंझाइमवर परिणाम होऊ शकतो, असे दिसून आले आहे. हे एंझाइम शरीरातील युरिक ॲसिडच्या निर्मितीशी संबंधित आहे. त्यामुळे युरिक ॲसिडशी संबंधित समस्यांमध्ये या पानातील काही घटकांचा संभाव्य उपयोग होऊ शकतो का, याचा अभ्यास संशोधकांनी केला आहे.
‘ते’ हिरवे पान कोणते?
इथे उल्लेख आहे तो खायच्या पानाचा म्हणजेच नागवेलीच्या पानाचा. पानाचा उपयोग भारतात पारंपरिक पद्धतीने केला जातो. त्यातील विविध वनस्पतीजन्य घटकांवरही संशोधन झाले आहे. काही प्रयोगशाळांतील अभ्यासांमध्ये पानातील घटकांमध्ये अँटिऑक्सिडंट आणि दाह कमी करण्याशी संबंधित गुणधर्म आढळले आहेत.
याच संदर्भात पानातील एका घटकाचा झॅन्थिन ऑक्सिडेज या एंझाइमवर परिणाम होऊ शकतो का, याचाही अभ्यास करण्यात आला आहे. हे एंझाइम युरिक ॲसिडच्या निर्मितीशी संबंधित आहे. मात्र, हा निष्कर्ष मुख्यतः प्रयोगशाळेतील संशोधनावर आधारित आहे. त्यामुळे केवळ पान चघळल्याने माणसांमधील युरिक ॲसिड निश्चितपणे कमी होते, असे म्हणणे योग्य ठरणार नाही.
पानातील घटकांच्या गुणधर्मांचा अभ्यास
पानामध्ये विविध वनस्पतीजन्य संयुगे आढळतात. काही संशोधनांमध्ये त्याच्या अँटिऑक्सिडंट आणि दाहविरोधी गुणधर्मांचा अभ्यास करण्यात आला आहे. त्यामुळे शरीरातील ऑक्सिडेटिव्ह ताण आणि दाहाशी संबंधित प्रक्रियांवर त्याचा काही परिणाम होण्याची शक्यता संशोधकांनी तपासली आहे.
एका प्राण्यांवरील अभ्यासात पानाच्या अर्काचा गाऊटशी संबंधित स्थितीवर परिणाम तपासण्यात आला आणि युरिक ॲसिडमध्ये घट दिसून आली. मात्र हा अभ्यास कोंबड्यांवर करण्यात आला होता. त्यामुळे त्याचा माणसांवर थेट परिणाम होतो, असा निष्कर्ष काढता येणार नाही. मानवी अभ्यासातून याची परिणामकारकता आणि योग्य प्रमाण निश्चित करण्यासाठी आणखी संशोधन आवश्यक आहे.
पचनासाठीही ठरू शकते उपयुक्त?
पानाचा पारंपरिक वापर केवळ मुखशुद्धीसाठीच नाही, तर पचनाशी संबंधित काही तक्रारींसाठीही केला जातो. त्यातील सुगंधी आणि वनस्पतीजन्य घटकांमुळे लाळेचे प्रमाण वाढण्यास मदत होऊ शकते. पारंपरिक वापरात अपचन, तोंडाची दुर्गंधी आणि काही किरकोळ पचनविषयक तक्रारींसाठीही त्याचा उल्लेख आढळतो. मात्र, यापैकी प्रत्येक फायद्यासाठी समान पातळीवर मानवी वैज्ञानिक पुरावे उपलब्ध आहेतच, असे नाही.
पान खाताना लक्षात ठेवा ‘ही’ गोष्ट…
युरिक ॲसिड कमी करण्यासाठी पानाला औषधाचा पर्याय समजू नये. विशेषतः तंबाखू, सुपारी किंवा इतर घटकांसह पान खाणे आरोग्यासाठी हानिकारक ठरू शकते. त्यामुळे पानाचा उल्लेख करताना साध्या पानाबद्दल बोलले जात आहे; तंबाखू किंवा सुपारीयुक्त पानाबद्दल नाही हे लक्षात घ्या.
युरिक ॲसिड वाढले असल्यास रक्ताची तपासणी करून डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे. डॉक्टरांनी औषधे दिली असतील, तर ती स्वतःहून बंद करू नयेत. आहारातील बदल किंवा कोणताही घरगुती उपाय सुरू करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे अधिक सुरक्षित ठरते.
(टीप : पानामुळे युरिक ॲसिड कमी होईल, असा निश्चित वैद्यकीय दावा या बातमीत करण्यात आलेला नाही. उपलब्ध संशोधनातील शक्यता आणि मर्यादा लक्षात घेऊनच प्रस्तुत माहिती देण्यात आली आहे.)
