Uric Acid Home Remedies: आजकाल बदललेली जीवनशैली, खाण्यापिण्याच्या चुकीच्या सवयी आणि व्यायामाचा अभाव यांमुळे अनेक आरोग्य समस्या वाढताना दिसत आहेत. त्यापैकीच एक म्हणजे शरीरातील वाढलेले युरिक ॲसिड. युरिक ॲसिडचे प्रमाण वाढले की, सांधेदुखी, सांध्यांना सूज आणि हालचाल करताना त्रास जाणवू शकतो. त्यामुळे शरीरातील युरिक ॲसिडचे प्रमाण नियंत्रणात ठेवणे महत्त्वाचे ठरते.

युरिक ॲसिड वाढल्याचे लक्षात आल्यानंतर अनेक जण आहारात बदल करण्यासोबतच काही नैसर्गिक उपायांचा आधार घेतात. सकाळी रिकाम्या पोटी काही पदार्थांचे सेवन करण्याची पद्धतही यासाठी सांगितली जाते. त्यातीलच एक सोपा उपाय म्हणजे स्वयंपाकघरात सहज उपलब्ध असलेल्या एका हिरव्या पदार्थाचे पाणी.

युरिक ॲसिड म्हणजे नेमकं काय?

युरिक ॲसिड हा शरीरात तयार होणारा एक टाकाऊ पदार्थ आहे. आपल्या शरीरात प्युरिन नावाच्या घटकांचे विघटन झाल्यानंतर युरिक ॲसिड तयार होते. सामान्य परिस्थितीत मूत्रपिंड हे युरिक ॲसिड रक्तातून गाळून लघवीद्वारे शरीराबाहेर टाकण्याचे काम करतात.

मात्र, शरीरात युरिक ॲसिडचे उत्पादन जास्त झाले किंवा मूत्रपिंडांना ते पुरेशा प्रमाणात बाहेर टाकता आले नाही, तर रक्तातील त्याचे प्रमाण वाढू शकते. या अवस्थेला ‘हायपरयुरिसेमिया’, असे म्हणतात. काही लोकांमध्ये यामुळे सांध्यांमध्ये युरिक ॲसिडचे स्फटिक जमा होऊन तीव्र वेदना आणि सूज निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे युरिक ॲसिडकडे दुर्लक्ष करणे योग्य नाही.

युरिक ॲसिड वाढण्यामागची कारणे कोणती?

युरिक ॲसिड वाढण्यामागे अनेक कारणे असू शकतात. आहारातील प्युरिनचे प्रमाण, शरीराचे वाढलेले वजन, मद्यपान, पाण्याचे अपुरे सेवन, व्यायामाचा अभाव आणि काही विशिष्ट आरोग्य समस्या यांचा त्याच्याशी संबंध असू शकतो.

लाल मांस, अवयवांचे मांस आणि काही समुद्री पदार्थांमध्ये प्युरिनचे प्रमाण जास्त असते. अशा पदार्थांचे अति सेवन केल्यास काही व्यक्तींमध्ये युरिक ॲसिड वाढण्याचा धोका असतो. त्याशिवाय शरीरातील पाणी कमी झाल्यानेही मूत्रपिंडांना टाकाऊ पदार्थ बाहेर टाकताना अडचण येऊ शकते.

काही औषधे, आनुवंशिक कारणे आणि मूत्रपिंडांशी संबंधित समस्या यांमुळेही युरिक ॲसिडचे प्रमाण वाढू शकते. त्यामुळे केवळ एखादा घरगुती उपाय करून युरिक ॲसिडची समस्या कायमची दूर होईल, असे समजणे योग्य नाही.

वाढलेल्या युरिक ॲसिडचा शरीरावर काय परिणाम होतो?

रक्तातील युरिक ॲसिडचे प्रमाण वाढल्यास काही व्यक्तींच्या सांध्यांमध्ये त्याचे स्फटिक जमा होऊ शकतात. विशेषतः पायाच्या अंगठ्याच्या सांध्यामध्ये अचानक तीव्र वेदना, लालसरपणा आणि सूज येणे ही गाऊटची लक्षणे असू शकतात.

त्याशिवाय सांधेदुखी, सांध्यांमध्ये जळजळ किंवा हालचालींमध्ये अडथळा जाणवू शकतो. मात्र, प्रत्येक व्यक्तीमध्ये युरिक ॲसिड वाढल्यावर अशी लक्षणे दिसतीलच, असे नाही. त्यामुळे रक्ततपासणी आणि डॉक्टरांचा सल्ला महत्त्वाचा ठरतो.

आहाराची भूमिका महत्त्वाची

युरिक ॲसिड नियंत्रणात ठेवण्यासाठी आहाराकडे विशेष लक्ष देणे गरजेचे आहे. पुरेसे पाणी पिणे, संतुलित आहार घेणे, वजन नियंत्रणात ठेवणे आणि नियमित शारीरिक हालचाल करणे यांमुळे आरोग्याला फायदा होऊ शकतो.

त्यासोबतच प्युरिनचे प्रमाण जास्त असलेल्या पदार्थांचे अतिसेवन टाळणे आवश्यक आहे. मात्र, कोणता आहार घ्यावा किंवा कोणता टाळावा, हे व्यक्तीच्या आरोग्यस्थितीनुसार बदलू शकते.

सकाळी रिकाम्या पोटी प्या या हिरव्या पदार्थाचे पाणी

युरिक ॲसिड नियंत्रणात ठेवण्यासाठी काही जण घरगुती उपाय म्हणून एका सुगंधी हिरव्या पदार्थाचा वापर करतात. या पदार्थामध्ये लोह, मॅग्नेशियम यांसह काही पोषक घटक आढळतात. त्यामुळे त्याचे पाणी पिण्याचा उपाय केला जातो.

हा उपाय करण्यासाठी रात्री झोपण्यापूर्वी या पदार्थाची एक छोटी शेंग एका ग्लासभर पाण्यात टाकून ठेवावी. सकाळी उठल्यानंतर हे पाणी गाळून रिकाम्या पोटी पिण्याचा सल्ला दिला जातो. आठवड्यातून चार ते पाच दिवस हा उपाय करण्याबाबत सांगितले जाते.

मात्र, हा उपाय युरिक ॲसिड कमी करण्याचा सिद्ध वैद्यकीय उपचार आहे, असे समजू नये. युरिक ॲसिडचे प्रमाण वाढले असल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्याने आवश्यक तपासण्या आणि उपचार घेणे महत्त्वाचे आहे. विशेषतः आधीपासून औषधे सुरू असतील किंवा मूत्रपिंडांशी संबंधित समस्या असतील, तर कोणताही घरगुती उपाय सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

मग ‘हा’ हिरवा पदार्थ नेमका कोणता?

आता तुम्हाला उत्सुकता लागली असेल की, स्वयंपाकघरात सहज मिळणारा हा हिरवा पदार्थ नेमका कोणता? तर तो पदार्थ आहे हिरवी वेलची!

रात्री एका ग्लास पाण्यात एक हिरवी वेलची टाकून ठेवायची आणि सकाळी रिकाम्या पोटी त्याचे पाणी पिण्याचा हा घरगुती उपाय सांगितला जातो. वेलचीचे पाणी प्यायल्याने युरिक ॲसिड थेट शरीरातून बाहेर पडते, असा ठाम वैद्यकीय दावा करता येत नाही. मात्र, संतुलित आहार आणि योग्य जीवनशैलीसोबत अशा पदार्थांचा आहारात समावेश केला जाऊ शकतो.

वेलचीची ॲलर्जी असल्यास तिचे सेवन करू नये. तसेच युरिक ॲसिड वारंवार वाढत असल्यास केवळ घरगुती उपायांवर अवलंबून न राहता, वैद्यकीय सल्ला घेणे आवश्यक आहे.