Burning Sensation During Urination: शरीरात काही गडबड सुरू झाली की ते अनेकदा वेगवेगळ्या लक्षणांच्या माध्यमातून आपल्याला संकेत देत असते. मात्र, अनेकजण ही लक्षणं किरकोळ समजून दुर्लक्ष करतात. लघवी करण्याच्या सवयीमध्ये झालेला बदल किंवा लघवी करताना होणारी जळजळ हेदेखील आरोग्याशी संबंधित महत्त्वाचे संकेत असू शकतात.
अनेक दिवसांपासून लघवी करताना जळजळ जाणवत असेल तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नका. कधी कधी शरीरातील पाण्याची कमतरता किंवा इतर कारणांमुळेही अशी समस्या होऊ शकते. मात्र, जळजळीसोबत वारंवार लघवी होणे, अचानक तीव्र लघवीची इच्छा होणे, पोटाच्या खालच्या भागात दुखणे आणि ताप येणे अशी लक्षणं दिसत असतील तर ते युरिनरी ट्रॅक्ट इन्फेक्शन म्हणजेच UTIचे संकेत असू शकतात.
UTI म्हणजे नेमकं काय?
युरिनरी ट्रॅक्ट इन्फेक्शन म्हणजे मूत्रमार्गाच्या कोणत्याही भागात होणारा संसर्ग. बॅक्टेरिया मूत्रमार्गातून शरीरात प्रवेश करून मूत्राशयापर्यंत पोहोचू शकतात. काही परिस्थितींमध्ये संसर्ग किडनीपर्यंतही पोहोचू शकतो. UTI महिलांमध्ये तुलनेने अधिक आढळतो, मात्र पुरुषांनाही UTI होऊ शकतो. त्यामुळे लक्षणं कोणामध्येही दिसली तरी ती गांभीर्याने घेणं महत्त्वाचं आहे.
लघवी करताना जळजळ? या लक्षणांकडे लक्ष द्या
UTI झाल्यास प्रत्येक व्यक्तीमध्ये लक्षणं सारखीच असतील असं नाही. मात्र खालीलपैकी काही लक्षणं जाणवू शकतात…
- लघवी करताना जळजळ किंवा वेदना होणे
- वारंवार लघवीला जावेसे वाटणे
- लघवीची तीव्र इच्छा होणे
- वारंवार इच्छा होऊनही कमी प्रमाणात लघवी होणे
- पोटाच्या खालच्या भागात दुखणे किंवा अस्वस्थता जाणवणे
- लघवीला असामान्य किंवा तीव्र वास येणे
ही लक्षणं जाणवत असतील तर स्वतःहून औषधं घेण्याऐवजी डॉक्टरांचा सल्ला घेणं योग्य ठरतं.
जळजळीसोबत ताप आणि थंडी वाजत असेल तर सावध
लघवी करताना जळजळ आणि त्यासोबत ताप, थंडी वाजणे किंवा कंबर किंवा पाठीच्या बाजूला दुखणे अशी लक्षणं दिसत असतील तर त्याकडे विशेष लक्ष द्या. काही वेळा संसर्ग मूत्राशयापासून वरच्या मूत्रमार्गातून किडनीपर्यंत पोहोचू शकतो. त्यामुळे अशी लक्षणं दिसल्यास वैद्यकीय तपासणी लवकर करून घेणं महत्त्वाचं आहे.
महिलांना UTIचा धोका अधिक का?
महिलांमध्ये UTI तुलनेने अधिक आढळण्यामागे त्यांच्या शरीर रचनेचाही संबंध आहे. महिलांचा मूत्रमार्ग पुरुषांच्या तुलनेत लहान असल्याने बॅक्टेरियांना मूत्रमार्गातून मूत्राशयापर्यंत पोहोचणं तुलनेने सोपं असतं.
याशिवाय काही परिस्थितींमध्ये संसर्गाचा धोका वाढू शकतो.
‘या’ लोकांनी अधिक काळजी घ्यावी
- लैंगिक संबंधांनंतर स्वच्छतेकडे दुर्लक्ष होत असल्यास
- मेनोपॉजनंतर महिलांमध्ये
- रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रणात नसल्यास
- रोगप्रतिकारक शक्ती कमी असल्यास
- यापूर्वी वारंवार UTIचा त्रास झाला असल्यास
मात्र, याचा अर्थ या परिस्थिती असलेल्या प्रत्येक व्यक्तीला UTI होईलच असं नाही.
लघवीची जळजळ वारंवार होत असेल तर काय कराल?
लघवी करताना जळजळ काही दिवसांपासून कायम असेल, वारंवार होत असेल किंवा त्यासोबत ताप, थंडी वाजणे, रक्तमिश्रित लघवी, कंबरदुखी किंवा उलट्या यांसारखी लक्षणं असतील तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणं आवश्यक आहे. UTIचं कारण समजण्यासाठी डॉक्टर गरजेनुसार लघवीची तपासणी किंवा इतर चाचण्या सुचवू शकतात. योग्य कारण समजल्यावरच उपचार करणं महत्त्वाचं आहे.
