अंघोळ करताना लघवी का करू नये? त्यामागील मेंदूचा संबंध काय? गंभीर परिणाम होण्याआधी तज्ज्ञांकडून घ्या जाणून

urination while showering causes psychological reasons and health tips

आंघोळ करताना लघवी होणे हे गंभीर आजाराचे लक्षण आहे का?

Urination while bathing: मूलभूत स्वच्छता राखण्यासाठी अंघोळीपूर्वी लघवी करणे ही एक सामान्य पद्धत मानली जाते. मात्र, काही लोकांना शॉवरखाली पाऊल ठेवताच पुन्हा लघवी करण्याची इच्छा होते. लघवी होणे सामान्य आहे आणि ते कोणालाही कधीही होऊ शकते. परंतु प्रश्न तेव्हा उद्भवतो, जेव्हा प्रत्येक वेळी अंघोळ करताना लघवी करण्याची इच्छा होते. तज्ज्ञांच्या मते, बहुतेक प्रकरणांमध्ये हा गंभीर आजार नसून शरीर आणि मन यांच्यातील सामान्य संवाद असतो. बाल आणि किशोर मानसोपचारशास्त्रातील सहयोगी सल्लागार डॉ. पवित्रा शंकर स्पष्ट करतात की पाण्याचा स्पर्श, विशेषतः थंड किंवा कोमट पाण्यामुळे शरीराची मज्जासंस्था सक्रिय होते, यामुळे मूत्राशयाचे स्नायू प्रतिसाद देतात आणि लघवी करण्यासाठी दबाव जाणवू शकतो.

मानसोपचारतज्ज्ञ स्पष्ट करतात की, एखादी व्यक्ती बाथरूममध्ये प्रवेश करताच सतत लघवी करत असेल तर मेंदू त्या वातावरणाचा संबंध लघवीशी जोडतो. व्यक्ती शॉवर चालू करताच किंवा वाहत्या पाण्याचा आवाज ऐकताच, मेंदू मूत्राशयाला सिग्नल पाठवतो.

मानसिक कारणेदेखील जबाबदार असू शकतात

डॉ. के. यांच्या मते ही समस्या केवळ शारीरिकच नाही तर मानसिक नमुन्यांशीदेखील जोडलेली असू शकते. याला वर्तणुकीची सवय म्हणतात. ज्याप्रमाणे काही लोकांना झोपण्यापूर्वी त्यांचा मोबाईल फोन पाहण्याची सवय असते, त्याचप्रमाणे काही लोकांसाठी बाथरूमच्या वातावरणामुळे लघवी करण्याची इच्छा निर्माण होते. ही स्थिती सहसा चिंतेचे कारण नसते, परंतु जर एखाद्या व्यक्तीला अचानक आणि तीव्र दाब जाणवत असेल किंवा लघवी नियंत्रित करण्यात अडचण येत असेल तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नये.

प्रसिद्ध मानसशास्त्रज्ञ इव्हान पावलोव्ह यांच्या सिद्धांतानुसार, आपला मेंदू “ट्रिगर्स”वर कार्य करतो. संशोधनातून असे दिसून आले आहे की वाहत्या पाण्याचा आवाज आणि लघवी करण्याची इच्छा यांच्यात खोलवरचा न्यूरोलॉजिकल संबंध आहे. मेंदू हा आवाज मूत्राशय रिकामा करण्यासाठी सिग्नल म्हणून नोंदवतो, याला पावलोव्हियन प्रतिसाद म्हणतात.

अंघोळ करताना लघवी होण्याची इतर कारणे

अतिक्रियाशील मूत्राशय
मूत्र संसर्ग (UTI)
जास्त पाणी प्या
थंडीमुळे मूत्राशयावर दबाव येणे
ओटीपोटाच्या स्नायूंची कमजोरी

जर तुम्हाला वारंवार लघवी होत असेल, जळजळ होत असेल, वेदना होत असतील किंवा बाथरूममध्ये वारंवार जावे लागत असेल तर तुम्ही ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. मूत्राशय आणि मूत्रमार्गाच्या संसर्गाशी संबंधित समस्यांसाठी युरोलॉजिस्टचा सल्ला घ्या.

अंघोळ करताना लघवी करण्याची सवय बदलता येईल का?

तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, जर ही फक्त एक सवय किंवा मानसिक सवय असेल तर काही सोप्या पद्धतीनं ती नियंत्रित केली जाऊ शकते. काही टिप्स अवलंबून तुम्ही ही सवय बदलू शकता.

जर तुम्ही अंघोळीपूर्वी एकदा लघवी केली तर अंघोळ करताना लघवी करण्याची इच्छा होणार नाही.
मूत्राशय प्रशिक्षण व्यायाम करा. पाण्याचा किंवा शॉवर ट्रिगरचा आवाज हळूहळू नियंत्रित करा.
व्यायाम करा. पुरुष आणि महिला दोघेही हे व्यायाम करू शकतात.
जास्त द्रवपदार्थाचे सेवन टाळा

हेही वाचा

दरवर्षी ७५ हजार महिलांचा ‘या’ कॅन्सरने मृत्यू; अजिबात दुर्लक्ष करू नका ‘या’ साध्या लक्षणांकडे, वाचा, लक्षणं आणि उपचार…

डॉक्टरांना कधी भेटणे आवश्यक आहे?

जर तुम्हाला लघवीवर नियंत्रण कमी होत असेल, वारंवार गळती होत असेल किंवा वेदना आणि जळजळ होत असेल तर तुम्ही ताबडतोब यूरोलॉजिस्टचा सल्ला घ्यावा. हे संसर्गाचे किंवा मूत्राशयाच्या समस्येचे लक्षण असू शकते. तज्ज्ञ म्हणतात की, बहुतेक प्रकरणांमध्ये अंघोळ करताना लघवी करणे ही एक सामान्य वर्तणूक आहे, परंतु जर त्यासोबत इतर लक्षणे असतील तर त्वरित तपासणी करणे आवश्यक आहे.