व्हॅजायनल वॉश ते वॅक्सिंग: महिलांनी तुमच्या ‘त्या’ जागेची स्वच्छता करताना तुम्हीही ‘या’ ५ गंभीर चुका करताय का ?

डॉ. उन्नती पंड्या यांनी इंस्टाग्रामवर एक रील पोस्ट केली आहे, ज्यामध्ये त्यांनी म्हटले आहे की स्त्रिया थकवा, वारंवार होणारा मूत्रमार्ग संसर्ग (UTI), मासिक पाळीदरम्यान होणारी जळजळ आणि प्रायव्हेट पार्ट्समधील अस्वस्थता यांसारख्या समस्यांकडे नेहमीप्रमाणे दुर्लक्ष करतात. आपल्या दैनंदिन सवयींमुळे अनेकदा या समस्या उद्भवतात असे स्त्रीरोगतज्ज्ञ सांगतात. महिलांच्या आरोग्यासाठी घातक असलेल्या या सवयींबद्दल जाणून घेऊया:

१. मागून समोरच्या दिशेने पुसणे (Wiping from Back to Front)

टॉयलेट वापरल्यानंतर मागून समोरच्या दिशेने स्वच्छ करणे महिलांसाठी हानिकारक ठरते. डॉक्टरांच्या म्हणण्यानुसार, असे केल्याने गुदद्वाराच्या भागातील बॅक्टेरिया योनी किंवा मूत्रमार्गात पोहोचू शकतात, ज्यामुळे मूत्रमार्ग संसर्ग (UTI) आणि योनिमार्गाच्या संसर्गाचा धोका वाढतो. त्यामुळे साफसफाई नेहमी समोरून मागे (Front to Back) करावी. ही एक छोटीशी सवय अनेक संसर्ग टाळू शकते.

२. मासिक पाळीच्या उत्पादनांचा दीर्घकाळ वापर (Overusing Period Products)

अनेक स्त्रिया सॅनिटरी पॅड, टॅम्पॉन, मेंस्ट्रुअल कप किंवा पीरियड पॅन्टी बराच वेळ बदलत नाहीत. तज्ज्ञांच्या मते, पॅड दर ४ ते ६ तासांनी आणि टॅम्पॉन दर ४ ते ८ तासांनी बदलले पाहिजेत. तसेच, मेंस्ट्रुअल कप आणि पीरियड पॅन्टी आवश्यकतेपेक्षा जास्त वेळ वापरू नयेत. यांपैकी कोणतेही उत्पादन दीर्घकाळ वापरल्याने ओलावा आणि जिवाणूंची वाढ होऊ शकते, ज्यामुळे चिडचिड, दुर्गंधी, संसर्ग आणि काही दुर्मीळ प्रसंगी ‘टॉक्सिक शॉक सिंड्रोम’ (Toxic Shock Syndrome) सारख्या गंभीर समस्या उद्भवू शकतात.

३. जांघे केसांचे निष्काळजीपणे वॅक्सिंग (Careless Pubic Hair Waxing)

जांघेतील (प्युबिक) भागातील केस काढण्यासाठी चुकीच्या पद्धतीने वारंवार वॅक्सिंग केल्याने नुकसान होऊ शकते. डॉक्टरांचे म्हणणे आहे की यामुळे त्वचेवर सूक्ष्म चिरा पडणे, केस आतल्या बाजूने वाढणे (Ingrown Hair), जळजळ आणि संसर्ग होण्याचा धोका वाढू शकतो. संवेदनशील त्वचा असलेल्या महिलांमध्ये ही समस्या अधिक आढळते. तज्ज्ञांच्या मते, केस काढायचे असल्यास सुरक्षित तंत्रांचा अवलंब केला पाहिजे, ज्यामध्ये ट्रिमिंग आणि लेझर हेअर रिडक्शन यांसारख्या पर्यायांचा विचार केला जाऊ शकतो.

४. सुगंधी व्हॅजायनल वॉशचा वापर (Using Scented Vaginal Washes)

अनेक स्त्रिया आपले खाजगी भाग स्वच्छ ठेवण्यासाठी सुगंधी व्हॅजायनल वॉश किंवा इतर सुगंधित उत्पादने वापरतात. मात्र, योनीमध्ये स्वतःला स्वच्छ ठेवण्याची नैसर्गिक क्षमता (Self-cleaning) असते असे डॉक्टर सांगतात. सुगंध आणि रसायने असलेली उत्पादने योनीतील नैसर्गिक pH आणि चांगल्या बॅक्टेरियांचे संतुलन बिघडू शकतात, ज्यामुळे खाज सुटणे, कोरडेपणा, जळजळ आणि संसर्ग यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. तज्ज्ञांच्या मते, बाहेरील भाग स्वच्छ ठेवण्यासाठी डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार सौम्य आणि सुगंधहीन (Unscented) क्लीन्सरचा वापर करणे पुरेसे आहे.

५. लोहाच्या कमतरतेकडे दुर्लक्ष करणे (Ignoring Iron Deficiency)

सततचा थकवा, अशक्तपणा किंवा चक्कर येणे या गोष्टी अनेक महिला सामान्य मानतात आणि त्यांच्याकडे दुर्लक्ष करतात. पण डॉक्टर म्हणतात की हे शरीरातील लोहाच्या कमतरतेचे लक्षण असू शकते. विशेषतः ज्या स्त्रियांना अति-रक्तस्त्राव होतो (Heavy Periods), त्यांना लोहाची कमतरता आणि ॲनिमिया (Anemia) होण्याची शक्यता जास्त असते. लोहाच्या कमतरतेमुळे अशक्तपणा, लक्ष केंद्रित करण्यात अडचण, चक्कर येणे आणि प्रचंड थकवा यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. त्यामुळे नियमित आरोग्य तपासणी आणि संतुलित आहाराद्वारे शरीरातील लोहाच्या पातळीवर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे आहे.

टीप: हा लेख प्राप्त माहितीवर आधारित आहे. कोणत्याही आरोग्यविषयक समस्येसाठी किंवा नवीन दिनचर्या स्वीकारण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.