डोळे होतील तीक्ष्ण, चष्म्याचा नंबरही होऊ शकतो कमी! स्वामी रामदेवांनी सांगितलेले दृष्टी तीक्ष्ण करणारे ‘हे’ ५ प्रभावी उपाय करा; गेलेली नजर पुन्हा येईल पूर्वीसारखी!

याच पार्श्वभूमीवर योगगुरू स्वामी रामदेव यांनी एका योग शिबिरात डोळ्यांच्या आरोग्याविषयी महत्त्वाची माहिती दिली आहे. योग्य योगासने आणि प्राणायामाच्या नियमित सरावामुळे डोळे दीर्घकाळ निरोगी ठेवता येतात आणि चष्म्यावरचे अवलंबित्वही कमी करता येऊ शकते, असा त्यांचा दावा आहे. विशेषतः मुले आणि तरुणांसाठी हे उपाय अतिशय उपयुक्त ठरू शकतात.

स्वामी रामदेव यांच्या मते, डोळ्यांची दृष्टी टिकवून ठेवण्यासाठी रोज प्राणायाम करणे अत्यंत आवश्यक आहे. प्राणायामामुळे डोळ्यांच्या स्नायूंना बळकटी मिळते आणि दृष्टी सुधारण्यास मदत होते. विशेषतः अनुलोम-विलोम, भस्रिका व कपालभाती अशा प्राणायामांमुळे डोळ्यांतील नसांना चालना मिळते आणि रक्ताभिसरण सुधारते. दररोज १५ ते २० मिनिटे या प्राणायामांचा सराव केल्यास हळूहळू चष्म्याची गरज कमी होऊ शकते.

डोळ्यांवरील चष्मा उतरवण्यासाठी ‘त्राटक’ ही एक प्रभावी योगक्रिया असल्याचेही स्वामी रामदेव सांगतात. या साधनेत डोळे न मिचकावता, एखाद्या स्थिर वस्तूकडे (उदा. दिव्याची ज्योत) काही वेळ एकाग्रतेने पाहिले जाते. या क्रियेमुळे डोळ्यांची एकाग्रता वाढते, लक्ष केंद्रित करण्याची क्षमता सुधारते आणि स्नायूंवर नियंत्रण मिळते. परिणामी दृष्टी अधिक तीक्ष्ण होण्यास मदत होते.

आहाराचाही डोळ्यांच्या आरोग्यावर मोठा परिणाम होतो. आवळा आणि त्रिफळा यांचे सेवन केल्यास दृष्टी सुधारण्यास मदत मिळते, असे स्वामी रामदेव सांगतात. आवळ्यामध्ये विपुल प्रमाणात पोषक घटक असून, ते डोळ्यांच्या आतल्या भागाला पोषण देतात. त्रिफळा चूर्णामध्ये आवळ्यासह इतर औषधी घटक असल्याने ते डोळ्यांसाठी अत्यंत लाभदायक ठरते.

त्याशिवाय डोळ्यांच्या काही सोप्या हालचालीही उपयुक्त ठरतात. वर-खाली पाहणे, डावीकडे-उजवीकडे नजर फिरवणे, गोलाकार हालचाल करणे, तसेच तळहातांनी डोळे झाकून शांत बसणे या क्रिया डोळ्यांच्या स्नायूंना सक्रिय करतात आणि दृष्टीचा ठसा अधिक मजबूत करतात.

स्वामी रामदेव यांचे मत आहे की, डोळ्यांचे आरोग्य केवळ योग किंवा आयुर्वेदापुरते मर्यादित नसून, संतुलित जीवनशैलीशीही जोडलेले आहे. हिरव्या पालेभाज्या, गाजर, आवळा, अक्रोड व जवस यांसारख्या पदार्थांचा आहारात समावेश करावा. दररोज किमान सात ते आठ तासांची पुरेशी झोप घेतल्यास डोळ्यांचा थकवा आणि ताण कमी होतो.

सतत भ्रमणध्वनी, संगणक किंवा दूरचित्रवाणीच्या पडद्याकडे पाहिल्यामुळे डोळ्यांवर विपरीत परिणाम होतो. त्यामुळे प्रत्येक २० मिनिटांनी काही सेकंद डोळ्यांना विश्रांती द्यावी. दिवसातून एकदा थंड पाण्याने डोळे स्वच्छ करावेत आणि तीव्र सूर्यप्रकाशात डोळ्यांचे संरक्षण करण्यासाठी काळजी घ्यावी.

योग, योग्य आहार आणि शिस्तबद्ध जीवनशैली यांचा समतोल राखला, तर डोळ्यांची दृष्टी दीर्घकाळ निरोगी ठेवणे नक्कीच शक्य आहे.

(सूचना: या लेखातील माहिती सामान्य जनजागृतीसाठी आहे. कोणताही उपाय सुरू करण्यापूर्वी वैद्यकीय तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.)