कलिंगडामुळे १५ वर्षांच्या मुलाचा मृत्यू! कापल्यानंतर ‘ही’ चूक अजिबात करू नका; नाहीतर बेतू शकतं जीवावर…

छत्तीसगडच्या जांजगीर-चांपा जिल्ह्यात घडलेल्या एका दु:खद घटनेने लोकांना विचार करायला भाग पाडलं आहे. कारण कापलेलं कलिंगड खाल्ल्यानंतर ३ मुलांची तब्येत बिघडली, ज्यामध्ये एका १५ वर्षीय मुलाचा मृत्यू झाला. डॉक्टरांनी प्राथमिक तपासात फूड पॉइझनिंग आणि संसर्गाची शक्यता व्यक्त केली आहे. ही घटना फक्त एका कुटुंबाची शोकांतिका नाही, तर प्रत्येक घरासाठी इशारा आहे की खाण्यापिण्याच्या वस्तू योग्य प्रकारे सांभाळणं किती महत्त्वाचं आहे.

काय आहे संपूर्ण प्रकरण?

छत्तीसगडच्या जांजगीर-चांपा जिल्ह्यातील घुरकोट गावात रविवारी काही मुलांनी घरात ठेवलेलं कलिंगड खाल्लं. सांगितलं जात आहे की कलिंगड सकाळी कापून ठेवलं होतं आणि अनेक तासांनंतर मुलांनी ते खाल्लं. मृत मुलाची ओळख पोडी दलहा गावातील अखिलेश धीवर (१५) अशी झाली आहे. आजारी पडलेल्या इतर मुलांची ओळख अवारिद गावातील धीवर (४), खटोला गावातील पिंटू धीवर (१२) आणि कोटगड गावातील हितेश धीवर (१३) अशी झाली आहे.

जिल्हा रुग्णालयाचे सिव्हिल सर्जन डॉ. एस. कुजूर यांनी सांगितलं, “प्राथमिक माहितीनुसार, मुलांनी रविवारी संध्याकाळी घरात ठेवलेलं आधीच कापलेलं कलिंगड खाल्लं होतं. काही तासांनंतर अखिलेशला उलट्या, जुलाब आणि श्वास घेण्यास त्रास होऊ लागला. नंतर अशीच लक्षणं इतर तिन्ही मुलांमध्येही दिसून आली.”

प्रकृती गंभीर झाल्यानंतर कुटुंबीयांनी त्याला रुग्णालयात नेलं, पण वाटेतच अखिलेशचा मृत्यू झाला. त्यानंतर इतर मुलांमध्येही अशीच लक्षणं दिसली, त्यांना तातडीने जिल्हा रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं.

जास्त वेळ ठेवलेलं कापलेलं फळ धोकादायक का ठरू शकतं?

डॉक्टरांच्या मते, कापलेलं फळ जास्त वेळ उघड्यावर ठेवल्यास त्यामध्ये बॅक्टेरिया वेगाने वाढू लागतात. गरम हवामानात हा धोका आणखी वाढतो. कलिंगडासारख्या फळांमध्ये पाण्याचं प्रमाण जास्त असतं, त्यामुळे त्यात बॅक्टेरिया सहज वाढू शकतात. जर फळ फ्रिजमध्ये योग्य तापमानात ठेवलं नाही किंवा त्यावर माशा आणि धूळ बसली, तर संसर्गाचा धोका अनेक पटींनी वाढतो.

फूड पॉइझनिंगची सामान्य लक्षणं | Common Symptoms of Food Poisoning

फूड पॉइझनिंग झाल्यावर शरीर अनेक प्रकारचे संकेत देतं. त्यामध्ये समावेश आहे:

• सतत उलट्या होणे
• जुलाब होणे
• पोटात तीव्र दुखणे
• ताप येणे
• गरगरणे आणि अशक्तपणा
• श्वास घेण्यास त्रास होणे

जर लहान मुलांमध्ये किंवा वृद्धांमध्ये ही लक्षणं दिसली, तर तात्काळ डॉक्टरांशी संपर्क साधावा. दुर्लक्ष केल्यास परिस्थिती गंभीर होऊ शकते.

कापलेलं कलिंगड किती वेळात खाऊन टाकावं?

कापलेलं कलिंगड खोलीच्या तापमानात जास्त वेळ ठेवणं सुरक्षित मानलं जात नाही. तज्ज्ञ आणि फूड सेफ्टी एजन्सीनुसार:

खोलीच्या तापमानात: जास्तीत जास्त २ तास

जर हवामान खूप गरम असेल (३२ डिग्रीपेक्षा जास्त), तर फक्त १ तास.

फ्रिजमध्ये (४ डिग्री किंवा त्यापेक्षा कमी तापमानात): साधारण ३-४ दिवस, पण जितक्या लवकर खाल तितकं सुरक्षित मानलं जातं.

अमेरिकेची FDA (Food and Drug Administration) सांगते की कापलेली फळं आणि भाज्या २ तासांच्या आत फ्रिजमध्ये ठेवावीत, नाहीतर बॅक्टेरिया वेगाने वाढू शकतात.

कॅनडा सरकारच्या फूड सेफ्टी अ‍ॅडव्हायजरीनुसारही कापलेलं खरबूज फ्रिजमध्ये ठेवावं आणि चार दिवसांच्या आत खावं.

एका रिसर्च स्टडी (ScienceDirect) मध्ये सांगितलं आहे की FDA ताज्या कापलेल्या खरबूजाला ४१ डिग्री किंवा त्यापेक्षा कमी तापमानात ठेवण्याचा सल्ला देते, जेणेकरून बॅक्टेरियाची वाढ कमी होईल.

उन्हाळ्यात फळं खाताना घ्या ही काळजी?

कापलेली फळं जास्त वेळ ठेवू नका: कलिंगड, खरबूज किंवा पपईसारखी फळं कापल्यानंतर लगेच खाणं सर्वात सुरक्षित असतं.

फ्रिजमध्ये योग्य प्रकारे ठेवा: फळ उरलं असेल, तर ते झाकून फ्रिजमध्ये ठेवा. उघड्यावर ठेवल्यास बॅक्टेरिया वेगाने वाढू शकतात.

रस्त्याच्या कडेला मिळणारी कापलेली फळं खाणं टाळा: बाजारात उघड्यावर विकली जाणारी कापलेली फळं अनेकदा संसर्गाचं कारण ठरू शकतात.

खाण्यापूर्वी फळं नीट धुवा: फळ कापण्यापूर्वी त्याची बाहेरची बाजू पाण्याने स्वच्छ धुवा, जेणेकरून घाण आत जाणार नाही.

मुलांना शिळं अन्न देऊ नका: मुलांची रोगप्रतिकारक शक्ती कमी असते, त्यामुळे त्यांना ताजं आणि स्वच्छ अन्नच द्यावं.

घटनेनंतर प्रशासन आणि आरोग्य विभागाने या प्रकरणाची चौकशी सुरू केली आहे. खाद्य पदार्थांचे नमुने तपासणीसाठी घेण्यात आले आहेत, जेणेकरून मुलांची तब्येत बिघडण्याचं खरं कारण समजू शकेल. सध्या रुग्णालयात दाखल मुलांची प्रकृती स्थिर असल्याचं सांगितलं जात आहे.

ही घटना पुन्हा एकदा आठवण करून देते की छोटासा निष्काळजीपणाही कधी कधी जीवघेणा ठरू शकतो. उन्हाळ्यात खाण्यापिण्याबाबत सतर्क राहणं खूप गरजेचं आहे.

(Disclaimer: वरील माहिती प्राप्त माहितीवर आधारित असून अधिक माहितीसाठी तज्ज्ञ/डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.)