सकाळची पहिली चूक पडू शकते भारी; रिकाम्या पोटी ‘या’ गोष्टी खाणे टाळाच, नाही तर…

रात्रीच्या जेवणानंतर सकाळपर्यंत साधारण ८ ते १० तास अन्न न घेतल्याने शरीराला सकाळी द्रवपदार्थ आणि त्यानंतर पौष्टिक आहाराची गरज असते. मात्र, प्रत्येक व्यक्तीची पचनशक्ती आणि आरोग्याची स्थिती वेगळी असल्याने एकाच पदार्थाचा फायदा सर्वांनाच होईल, असं नाही. त्यामुळे आपल्या शरीराला काय मानवतं, यानुसार सकाळच्या आहाराची निवड करणं महत्त्वाचं आहे.

सकाळची सुरुवात कशी करावी?

सकाळी उठल्यानंतर सर्वात आधी शरीराला हायड्रेशन देणं महत्त्वाचं आहे. रात्री अनेक तास पाणी न घेतल्यामुळे सकाळी पाणी प्यायल्याने शरीरातील द्रवपातळी संतुलित ठेवण्यास मदत होते. साधं किंवा कोमट पाणी हा यासाठी सोपा पर्याय आहे. मात्र, कोमट पाणी प्यायलंच पाहिजे किंवा त्यात काही विशिष्ट पदार्थ मिसळल्याशिवाय त्याचा फायदा होत नाही, असा ठोस नियम नाही.

भिजवलेले बदाम ठरू शकतात चांगला पर्याय

सकाळच्या आहारात भिजवलेले बदाम घेण्याची पद्धत अनेक वर्षांपासून लोकप्रिय आहे. बदामांमध्ये प्रथिने, फायबर, व्हिटॅमिन ई, मॅग्नेशियम आणि असंतृप्त चरबी यांसारखे पोषक घटक असतात. बदामांचा आहारात योग्य प्रमाणात समावेश केल्याने पोट अधिक काळ भरल्यासारखं वाटण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे सकाळच्या नाश्त्यासोबत किंवा नाश्त्याचा एक भाग म्हणून बदामांचा समावेश करता येतो.

पपई आणि सफरचंदही फायदेशीर

पपई आणि सफरचंद यांसारखी फळं सकाळच्या आहाराचा भाग होऊ शकतात. या फळांमध्ये फायबर, जीवनसत्त्वे आणि विविध खनिजे असतात. फायबरमुळे पचनक्रिया सुरळीत ठेवण्यास आणि मलविसर्जन नियमित राहण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे सकाळच्या आहारात संपूर्ण फळांचा समावेश करणं हा चांगला पर्याय ठरू शकतो.

ओट्स आणि गव्हाची भरड किंवा लापशी का खावेत?

नाश्त्यात ओट्स, गव्हाची भरड किंवा लापशी तसंच इतर संपूर्ण धान्यांचा समावेश केल्यास फायबर आणि इतर पोषक घटक मिळू शकतात. फायबरयुक्त पदार्थ पोट अधिक काळ भरलेलं ठेवण्यास मदत करतात. यासोबत प्रथिनांचा स्रोत जोडल्यास नाश्ता अधिक संतुलित होऊ शकतो. उदाहरणार्थ, दही, दूध, कडधान्यं, अंडी किंवा इतर प्रथिनयुक्त पदार्थ व्यक्तीच्या आहारपद्धतीनुसार घेता येतात.

मग सकाळी चहा-कॉफी घेऊ नये का?

अनेकांची सकाळ चहा किंवा कॉफीशिवाय सुरू होत नाही. मात्र, रिकाम्या पोटी चहा किंवा कॉफी घेतल्याने प्रत्येक व्यक्तीला त्रास होईलच असं नाही. काही लोकांना मात्र आम्लपित्त, जळजळ, मळमळ किंवा पोटाशी संबंधित त्रास जाणवू शकतो. अशा वेळी चहा-कॉफी रिकाम्या पोटी घेण्याऐवजी हलका नाश्ता केल्यानंतर घेणं अधिक योग्य ठरू शकतं. विशेषतः ज्यांना अॅसिडिटी किंवा पचनाशी संबंधित समस्या वारंवार होतात, त्यांनी आपल्या डॉक्टर किंवा आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

सकाळच्या आहारात या गोष्टी लक्षात ठेवा

• उठल्यानंतर दिवसाची सुरुवात पुरेशा पाण्याने करा.
• नाश्त्यात फायबर आणि प्रथिनांचा समावेश करण्याचा प्रयत्न करा.
• पपई, सफरचंद यांसारखी संपूर्ण फळं आहारात घेता येतात.
• भिजवलेले बदाम योग्य प्रमाणात खाऊ शकता.
• ओट्स किंवा दलियासारखी संपूर्ण धान्यं नाश्त्यासाठी चांगला पर्याय ठरू शकतात.
• चहा किंवा कॉफी घेतल्यानंतर पोटात जळजळ किंवा अस्वस्थता जाणवत असल्यास ती रिकाम्या पोटी घेणं टाळा.
• फक्त ‘हेल्दी’ आहे म्हणून कोणताही पदार्थ रिकाम्या पोटी घेणं आवश्यक नाही; आपल्या शरीराला काय मानवतं हेही तितकंच महत्त्वाचं आहे.

सकाळी रिकाम्या पोटी एखादा पदार्थ खाल्ल्याने शरीरातील विषारी पदार्थ बाहेर पडतात किंवा एखादा पदार्थ ‘डिटॉक्स’ करतो, असे अनेक दावे सोशल मीडियावर केले जातात. मात्र, अशा दाव्यांकडे चिकित्सकपणे पाहणं गरजेचं आहे. संतुलित आहार, पुरेसं पाणी, नियमित शारीरिक हालचाल आणि पुरेशी झोप हे एकूण आरोग्यासाठी अधिक महत्त्वाचे घटक आहेत.