Hearing Loss : लोक अनेकदा ऐकण्याची क्षमता कमी होण्याकडे दुर्लक्ष करतात आणि त्याकडे वृद्धत्वाचा एक सामान्य भाग म्हणून पाहतात. समस्या गंभीर होईपर्यंत अनेक जण डॉक्टरांकडे जात नाहीत. मात्र, संशोधनानुसार, ऐकण्याची क्षमता कमी होण्याचा परिणाम केवळ कानांवरच नाही, तर मेंदू आणि स्मरणशक्तीवरही होतो. जेव्हा एखाद्या व्यक्तीची बोधात्मक क्षमता कमी होते, तेव्हा आवाज आणि शब्दांवर प्रक्रिया करण्यासाठी मेंदूला अधिक कष्ट घ्यावे लागतात. परिणामी, मेंदूवर अधिक ताण पडतो.
बोधात्मक क्षमतांवर होणारा परिणाम
अशा व्यक्ती संभाषणादरम्यान काय बोलले जात आहे हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करण्यात बरीच मानसिक ऊर्जा खर्च करतात. परिणामी, मेंदूला स्मरणशक्ती, एकाग्रता आणि बोधात्मक प्रक्रिया यांसारख्या इतर कार्यांवर लक्ष केंद्रित करणे शक्य होत नाही, ज्यामुळे मेंदूच्या कार्यावर विपरीत परिणाम होतो.
ऐकण्याच्या क्षमतेतील कमतरतेची समस्या
ज्या व्यक्तींची ऐकण्याची क्षमता कमी झाली आहे, त्या अनेकदा इतरांपासून दुरावू लागतात. कारण- त्यांना संभाषण समजण्यात अडचण येते. हळूहळू त्या कौटुंबिक उपक्रम, सामाजिक मेळावे आणि मित्र-मैत्रिणींशी होणारा संवाद यांतील त्यांचा सहभाग कमी होऊ लागतो.
सामाजिकदृष्ट्या एकाकी वाटणे
या स्थितीतील लोकांना सामाजिकदृष्ट्या एकाकी वाटू लागते. कारण- संभाषण समजून घेण्याची त्यांची क्षमता कमी होते. तसेच, यामुळे स्मरणशक्ती निरोगी राखण्यासाठी आवश्यक असलेली मानसिक चालनाही कमी होऊ शकते.
स्मृतिभ्रंशाशी याचा काय संबंध?
अनेक अभ्यासांमधून असे दिसून आले आहे की, श्रवण क्षमता कमी असलेल्या लोकांना स्मृतिभ्रंशासारख्या आजारांचा धोका असू शकतो. तथापि, श्रवण क्षमता कमी झाल्यामुळे थेट स्मृतिभ्रंश होतोच, असे नाही.
वेळेवर उपचार घ्या
जर या स्थितीचे निदान आणि उपचार सुरुवातीच्या टप्प्यावरच केले गेले, तर ही समस्या बऱ्याच अंशी सोडवता येते. जर एखाद्याला संभाषण ऐकण्यात अडचण येत असेल किंवा वारंवार टीव्हीचा आवाज वाढवावा लागत असेल, तर त्यांनी नक्कीच तपासणी करून घ्यावी.
