मेनोपॉजबाबत सुधा मुर्ती स्पष्टच बोलल्या! आक्रमक लक्षणांचा सांगितला अनुभव; तज्ज्ञ काय सांगतात?

अचानक भावनिक बदलांचा अनुभव (Sudden Emotional Shifts)

सुधा मूर्ती यांनी सांगितले की,”मेनोपॉजच्या काळात त्यांना अचानक अनपेक्षित भावनिक प्रतिक्रिया जाणवू लागल्या. मुलं परदेशात शिकायला गेली होती, त्यावेळी त्यांनी स्वतःला शांत ठेवले होते. मात्र एक दिवस अचानक आठवण आली आणि त्या रडू लागल्या. त्या क्षणी त्यांनी स्वतःलाच विचारले की, आधी रडली नाही मग आता का रडत आहेस?नंतर त्यांना समजले की,” हे मेनोपॉजमुळे होणाऱ्या हार्मोनल बदलांचे परिणाम होते.”

शरीरावर होणारे तीव्र परिणाम (Severe Physical Impact)

त्यांनी पुढे सांगितले की “मॅनोपॉज हा केवळ भावनिक बदल नसून शरीरावरही मोठा परिणाम करणारा टप्पा आहे. काही वर्षांच्या पेरिमेनोपॉज काळात शरीरात झपाट्याने बदल होतात. झोपेची समस्या, थकवा, वजन वाढणे, तीव्र उष्णतेची लाट (hot flushes) आणि मानसिक अस्थिरता हे अनेक महिलांना त्रासदायक ठरतात. काही वेळा हे लक्षणे इतकी तीव्र असतात की दैनंदिन जीवनावर परिणाम होतो.

समाजातील गैरसमज आणि लाज (Social Stigma and Shame)

सुधा मूर्ती यांनी समाजातील एक मोठी समस्या अधोरेखित केली, मेनोपॉजबाबतची लाज आणि गैरसमज. अनेक महिला वय वाढल्याचे लक्षण म्हणून याकडे पाहतात आणि त्यामुळे त्या याबाबत उघडपणे बोलणे टाळतात. काही लोक मेनोपॉजला केवळ वृद्धत्वाशी जोडतात, जे पूर्णपणे चुकीचे आहे, असेही त्यांनी स्पष्ट केले. त्यांच्या मते, वय वाढणे ही नैसर्गिक प्रक्रिया आहे आणि त्यात सुंदरतेला कमी लेखण्याचे कारण नाही.

मानसिक आरोग्यावर परिणाम (Impact on Mental Health)

काउन्सेलिंग मानसशास्त्रज्ञ अतुल राज यांनी सांगितले की,”पेरिमेनोपॉजमध्ये हार्मोनल बदलांमुळे झोप, मूड आणि भावनिक स्थैर्यावर परिणाम होतो. अचानक रडू येणे, चिंता वाढणे किंवा छोट्या गोष्टींवर तीव्र प्रतिक्रिया येणे हे सामान्य आहे, पण याचा अर्थ व्यक्ती कमकुवत आहे असा नाही.”

झोप आणि दैनंदिन कार्यक्षमतेवर परिणाम (Sleep and Daily Functioning)

अतुल राज पुढे सांगतात की,”झोपेची कमतरता हा मेनोपॉजमधील सर्वात मोठा पण दुर्लक्षित घटक आहे. झोपेवर परिणाम झाल्यास चिडचिड, थकवा, एकाग्रतेचा अभाव आणि भावनिक अस्थिरता वाढते. नियमित झोप, संतुलित आहार, हलका व्यायाम आणि भावनिक आधार यामुळे मोठा फरक पडू शकतो. गरज भासल्यास समुपदेशन (Therapy) उपयुक्त ठरते.”

निष्कर्ष (Conclusion)

मेनोपॉज हा केवळ जैविक बदल नसून शारीरिक, मानसिक आणि सामाजिक स्तरावर परिणाम करणारा एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. योग्य माहिती, खुले संवाद आणि मानसिक आधार यामुळे हा टप्पा अधिक सुलभरीत्या हाताळता येऊ शकतो.