चाळीशीनंतर महिलांमध्ये कॅन्सरचा मोठा धोका! जीवावर बेतण्याआधी ‘या’ चाचण्या कराच, कॅन्सर तज्ञांनी दिला इशारा

४० वर्षांच्या वयानंतर, शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती बदलते. अनेक रोग कोणत्याही लक्षणीय लक्षणांशिवाय हळूहळू वाढतात. वयाची चाळिशी ओलांडल्यानंतर, शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती हळूहळू कमी होत जाते. त्यामुळे अनेक रोगांची कोणतीही विशेष लक्षणे न दाखवताच हळूहळू तीव्रतेने वाढ होत जाते.

चाळिशीनंतर स्क्रीनिंग का आवश्यक

चाळिशीनंतर शरीराची रोगप्रतिकारक क्षमता कमी होत जाते. परिणामी अनेक आजार सुरुवातीला कोणतीही ठळक लक्षणे न दाखवताच आतून वाढत जातात आणि जेव्हा एखाद्या आजाराची लक्षणे दिसू लागतात, तेव्हा त्या आजाराने आधीच गंभीर स्वरूप धारण केलेले असते. कर्करोग हा असाच एक दुर्धर विकार आहे. जर त्याचे लवकर निदान झाले, तर त्यावर केले जाणारे उपचार सोपे आणि अधिक यशस्वी होऊ शकतात. म्हणूनच महिलांनी लक्षणे दिसण्याची वाट पाहण्याऐवजी नियमित तपासणी करून घ्यावी, अशी शिफारस तज्ज्ञ करतात.

स्तनाचा कर्करोग

नवी दिल्लीतील पश्चिम विहार येथील अ‍ॅक्शन कॅन्सर हॉस्पिटलच्या स्त्रीरोग व ऑन्कोलॉजी विभागाच्या संचालक डॉ. सारिका गुप्ता यांच्या मते, महिलांना स्तनाच्या कर्करोगाचा सर्वाधिक धोका असतो. ४० वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या प्रत्येक महिलेने वर्षातून एकदा मॅमोग्राम करून घ्यावा. या चाचणीमुळे स्तनामध्ये गाठी होण्यापूर्वी बदल आढळतात. जर कुटुंबातील एखाद्या महिलेला अगोदर स्तनाचा कर्करोग झाला असेल, तर ही तपासणी करून घेणे आणखी महत्त्वाचे ठरते. त्याशिवाय डॉक्टरांकडून स्तनांची क्लिनिकल तपासणी करून घ्यावी आणि स्वतःही स्तनांची तपासणी करीत राहावे. जर तुम्हाला कोणत्याही गाठी, वेदना, स्तनाच्या आकारात बदल किंवा स्तनाग्रामधून स्राव येताना दिसला, तर ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

गर्भाशयमुखाचा कर्करोग

गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग हा महिलांमध्ये आढळणारा एक सामान्य कर्करोग आहे; परंतु चांगली गोष्ट म्हणजे त्याचे वेळेवर निदान झाल्यास तो पूर्णपणे रोखता येतो. डॉक्टरांच्या मते, ४० वर्षांच्या वयानंतर महिलांनी दर तीन ते पाच वर्षांनी पॅप स्मीअर आणि एचपीव्ही चाचणी करून घ्यावी. या दोन्ही चाचण्या गर्भाशयाच्या मुखातील सुरुवातीच्या बदलांना ओळखू शकतात. जर या बदलांबाबत लवकर उपचार केले गेले, तर या आजाराचे कर्करोगात रूपांतर होण्यापूर्वीच तो थांबवता येतो. ही चाचणी जलद आणि पूर्णपणे सुरक्षित आहे.

कोलन कर्करोगदेखील एक जोखीम घटक आहे

४० वर्षांच्या वयानंतर कोलोरेक्टल कर्करोगाचा धोकादेखील वाढतो. डॉक्टर स्टूल टेस्ट, कोलोनोस्कोपी किंवा इतर स्क्रीनिंग चाचण्यांची शिफारस करू शकतात. कोलन कर्करोगाची सुरुवातीची लक्षणे अनेकदा दिसून येत नाहीत; परंतु वेळेवर निदान झाल्यास हा आजार पूर्णपणे नियंत्रित केला जाऊ शकतो.

हाडे आणि हृदयाचे आरोग्य तितकेच महत्त्वाचे आहे.

कर्करोगासोबतच महिलांनी ४० नंतर हाडे आणि हृदयाच्या आरोग्याकडेही विशेष लक्ष दिले पाहिजे. हाडांची घनता चाचणी हाडे कमकुवत होत आहेत की नाही हे निश्चित करण्यास मदत करू शकते. या वयानंतर महिलांमध्ये ऑस्टिओपोरोसिस झपाट्याने वाढतो. त्याशिवाय, नियमित रक्तदाब, कोलेस्ट्रॉल आणि रक्तातील साखरेची तपासणी केल्यास हृदयरोग आणि मधुमेहाचा धोका लवकर ओळखण्यास मदत होऊ शकते. हे आजार केवळ स्वतःच धोकादायक नाहीत, तर कर्करोगाच्या उपचारांनाही गुंतागुंतीचे बनवू शकतात.

कर्करोग तज्ज्ञ म्हणतात की, केवळ चाचणी करून घेणेच पुरेसे नाही, तर आरोग्यदायी जीवनशैलीचा अवलंब करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे संतुलित आहार घ्या, भरपूर हिरव्या भाज्या आणि फळे खा, नियमित व्यायाम करा आणि तुमचे वजन नियंत्रणात ठेवा. तंबाखू आणि अल्कोहोलपासून दूर राहणेही खूप महत्त्वाचे आहे. कारण- त्यामुळे कर्करोगाचा धोका अनेक पटींनी वाढतो.

निष्कर्ष

महिलांना अनेकदा तपासणी करण्यास भीती वाटते किंवा ती तपासणी काही ना काही कारणामुळे पुढे ढकलली जाते. पण लक्षात ठेवा, तपासणीला घाबरून न जाता, ती स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी एक आवश्यक प्रक्रिया आहे हे लक्षात घेऊन, वेळेवर तपासणी करून घेणे आवश्यक आहे. कारण- त्यामुळे केवळ कर्करोगच नाही, तर इतर अनेक गंभीर आजारांनाही प्रतिबंध करता येतो.