किराणा दुकानातील ‘या’ १० पदार्थांपासून बनवा दंतमंजन; बाबा रामदेव म्हणाले, पिवळेधम्मक दात होतील पांढरेशुभ्र, तोंडाचा वास, हिरड्यांची सूज होऊ शकते गायब!

बाबा रामदेव यांच्या सांगण्यानुसार, दातदुखी कमी करण्यासाठी तुरटी उपयुक्त ठरू शकते अशी धारणा आहे. यासाठी प्रथम तुरटी मंद आचेवर तापवून तिचे द्रव स्वरूप तयार करावे. हा द्रव वेगळा काढून त्यामध्ये सैंधव मीठ, हिरडा, बेहडा, आवळा, बाभळीची साल, कडुनिंबाची साल, लवंग आणि थोडीशी हळद यांचे बारीक कुटलेले मिश्रण घालावे. हे सर्व एकत्र करून तयार झालेले मिश्रण दातांवर हलक्या हाताने चोळावे आणि काही वेळाने तोंड स्वच्छ धुवावे, यामुळे वेदना कमी होण्यास मदत होऊ शकते असे काहींचे मत आहे.

दातदुखीवर हिंग आणि लिंबाचा रस यांचाही उपयोग केला जातो. लिंबाच्या रसात थोडी हिंग मिसळून घट्ट लेप तयार करावा. हा लेप कापसाच्या बोळ्याने दुखऱ्या जागी हलकेच लावावा, त्यामुळे तात्पुरता आराम मिळू शकतो, अशी पारंपरिक समज आहे.

दात शुभ्र आणि मजबूत ठेवण्यासाठी कडुनिंबाच्या काडीने दात स्वच्छ करण्याची पद्धत प्राचीन काळापासून प्रचलित आहे. कडुनिंबात जंतुनाशक गुणधर्म असल्याचे मानले जाते, जे तोंडातील सूक्ष्मजंतू कमी करण्यास सहाय्य करतात. याशिवाय लवंग किंवा लवंग तेल हिरड्यांवर लावल्यास सूज आणि वेदना कमी होण्यास मदत मिळू शकते.

हिरड्यांना सूज किंवा संसर्ग झाल्यास हळद आणि मीठ यांचा लेप उपयोगी ठरू शकतो. या दोन्हींचे मिश्रण करून हिरड्यांवर हलक्या हाताने मालिश करावी. हळदीतील जंतुनाशक गुणधर्म सूज आटोक्यात आणण्यास सहाय्य करतात, असे मानले जाते. त्रिफळा चूर्ण पाण्यात मिसळून त्या पाण्याने गुळण्या केल्यास हिरड्या आणि दात मजबूत होण्यास मदत होऊ शकते. तसेच कोमट पाण्यात मीठ मिसळून गुळण्या केल्यास सूज कमी होण्यास सहाय्य मिळते.

दातदुखी टाळण्यासाठी दैनंदिन सवयींकडे लक्ष देणे अत्यावश्यक आहे. अति गोड पदार्थांचे सेवन टाळावे, कारण त्यामुळे दातांची संवेदनशीलता वाढू शकते. आम्लयुक्त अन्नपदार्थांचाही अतिरेक टाळणे हितावह ठरते.

दात निरोगी ठेवण्यासाठी योग्य पद्धतीने दात घासणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. दिवसातून किमान दोन वेळा दात स्वच्छ करावेत. दात घासताना वर्तुळाकार हालचालींनी ब्रश फिरवावा, ज्यामुळे अन्नकण आणि घाण पूर्णपणे निघून जाते. दातांच्या फटींमध्ये अडकलेले अन्न काढल्यास पोकळी निर्माण होण्याचा धोका कमी होतो.

हे उपाय पारंपरिक ज्ञानावर आधारित असून गंभीर वेदना किंवा दीर्घकाळ टिकणाऱ्या तक्रारी असल्यास तज्ज्ञ दंतवैद्यांचा सल्ला घेणे अधिक सुरक्षित ठरते.