केशर दूध का प्यावे? हाडांपासून मूडपर्यंत होऊ शकतात ‘हे’ फायदे

केशर दूध पिण्याचे फायदे

दुधामध्ये अनेक जण केशर मिसळून सेवन करतात. केशरयुक्त दूध केवळ चव आणि सुगंधासाठीच नव्हे, तर पारंपरिक आहारपद्धतीतही महत्त्वाचे मानले जाते. केशरामध्ये क्रोसिन, क्रोसेटिन आणि सफ्रानल यांसारखी जैवसक्रिय संयुगे आढळतात. यामध्ये अँटीऑक्सिडंट गुणधर्म असल्याचे संशोधनातून दिसून आले आहे, त्यामुळे संतुलित आहाराचा भाग म्हणून योग्य प्रमाणात केशराचे सेवन केल्यास शरीराला अँटीऑक्सिडंट घटक मिळू शकतात. काही संशोधनांमध्ये केशराचा मूड आणि मानसिक आरोग्याशी संबंधित संभाव्य सकारात्मक परिणामांचाही अभ्यास करण्यात आला आहे. मात्र, केशर दूध हे कोणत्याही आजारावरील औषध नाही आणि त्याचे फायदे व्यक्तीनुसार बदलू शकतात.

केशर दूध पिण्याचे फायदे

शरीराला पोषक घटक मिळतात
केशर दुधामध्ये दुधातील प्रथिने, कॅल्शियम, फॉस्फरस आणि व्हिटॅमिन B12 यांसारखे पोषक घटक मिळतात, त्यामुळे संतुलित आहाराचा भाग म्हणून केशर दूध घेता येते.

हाडे आणि दातांसाठी उपयुक्त
दुधातील कॅल्शियम आणि फॉस्फरस हाडे व दातांच्या सामान्य आरोग्यासाठी महत्त्वाचे आहेत. विशेषतः वाढत्या वयातील मुलांसाठी आणि ज्येष्ठांसाठी आहारातील कॅल्शियम महत्त्वाचे असते.

अँटीऑक्सिडंट घटक मिळतात
केशरामध्ये क्रोसिन, क्रोसेटिन आणि सफ्रानल यांसारखी जैवसक्रिय संयुगे असतात. त्यात अँटीऑक्सिडंट गुणधर्म आढळतात, जे शरीरातील ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेसविरुद्ध संरक्षण देण्यास मदत करू शकतात.

मूड सुधारण्यास मदत होऊ शकते
काही अभ्यासांमध्ये केशरातील घटकांचा मूड आणि मानसिक आरोग्यावर संभाव्य सकारात्मक परिणाम दिसून आला आहे, त्यामुळे केशराचे सेवन तणाव किंवा खराब मूड कमी करण्यास काही प्रमाणात मदत करू शकते.

झोपेपूर्वी आरामदायी पेय
कोमट दूध अनेकांसाठी रात्री आरामदायी ठरते. झोपण्यापूर्वी केशर घातलेले कोमट दूध घेण्याची परंपरा याच कारणामुळे लोकप्रिय आहे.

पचनासाठी सौम्य पर्याय ठरू शकतो
काही लोकांना कोमट दूध आरामदायी वाटते, मात्र लॅक्टोज इन्टॉलरन्स असलेल्या व्यक्तींना दूध घेतल्यानंतर गॅस, पोट फुगणे किंवा जुलाब होऊ शकतात. अशावेळी केशर दूध टाळणे किंवा लॅक्टोज-फ्री पर्याय निवडणे योग्य.

ऊर्जा आणि तृप्ती मिळण्यास मदत
दुधातील प्रथिने, चरबी आणि कार्बोहायड्रेट्समुळे शरीराला ऊर्जा मिळते आणि काही काळ पोट भरल्यासारखे वाटू शकते.

डोळ्यांच्या आरोग्यासाठी संभाव्य फायदा
केशरामधील काही जैवसक्रिय घटक आणि त्यातील अँटीऑक्सिडंट गुणधर्म डोळ्यांच्या आरोग्याशी संबंधित असल्याचे काही संशोधनात तपासले गेले आहे.

कधी प्यावे?

केशर दूध पिण्याची योग्य वेळ ही व्यक्तीच्या आहाराच्या सवयी आणि पचनशक्तीवर अवलंबून असते. रात्री जेवणानंतर लगेच दूध पिण्याऐवजी जेवण आणि दूध यामध्ये काही अंतर ठेवणे चांगले. अनेकांना झोपण्याच्या साधारण १–२ तास आधी कोमट केशर दूध घेणे सोयीचे ठरते, तर काहींना सकाळी नाश्त्यासोबत किंवा नाश्त्यानंतर दूध घेणे अधिक योग्य वाटू शकते. दूध घेतल्यानंतर पोट फुगणे, गॅस किंवा अस्वस्थता जाणवत असल्यास प्रमाण कमी करणे किंवा डॉक्टरांच्या सल्ल्याने योग्य पर्याय निवडणे आवश्यक आहे. तसेच केशराचा वापर अतिप्रमाणात करण्याची गरज नसून थोड्या प्रमाणातील केशर पुरेसे असते.