UTI Causes In Women : भारतामधील शहरी भागात राहणाऱ्या तरुण आणिवर्किंग महिलांमध्ये युरिनरी ट्रॅक्ट इन्फेक्शन (UTI) तसेच व्हॅजायनल इन्फेक्शनच्या घटनांमध्ये चिंताजनक वाढ होत आहे. पूर्वी अधूनमधून होणारी ही समस्या आता अनेक महिलांसाठी वारंवार उद्भवणारा त्रास ठरत आहे. काही महिलांना वर्षातून तीन ते चार वेळा या वेदनादायक संसर्गाचा सामना करावा लागत आहे. डॉक्टरांच्या मते, जगातील सर्वाधिक यूटीआयचा भार भारतात असून, विशेषतः सुशिक्षित आणि आरोग्याबाबत जागरूक महिलांमध्येही हा धोका वाढताना दिसत आहे.

ऑफिसचे दीर्घ कामाचे तास आणि अस्वच्छ स्वच्छतागृहे (Long Working Hours And Unclean Washrooms)

शहरी जीवनशैलीमुळे अनेक महिलांना दीर्घकाळ ऑफिसमध्ये बसून काम करावे लागते. अनेक ठिकाणी स्वच्छ आणि सुरक्षित स्वच्छतागृहांची कमतरता असल्याने महिला बराच वेळ लघवी रोखून ठेवतात. डॉक्टरांच्या मते, लघवी दीर्घकाळ रोखून ठेवल्याने मूत्राशयामध्ये जीवाणूंची वाढ जलद गतीने होते. परिणामी युरिन इन्फेक्शन होण्याचा धोका वाढतो.

याशिवाय, इंटिमेट हायजीनबाबतच्या काही चुकीच्या सवयीही संसर्गाला कारणीभूत ठरतात. चुकीच्या पद्धतीने स्वच्छता करणे किंवा सुगंधी आणि रसायनयुक्त उत्पादनांचा वापर केल्याने योनीतील नैसर्गिक चांगले जीवाणू नष्ट होतात. त्यामुळे संसर्गाविरोधातील नैसर्गिक संरक्षण कमकुवत होते.

हेही वाचा

स्वतःहून अँटिबायोटिक्स घेणे ठरते धोकादायक (Self-Medication With Antibiotics)

लघवी करताना जळजळ किंवा वेदना जाणवल्यास अनेक महिला डॉक्टरांचा सल्ला न घेता थेट मेडिकल स्टोअरमधून अँटिबायोटिक्स खरेदी करतात. काही प्रमाणात आराम मिळाल्यानंतर औषधांचा कोर्स अर्धवट सोडून देण्याची सवयही मोठ्या प्रमाणात दिसून येते.

तज्ज्ञांच्या मते, ही अतिशय धोकादायक सवय आहे. औषधांचा कोर्स पूर्ण न केल्यास शरीरातील सर्व जीवाणू नष्ट होत नाहीत. त्यामुळे कालांतराने अँटिबायोटिक रेझिस्टन्स निर्माण होतो. याचा अर्थ पुढील वेळी तीच औषधे प्रभावी ठरत नाहीत आणि संसर्ग पुन्हा पुन्हा होण्याची शक्यता वाढते.

हेही वाचा

घट्ट कपडे आणि वाढता मानसिक ताण (Tight Clothes And Rising Mental Stress)

आधुनिक फॅशन ट्रेंडदेखील या समस्येला अप्रत्यक्षपणे कारणीभूत ठरत आहेत. सतत टाइट सिंथेटिक कपडे किंवा घट्ट जीन्स परिधान केल्याने इंटिमेट भागात हवेचा प्रवाह कमी होतो. त्यामुळे त्या भागात ओलावा वाढतो.

हा ओलसरपणा जीवाणू आणि बुरशीच्या वाढीसाठी पोषक वातावरण तयार करतो. परिणामी युरिन आणि व्हॅजायनल इन्फेक्शनचा धोका वाढतो.

याशिवाय, ऑफिस आणि घरातील जबाबदाऱ्यांचा ताण सांभाळताना अनेक महिलांमध्ये दीर्घकालीन मानसिक तणावाचे प्रमाण वाढत आहे. सततच्या तणावामुळे शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत होते. रोगप्रतिकारक शक्ती कमी झाल्यास शरीराला संसर्गाविरुद्ध प्रभावीपणे लढणे कठीण जाते.

यूटीआयपासून बचावासाठी काय करावे? (How To Prevent UTI)

तज्ज्ञांच्या मते, काही साध्या सवयी अंगीकारल्यास यूटीआयचा धोका मोठ्या प्रमाणात कमी करता येऊ शकतो.

  • लघवी दीर्घकाळ रोखून ठेवणे टाळावे.
  • दिवसभर पुरेसे पाणी प्यावे.
  • स्वच्छ आणि योग्य इंटिमेट हायजीन राखावी.
  • रसायनयुक्त किंवा सुगंधी उत्पादनांचा वापर मर्यादित ठेवावा.
  • सैल आणि कॉटनचे कपडे वापरण्याला प्राधान्य द्यावे.
  • कोणतेही अँटिबायोटिक औषध डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय घेऊ नये.
  • नियमित व्यायाम, पुरेशी झोप आणि तणाव नियंत्रणावर भर द्यावा.

महिलांनी यूटीआयची लक्षणे दिसताच दुर्लक्ष न करता तातडीने वैद्यकीय सल्ला घेणे आवश्यक आहे. योग्य वेळी उपचार घेतल्यास वारंवार होणाऱ्या संसर्गापासून बचाव करता येऊ शकतो आणि भविष्यातील गंभीर गुंतागुंतही टाळता येते.