Garlic Benefits: भारतीय आहारात लसूण हा केवळ चव वाढवणारा पदार्थ नसून तो पारंपरिक मसाल्यांमधील महत्त्वाचा घटक मानला जातो. भाजी, आमटी, डाळ, चटणी, ठेचा, तडका अशा अनेक पदार्थांमध्ये लसणाचा वापर केला जातो. त्यामध्ये सल्फरयुक्त संयुगे, विशेषतः अ‍ॅलिसिन आढळते. लसणाचा योग्य प्रमाणात आहारात समावेश केल्याने चवीसोबत आहारातील विविध वनस्पतीजन्य घटकही मिळतात. भारतीय स्वयंपाकात लसूण अनेकदा आले, जिरे, हळद, मिरची, धणे यांसारख्या मसाल्यांसोबत वापरला जातो.

लसणामध्ये शरीरासाठी आवश्यक असलेले व्हिटॅमिन B6, व्हिटॅमिन C, मॅंगनीज, सेलेनियम, कॅल्शियम, फॉस्फरस आणि पोटॅशियम यांसारखी विविध पोषकतत्त्वे अल्प प्रमाणात आढळतात. याशिवाय लसणामध्ये सल्फरयुक्त संयुगे, विशेषतः अ‍ॅलिसिन असतात. लसूण ठेचला किंवा चिरला असता अ‍ॅलिसिन तयार होते, त्यामुळे भारतीय आहारात लसणाचा समावेश केवळ चव आणि सुगंधासाठीच नव्हे, तर त्यातील विविध जैवसक्रिय घटकांमुळेही केला जातो.

लसूण आरोग्यासाठी फायदेशीर

लसणामध्ये अ‍ॅलिसिनसारखी सल्फरयुक्त संयुगे आणि काही जीवनसत्त्वे व खनिजे आढळतात, त्यामुळे आहारात योग्य प्रमाणात लसणाचा समावेश केल्यास पुढील आरोग्यविषयक बाबींमध्ये त्याचा फायदा होऊ शकतो:

हृदयाच्या आरोग्यासाठी : संतुलित आहाराचा भाग म्हणून लसूण घेतल्याने रक्तदाब आणि रक्तातील काही चरबीच्या पातळीवर त्याचा अनुकूल परिणाम होण्यास मदत होऊ शकते.

रक्तदाब नियंत्रणासाठी : काही अभ्यासांमध्ये लसणातील सक्रिय घटकांचा उच्च रक्तदाब असलेल्या व्यक्तींमध्ये रक्तदाब कमी करण्यास मदत करणारा परिणाम दिसून आला आहे.

कोलेस्ट्रॉलसाठी : विशेषतः लसूण सप्लिमेंट्सच्या अभ्यासांमध्ये एकूण आणि LDL कोलेस्ट्रॉलमध्ये काही प्रमाणात घट दिसून आली आहे; मात्र याला औषधांचा पर्याय मानू नये.

प्रतिरोधक क्षमतेसाठी : लसणातील जैवसक्रिय घटक शरीराच्या नैसर्गिक संरक्षण यंत्रणेला समर्थन देऊ शकतात. सर्दीच्या बाबतीत लसणाच्या फायद्यांबाबत काही मर्यादित पुरावे आहेत.

पचनासाठी : लसूण भारतीय स्वयंपाकात मसाला म्हणून वापरला जातो आणि त्यातील घटकांमुळे पचनक्रियेला अप्रत्यक्षपणे मदत होऊ शकते. मात्र, तो जास्त प्रमाणात खाल्ल्यास काहींना गॅस, पोटफुगी किंवा आम्लपित्त होऊ शकते.

अँटीऑक्सिडंट संरक्षणासाठी : लसणातील विविध सल्फरयुक्त आणि इतर जैवसक्रिय संयुगे शरीरातील ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेसशी संबंधित प्रक्रियांवर परिणाम करू शकतात.

हाडांच्या आरोग्यासाठी : लसणातील काही संयुगांवर हाडांच्या आरोग्याशी संबंधित संशोधन झाले आहे; मात्र लसूण हा हाडांसाठी आवश्यक कॅल्शियम किंवा व्हिटॅमिन D चा प्रमुख स्रोत नाही.