कारच्या बोनेटमध्ये अजगर, स्कूटरमध्ये साप! वाहनांकडे का होतात साप आकर्षित? कारण जाणून तुम्हालाही बसेल धक्का…

सापांना उबदारपणा, थंडावा आणि सुरक्षित आसरा का हवा असतो?

साप हे शीतरक्तीय म्हणजेच ectothermic प्राणी आहेत. त्यामुळे सस्तन प्राण्यांप्रमाणे ते स्वतःच्या शरीराचे तापमान नियंत्रित करण्यासाठी पुरेशी अंतर्गत उष्णता निर्माण करू शकत नाहीत. बाहेरील वातावरणाच्या तापमानावर त्यांच्या शरीराचे तापमान मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असते. त्यामुळे गरजेनुसार साप उबदार किंवा थंड, सावलीची अथवा दमट जागा शोधतात. यामुळेच उन्हापासून बचाव करण्यासाठी ते एखाद्या पाइपमध्ये किंवा अंधाऱ्या जागेत लपू शकतात, तर थंडीच्या काळात उबदार जागेकडे आकर्षित होऊ शकतात. याच कारणामुळे कार, स्कूटर आणि काही वेळा बाथरूम किंवा ड्रेनेज सिस्टिमही सापांसाठी योग्य आसरा ठरू शकतात.

कारच्या इंजिनमध्ये साप का शिरतो?

कारचे इंजिन बंद केल्यानंतरही काही काळ गरम असते. त्यामुळे इंजिनजवळील भाग सापाला उबदार वाटू शकतो. त्याशिवाय इंजिन बे साधारणपणे अंधारात असते आणि तिथे अनेक लहान-मोठे गॅप, वायरिंग आणि पोकळ जागा असतात.

पावसाळ्यात हा धोका काही ठिकाणी वाढू शकतो. जोरदार पावसामुळे सापांचे नैसर्गिक अधिवास किंवा बिळांमध्ये पाणी शिरल्यास ते कोरडी आणि सुरक्षित जागा शोधू शकतात. काही वेळा पार्क केलेली वाहने त्यांना असा आसरा देतात. यामध्ये आणखी एक महत्त्वाचा घटक आहे तो म्हणजे उंदीर. कारच्या इंजिन बेमध्ये उंदीर किंवा इतर लहान प्राणी वावरत असतील, तर त्यांचा माग काढत सापही त्या परिसरात येऊ शकतो.

स्कूटरच्या बॉडीमध्येही साप का लपतो?

स्कूटर, बाइक किंवा इतर वाहनांमध्येही अंधाऱ्या आणि अरुंद पोकळ जागा असतात. बाग, झाडाझुडपं, मोकळी जागा किंवा नाल्यांजवळ वाहन पार्क केले असल्यास सापाला वाहनाच्या खाली किंवा बॉडीच्या आत सुरक्षित जागा मिळू शकते.

वाहन काही दिवस वापरले नसेल, तर अशा ठिकाणी प्राणी किंवा कीटकांचा वावर होण्याची शक्यता वाढू शकते. त्यामुळे बराच काळ उभ्या असलेल्या वाहनाची तपासणी करून घेणे चांगले.

मग टॉयलेटमध्ये साप कसा पोहोचतो?

टॉयलेटमध्ये साप दिसण्याची घटना तुलनेने दुर्मीळ आहे; मात्र ती पूर्णपणे अशक्य नाही. साप ड्रेनेज पाइप, सीवर लाइन, सेप्टिक सिस्टिम किंवा घराबाहेरील उघड्या पाइपच्या मार्गाने आत येऊ शकतो. जुन्या किंवा खराब पद्धतीने सील केलेल्या ड्रेनेज सिस्टिममध्ये अशी शक्यता तुलनेने अधिक असू शकते. जमिनीच्या मजल्यावरील घरं, उघड्या नाल्यांच्या जवळची ठिकाणं आणि पूरस्थिती असलेल्या भागांमध्ये हा धोका काही प्रमाणात वाढू शकतो. पावसाळ्यात ड्रेनेजमध्ये पाणी वाढल्यामुळे किंवा सापांचा नैसर्गिक अधिवास विस्कळीत झाल्यामुळे ते सुरक्षित मार्ग शोधू शकतात.

फक्त उबदारपणा नाही, तर अन्नाचाही असतो संबंध!

कारच्या इंजिनमध्ये किंवा ड्रेनेजच्या आसपास साप दिसण्यामागे उंदीर आणि बेडूक यांसारखे भक्ष्य हेही एक कारण असू शकते. जिथे उंदीर असतात, तिथे त्यांचा पाठलाग करणारे सापही आढळू शकतात. त्यामुळे घराच्या परिसरात किंवा वाहनाच्या आसपास उंदरांचा वावर असेल, तर साप दिसण्याची शक्यता अप्रत्यक्षपणे वाढू शकते. म्हणजेच सापाला तुमच्या कारमध्ये किंवा टॉयलेटमध्ये विशेष रस नसतो. त्याला तिथे मिळणारी सुरक्षित जागा, योग्य तापमान किंवा अन्नाचा स्रोत आकर्षित करू शकतो.

सापापासून बचावासाठी काय काळजी घ्याल?

साप प्रत्येक कार किंवा घरात शिरतो असे नाही. मात्र काही साध्या खबरदारीच्या उपायांनी अनपेक्षित घटना टाळण्यास मदत होऊ शकते.

• वाहन शक्यतो स्वच्छ, मोकळ्या आणि प्रकाश असलेल्या ठिकाणी पार्क करा.
• झाडंझुडूपं, गवत किंवा उघड्या नाल्यांच्या अगदी जवळ वाहन पार्क करणे टाळा.
• अनेक दिवस वाहन वापरले नसेल, तर ते सुरू करण्यापूर्वी बाहेरून आणि शक्य असल्यास बोनट उघडून सुरक्षितपणे तपासा.
• घरातील ड्रेन कव्हर व्यवस्थित बंद ठेवा.
• उघडे पाइप किंवा सेप्टिक टँकचे मार्ग व्यवस्थित सील करून ठेवा.
• घर आणि वाहनाच्या आसपास उंदरांचा वावर होणार नाही याची काळजी घ्या.
• पावसाळ्यात विशेषतः झाडंझुडूपं किंवा पाणी साचणाऱ्या भागांमध्ये काळजी घ्या.

साप दिसला तर सर्वात महत्त्वाचे काय?

कारच्या इंजिनमध्ये, स्कूटरमध्ये किंवा घरात साप दिसल्यास स्वतः पकडण्याचा किंवा मारण्याचा प्रयत्न करू नका. सापाला बाहेर काढण्यासाठी प्रशिक्षित सर्पमित्र किंवा संबंधित वन विभागाची मदत घेणे हा सर्वात सुरक्षित पर्याय आहे.

थोडक्यात काय तर, कारच्या इंजिनमध्ये साप, स्कूटरच्या बॉडीमध्ये साप किंवा टॉयलेटमध्ये साप दिसणे विचित्र वाटत असले तरी त्यामागे त्याच्या नैसर्गिक वर्तनाशी संबंधित कारणे असू शकतात. तापमान, सुरक्षित आसरा, ओलावा आणि भक्ष्याचा शोध यामुळे साप अशा मानवनिर्मित जागांमध्ये पोहोचू शकतात. त्यामुळे घाबरण्यापेक्षा योग्य खबरदारी घेणे आणि साप आढळल्यास तज्ज्ञांची मदत घेणे महत्त्वाचे आहे.