हार्मोन्स असंतुलित होतायत? घरच्या घरी करा ‘या’ सोप्या गोष्टी

अनेक महिलांना हार्मोनल समस्यांमुळे डॉक्टरांकडे जावे लागते. उपचार घेतल्यानंतर काही काळ लक्षणांमध्ये आराम मिळतो; मात्र काही समस्या पुन्हा जाणवू शकतात, त्यामुळे केवळ औषधांवर अवलंबून न राहता डॉक्टरांच्या सल्ल्याने योग्य आहार, नियमित व्यायाम, पुरेशी झोप आणि ताणतणावाचे व्यवस्थापन याकडेही लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे. याशिवाय तुम्ही काही घरगुती उपचारांचादेखील वापर करू शकता.

हार्मोनल आरोग्यासाठी उपयुक्त घरगुती सवयी

आहारात प्रथिनांचा समावेश करा
डाळी, कडधान्ये, अंडी, दूध-दही, पनीर, मासे किंवा इतर प्रथिनयुक्त पदार्थ आहारात ठेवा. यामुळे पोट जास्त वेळ भरलेले राहण्यास आणि रक्तातील साखरेचे नियंत्रण राखण्यास मदत होऊ शकते.

फायबरयुक्त पदार्थ खा
भाज्या, फळे, संपूर्ण धान्य, कडधान्ये आणि बिया यांचा आहारात समावेश करा. फायबर पचन आणि रक्तातील ग्लुकोज नियंत्रणासाठी फायदेशीर ठरते.

अॅडेड शुगर कमी करा
मिठाई, शीतपेये, गोड चहा-कॉफी, बिस्किटे आणि पॅकेज्ड गोड पदार्थांचे प्रमाण कमी करा. विशेषतः इन्सुलिनशी संबंधित समस्या असलेल्या महिलांसाठी संतुलित आहार महत्त्वाचा आहे.

दररोज व्यायाम करा
चालणे, सायकलिंग, योग, स्ट्रेंथ ट्रेनिंग किंवा इतर आवडता व्यायाम नियमित करा. आठवड्याभरात नियमित शारीरिक हालचाल ठेवणे हार्मोनल आणि मेटाबॉलिक आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरू शकते.

पुरेशी झोप घ्या
दररोज साधारण ७–९ तासांची गुणवत्तापूर्ण झोप घेण्याचा प्रयत्न करा. रात्री उशिरापर्यंत मोबाईल किंवा लॅपटॉप वापरणे कमी केल्याने झोपेची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत होऊ शकते.

ताणतणाव कमी करण्याचा प्रयत्न करा
दीर्घकाळचा ताण शरीराच्या हार्मोनल प्रक्रियांवर परिणाम करू शकतो. ध्यान, प्राणायाम, योग, वाचन किंवा निसर्गात वेळ घालवणे यांसारख्या सवयी उपयोगी ठरू शकतात.

वजन संतुलित ठेवण्यावर लक्ष द्या
वजन जास्त असल्यास अगदी थोडे वजन कमी केल्यानेही काही महिलांमध्ये मेटाबॉलिक आरोग्य आणि मासिक पाळीशी संबंधित लक्षणांमध्ये सुधारणा होऊ शकते. मात्र, वजन कमी करण्यासाठी क्रॅश डाएट टाळा.

पाणी पुरेसे प्या
दिवसभर पुरेसे पाणी पिणे शरीरातील सामान्य कार्ये आणि पचनासाठी आवश्यक आहे. मात्र, पाण्याचे प्रमाण व्यक्तीची गरज, हवामान आणि शारीरिक हालचालींनुसार बदलते.