महिलांना पुरुषांपेक्षा जास्त झोप का लागते? रोज किती वेळ अधिक झोपणं गरजेचं? डॉक्टरांनी स्पष्ट सांगितलं कारण

याच कारणामुळे महिलांना पुरुषांच्या तुलनेत काही वेळा अधिक झोपेची गरज भासू शकते, त्यामुळे एखादी महिला दिवसभराच्या कामानंतर अधिक थकलेली दिसत असेल किंवा तिला वारंवार झोप येत असेल तर त्याला आळशीपणा समजणे योग्य नाही. त्यामागे शरीरातील नैसर्गिक बदलही कारणीभूत असू शकतात.

महिलांना जास्त झोप का लागते?

डॉक्टर मनन वोरा यांनी समाजमाध्यमांवर प्रसिद्ध केलेल्या एका चित्रफितीत महिलांच्या झोपेशी संबंधित महत्त्वाची माहिती दिली आहे. त्यांच्या मते, महिलांच्या आयुष्यात होणारे संप्रेरकीय बदल त्यांच्या झोपेवर परिणाम करू शकतात.

मासिक पाळीच्या काळात होणारे शारीरिक बदल, गर्भधारणेदरम्यान शरीरावर येणारा अतिरिक्त ताण आणि रजोनिवृत्तीच्या काळातील बदल, यामुळे झोपेची गुणवत्ता प्रभावित होऊ शकते. अनेकदा महिला सलग आठ तास झोपल्या तरी त्यांना सकाळी पूर्ण विश्रांती मिळाल्यासारखे वाटत नाही.

डॉक्टरांच्या माहितीनुसार, महिलांना पुरुषांपेक्षा साधारण २० मिनिटे अधिक झोपेची गरज भासू शकते. मात्र, ही गरज प्रत्येक महिलेसाठी समान असेलच असे नाही. व्यक्तीचे वय, आरोग्य, दिनचर्या आणि झोपेची गुणवत्ता यानुसार आवश्यक झोपेचे प्रमाण बदलू शकते.

महिलांची झोप वारंवार का खंडित होते?

महिलांच्या आयुष्यातील वेगवेगळ्या टप्प्यांमध्ये झोपेचा त्रास वाढू शकतो. मासिक पाळीच्या आधी किंवा त्या काळात पोटदुखी, अस्वस्थता, मनःस्थितीतील बदल, यामुळे रात्रीची झोप खंडित होऊ शकते.

गर्भधारणेदरम्यान शरीरातील बदल, वाढलेले वजन, अस्वस्थता किंवा वारंवार लघवीला होणे यामुळेही सलग झोप घेणे कठीण होऊ शकते. रजोनिवृत्तीच्या काळात उष्णतेच्या लाटा, घाम येणे आणि इतर शारीरिक बदलांमुळे झोपेत वारंवार व्यत्यय येऊ शकतो.

याचा परिणाम दुसऱ्या दिवशीच्या ऊर्जेवर जाणवू शकतो. दिवसभर थकवा, आळस, चिडचिड किंवा एकाग्रता कमी होणे अशा तक्रारी जाणवू शकतात.

भारतातील महिलांसाठी ही समस्या अधिक महत्त्वाची का?

अनेक घरांमध्ये महिलांची सकाळ पुरुषांपेक्षा लवकर सुरू होते. घरातील कामे, मुलांची तयारी, स्वयंपाक आणि नोकरी अशा अनेक जबाबदाऱ्या सांभाळताना महिलांना सकाळी लवकर उठावे लागते. दुसरीकडे, दिवसभराची कामे संपवून त्यांना रात्री उशिरा झोप मिळू शकते.

अशा परिस्थितीत झोपेचा कालावधी कमी होतो आणि शरीराला आवश्यक असलेली विश्रांती मिळत नाही. दीर्घकाळ अपुरी झोप झाल्यास दिवसभर थकवा जाणवू शकतो आणि दैनंदिन कामकाजावरही परिणाम होऊ शकतो.

महिलांनी किती तास झोपावे?

सामान्यतः प्रौढ व्यक्तींना दररोज साधारण सात ते नऊ तास झोप घेण्याची शिफारस केली जाते. महिलांनीही आपल्या शरीराची गरज लक्षात घेऊन पुरेशी आणि गुणवत्तापूर्ण झोप घेणे महत्त्वाचे आहे.

मासिक पाळी किंवा गर्भधारणेदरम्यान रात्री सलग झोप घेणे शक्य होत नसेल, तर परिस्थितीनुसार दिवसा थोडी विश्रांती घेता येऊ शकते. रजोनिवृत्तीच्या काळात झोपेची समस्या वारंवार होत असेल तर त्यामागील कारण शोधणे आणि आवश्यक असल्यास वैद्यकीय सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे, म्हणूनच महिलांना वारंवार झोप येते म्हणून त्यांना आळशी ठरवणे योग्य नाही. त्यांच्या शरीरातील नैसर्गिक संप्रेरकीय बदल, दैनंदिन जबाबदाऱ्या आणि झोपेची गुणवत्ता यांचा त्यावर परिणाम होऊ शकतो.

महत्त्वाचे : सातत्याने अतिप्रमाणात झोप येणे, दिवसभर प्रचंड थकवा जाणवणे किंवा पुरेशी झोप घेऊनही ताजेतवाने वाटत नसेल तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नका; अशा वेळी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे योग्य ठरेल.

टीप : ही माहिती आरोग्यविषयक जनजागृतीसाठी आहे. झोपेशी संबंधित दीर्घकाळचा त्रास असल्यास वैद्यकीय तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.