World Kidney Cancer Day: भारतात ३० ते ४० वयोगटातील तरुणांमध्ये किडनी कॅन्सरचा धोका वाढला; तज्ज्ञांकडून जाणून घ्या लक्षणे आणि बचाव

भारतात चिंताजनक परिस्थिती (ग्लोबोकॅन २०२५ चा रिपोर्ट) (Alarming situation in India (Globocan 2025 report):

भारतात किडनी कर्करोगाच्या रुग्णांमध्ये मोठी वाढ दिसून येत आहे. ‘ग्लोबोकॅन’च्या (Globocan) २०२५ च्या अंदाजानुसार, चीन, अमेरिका आणि रशियानंतर किडनी कर्करोगाच्या रुग्णांमध्ये भारताचा जागतिक स्तरावर चौथा क्रमांक लागतो. २०२५ मध्ये देशात किडनी कर्करोगाची १७,४८० नवीन प्रकरणे नोंदवली गेली. हा आजार आता सर्व वयोगटांतील लोकांना प्रभावित करत असून, पुरुषांमधील याचे प्रमाण महिलांपेक्षा अंदाजे दुप्पट (२:१) आहे.

बेंगळूरु येथील सक्रा वर्ल्ड हॉस्पिटलमधील रीनल ट्रान्सप्लांट आणि युरो-ऑन्कोलॉजी विभागाचे संचालक डॉ. गोवर्धन के. रेड्डी यांनी नमूद केले की, पाश्चात्य देशांच्या तुलनेत भारतीय आकडेवारीनुसार ५० वर्षांखालील व्यक्तींमध्ये ‘रीनल सेल कार्सिनोमा’चे प्रमाण अधिक आहे. तथापि, तरुण रुग्णांमधील ट्यूमर अनेकदा अधिक प्रगत (Advanced) अवस्थेत आढळतात आणि जगण्याचे प्रमाण तुलनेने कमी असते.

रीनल सेल कार्सिनोमा (RCC) म्हणजे काय?(What is renal cell carcinoma (RCC)?)

रीनल सेल कार्सिनोमा (RCC) हा किडनी कॅन्सरचा सर्वात सामान्य प्रकार आहे, जो किडनीच्या लहान नलिकांच्या (रीनल ट्युब्यूल्स) पेशींमध्ये उद्भवतो. पूर्वी हा आजार प्रामुख्याने ६५ ते ७० वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या लोकांमध्ये दिसून येत होता. परंतु, आता भारतात ३० आणि ४० च्या दशकातील तरुण प्रौढ याला मोठ्या प्रमाणावर बळी पडत आहेत.

धोक्याचे घटक (Risk Factors):

• तंबाखूचे सेवन आणि मद्यपान.
• लठ्ठपणा आणि उच्च रक्तदाब.
• दीर्घकालीन मूत्रपिंडाचा आजार किंवा मधुमेह.
• किडनी कॅन्सरचा कौटुंबिक इतिहास.
• ॲस्बेस्टॉस आणि बेंझिनसारख्या औद्योगिक रसायनांचा संपर्क.

किडनी कॅन्सरची मुख्य लक्षणे (Symptoms):

भारतात जागरूकतेच्या अभावामुळे लोक सुरुवातीच्या लक्षणांकडे किरकोळ समस्या म्हणून दुर्लक्ष करतात, ज्यामुळे आजार गंभीर अवस्थेपर्यंत पोहोचतो. खालील लक्षणे दिसल्यास त्वरित काळजी घ्यावी:

• १. लघवीतून रक्त येणे: हे सर्वात महत्त्वाचे लक्षण आहे, ज्याकडे लोक अनेकदा दुर्लक्ष करतात. हे कधीकधी उघड्या डोळ्यांनी दिसते किंवा केवळ वैद्यकीय चाचण्यांद्वारेच ओळखता येते.
• २. पाठदुखी: बरगड्यांखाली, पाठीच्या खालच्या बाजूला किंवा कमरेच्या एका बाजूला सतत वेदना होणे.
• ३. गाठ जाणवणे: पोटात किंवा कमरेच्या बाजूला हाताला गाठ लागणे.
• ४. पायांना सूज येणे: शरीरात द्रव साठल्यामुळे पायांवर सूज येणे.
• ५. इतर सामान्य लक्षणे: अकारण वजन वेगाने कमी होणे, सतत तीव्र थकवा जाणवणे आणि भूक न लागणे.

किडनी कॅन्सर कसा टाळता येतो? (प्रतिबंधात्मक उपाय):

डॉ. गोवर्धन के. रेड्डी यांच्या मते, जीवनशैलीत सकारात्मक बदल करून हा धोका टाळता येऊ शकतो:

• रक्तदाब आणि मधुमेह नियंत्रण: रक्तातील साखर आणि रक्तदाब नियंत्रणात ठेवण्यासाठी आहारात बदल करा. शारीरिकदृष्ट्या सक्रिय राहिल्याने मोठा फायदा होतो.
• व्यसनांपासून दूर राहा: तंबाखू, धूम्रपान आणि अति मद्यपान पूर्णपणे टाळा.
• रसायनांपासून बचाव: ॲस्बेस्टॉस आणि बेंझिनसारख्या औद्योगिक रसायनांच्या थेट संपर्कात येणे टाळा.
• संतुलित आहार व व्यायाम: फळे आणि भाज्यांनी समृद्ध संतुलित आहार घ्या आणि नियमित व्यायाम करा.
• नियमित वैद्यकीय तपासणी: जर कुटुंबात किडनी कॅन्सरचा इतिहास असेल, तर वयाच्या ४० वर्षांनंतर नियमित तपासणी करून घ्या. ‘अल्ट्रासाऊंड’ (Ultrasound) आणि ‘सीटी स्कॅन’ (CT Scan) द्वारे याचे सुरुवातीच्या टप्प्यात निदान होऊन उपचारांची यशस्विता वाढते.