Walking Speed Can Reveal Your Heart Health: आपली जीवनशैली आणि शरीराच्या हालचाली आपल्या आरोग्याचा आरसा असतात. अनेकदा आपण चालण्याच्या वेगाकडे एक साधी सवय म्हणून पाहतो, परंतु वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते, तुमच्या चालण्याचा वेग तुमच्या हृदयाच्या आरोग्याबद्दल बरेच काही सांगून जातो. जर तुमचा वेग पूर्वीपेक्षा मंदावला असेल, तर ते हृदयविकाराचे किंवा इतर गंभीर आजाराचे सुरुवातीचे लक्षण असू शकते.
चालण्याचा वेग आणि हृदयाचा संबंध काय?
सामान्यतः आपण हृदयाचे आरोग्य तपासण्यासाठी रक्तदाब (BP) किंवा कोलेस्ट्रॉलवर लक्ष केंद्रित करतो. मात्र, आता डॉक्टर ‘वॉकिंग स्पीड’ला (Walking Speed) आरोग्याचे एक महत्त्वाचे सूचक मानत आहेत. वेगाने चालणे ही केवळ शारीरिक हालचाल नसून हृदय, फुफ्फुसे, स्नायू आणि मेंदू यांचा मेळ किती अचूक आहे, हे दर्शवणारी प्रक्रिया आहे.
तज्ज्ञ काय म्हणतात? प्रसिद्ध तज्ज्ञ डॉ. सुनील राणा यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, “चालण्याचा वेग आता नाडीचे ठोके किंवा रक्तदाबाप्रमाणेच एक ‘व्हायटल साईन’ (Vital Sign) मानले जात आहे. जर एखादी व्यक्ती सातत्याने हळू चालत असेल, तर ते कमकुवत हृदय, स्नायूंची कमी झालेली शक्ती किंवा शरीरातील एखाद्या सुप्त आजाराचे लक्षण असू शकते.”
वेग मंदावणे धोक्याचे का?
जर तुम्हाला जाणवत असेल की तुमचा चालण्याचा वेग कमी झाला आहे, तर त्याकडे दुर्लक्ष करणे महागात पडू शकते.
- हृदयविकाराचा धोका: अनेक संशोधनांनुसार, संथ गतीने चालणाऱ्या व्यक्तींमध्ये हृदयविकाराचा धोका इतरांपेक्षा जास्त असतो.
- स्नायू आणि सांध्यांच्या समस्या: शरीरात वेदना, ताठरपणा किंवा अशक्तपणा असल्यास माणूस नकळतपणे हळू चालतो. ऑस्टियोआर्थरायटिससारख्या आजारांचाही यावर परिणाम होतो.
- कार्यक्षमता कमी होणे: वेग कमी होणे याचा अर्थ असा की तुमचे शरीर पूर्वीसारखे कार्यक्षमतेने ऑक्सिजनचा वापर करू शकत नाहीये.
तुमचा वेग कसा तपासावा?
तुम्ही घरच्या घरी तुमचा चालण्याचा वेग तपासू शकता:
- ४ ते ६ मीटर अंतर मोजा.
- नेहमीच्या सामान्य गतीने ते अंतर पार करा.
- निरोगी प्रमाण: एका निरोगी प्रौढ व्यक्तीचा वेग साधारणपणे १ ते १.४ मीटर प्रति सेकंद असावा.
- टॉकिंग टेस्ट: चालताना जर तुम्हाला कोणाशीही सहज संवाद साधता येत नसेल किंवा दम लागत असेल, तर तुमच्या हृदयावर आणि फुफ्फुसांवर ताण येत असल्याचे हे लक्षण आहे.
आरोग्यात सुधारणा करण्यासाठी काय करावे?
जर तुमचा वेग कमी असेल तर घाबरून न जाता हळूहळू सुधारणा करा:
- दररोज थोडा अधिक वेगाने चालण्याचा प्रयत्न करा.
- आठवड्यातून किमान दोन-तीन दिवस हलका ‘स्ट्रेंथ ट्रेनिंग’ व्यायाम करा, यामुळे स्नायू बळकट होतील.
- चालताना शरीराच्या पोश्चरकडे (स्थितीकडे) लक्ष द्या.
जर चालताना छातीत दुखत असेल किंवा प्रचंड धाप लागत असेल, तर त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
