16 July 2019

News Flash

आनंद निकेतन महाविद्यालय

वरोरा गावात प्राथमिक-माध्यमिक शाळा होत्या; पण महाविद्यालय नव्हतं.

आनंदवनचे दूत

आनंदवन सुरू झाल्यानंतर पहिल्या दहा वर्षांत भारतीयांपेक्षा विदेशी मंडळीच आनंदवनात जास्त संख्येने आली

घडामोडींचे पन्नाशीचे दशक

‘टिन कॅन प्रोजेक्ट’च्या यशस्वी उभारणीनंतर उद्योगांची शृंखलाच आनंदवनात सुरू झाली.

अशोकवनाची स्थापना

अशोकवनात शेतीयोग्य जमीन तयार केल्यानंतर कोरडवाहू पिकं घेण्यास सुरुवात झाली.

आत्मनिर्भरतेच्या दिशेने पहिले पाऊल..

आनंदवन ही कुष्ठरोग्यांची वसाहत नाही, तर ते एक कुष्ठमुक्तांनी चालवलेलं उत्पादन केंद्र आहे,

सिस्टर लीला

सिस्टर लीला यांचा आनंदवनातील पहिला मुक्काम दीड- दोन महिन्यांचा होता.

शेतकरी बाबा आमटे!

विहिरीतून पाणी उपसण्यासाठी बाबांनी डिझेल इंजिन वापरणं सुरू केलं, तेही या पन्नाशीच्या दशकातच.

बालपणीच्या अंतरंगात..

आनंदवनात येणाऱ्या पाहुण्यांची आम्ही ‘आवडते’ आणि ‘नावडते’ अशी विभागणी केली होती.

सामाजिक बदलाची नांदी

मध्य प्रदेशातील इतर जिल्ह्यंमधून आणि इतर राज्यांमधूनही कुष्ठरुग्ण आनंदवनात येऊ लागले होते.

आत्मसन्मानाचा लढा

दत्तपूर कुष्ठधामाचे संस्थापक मनोहरजी दिवाण यांच्याशी बाबा कायम संपर्कात असत.

परीघाचा विस्तार

कुष्ठरोगाचे जिवाणू मुख्यत: माणसाच्या चेतातंतूंच्या बाह्यवरणावर (Nerve Sheath) हल्ला करतात.

संघर्षमय दिवस..

आनंदवनाच्या या सुरुवातीच्या काळात माझं वय होतं चार वर्षांचं आणि प्रकाश तीनचा.

‘इथे सेवेचे रामायण लिहिले जाईल!’

जसजसं शेतातलं बी रुजत होतं तसतसं कुष्ठरोग्यांच्या मनातही आत्मविश्वासाचं बी रुजत होतं.

ध्यासपर्वाची सुरुवात

दुसऱ्या दिवशी जमिनीचा एक खोलगट भाग बाबांनी निवडला. इंदूने रानफुलांनी त्या जागेची पूजा केली,

भग्नावशेषांतील सौंदर्यासक्ती

खरी गोष्ट सुरू होते ती इथून. कुष्ठकार्याच्या नव्या दिशेबद्दल बाबांनी नॉर्मा शिअररला पत्राद्वारे कळवलं.

बाबांचा अचाट प्रयोग

ऐकतील ते बाबा कसले! दत्तपूर कुष्ठधामाचे डॉ. जोशी या प्रशिक्षणादरम्यान बाबांचे सहाध्यायी होते.

महारोगी सेवा समितीचे बीजारोपण

तिथे कदाचित खोलीचा एखादा कोपरा मिळू शकेल असं त्यांना वाटलं. बाबा लगेचच तिथे गेले.

साक्षात्काराचा क्षण

या काळात वरोरा नगर परिषदेचे उपाध्यक्ष असलेले बाबा सफाई कामगारांच्या युनियनचे अध्यक्षही होते.

श्रमाश्रम

बाबा आमटेंनी जरी लग्नानंतर ‘इंदू’चं नाव बदलून ‘साधना’ ठेवलं तरी ते शेवटपर्यंत तिला इंदूच म्हणत असत.

संन्याशाचे लग्न

लग्नाचा मुहूर्त १८ डिसेंबरचा होता. लग्न एका आठवडय़ावर येऊन ठेपलं होतं.

‘संधी’साधू!

बाबा वरोरा येथे वकिली करीत असतानाच्या काही महत्त्वपूर्ण घटना थोडक्यात इथे नमूद करतो.

आत्मशोधाची वाटचाल

या प्रसंगातून आपल्याला लक्षात येतं, की घरातल्या त्या सोन्याच्या पिंजऱ्यात बाबांचा जीव घुसमटत होता.

गांधी : एक युगमुद्रा

पण बाबांच्या आयुष्यातील चार-पाच र्वष अशीही होती, जेव्हा बाबा वैचारिक शून्यावस्थेत गेले होते.

अभयसाधक

विरोध करायचा सोडून तिचा नवरा घाबरून संडासात जाऊन लपला आणि आतून कडी लावून घेतली.