सातारा : ‘ज्ञानबा-तुकाराम’ आणि ‘माउली माउली’च्या अखंड जयघोषात, टाळ-मृदंगाचा गगनभेदी निनाद आणि अलोट उत्साहात संतश्रेष्ठ ज्ञानेश्वर महाराज पालखी सोहळ्यातील पहिले ‘उभे रिंगण’ गुरुवारी दुपारी चांदोबाचा लिंब, तरडगाव (ता. फलटण) येथे अत्यंत दिमाखात पार पडले. आषाढी वारीतील या पहिल्यावहिल्या उभ्या रिंगणाचा नेत्रदीपक थरार आणि अश्वांची अंगावर काटा आणणारी धाव आपल्या डोळ्यांत साठवण्यासाठी लाखो भाविकांनी या परिसरात गर्दी केली होती.
लोणंद येथील दीड दिवसाच्या सुखद मुक्कामानंतर दुपारी साडेबारा वाजता माउलींच्या पादुकांना नैवेद्य दाखवून माध्यान्ह आरती करण्यात आली. त्यानंतर हजारो लोणंदकरांनी डोळ्यांत निरोपाचे भाव आणून पालखीला सरहद्द ओढ्यापर्यंत आणून सोडले. दुपारी एकच्या सुमारास पालखी सोहळ्याने तरडगावच्या दिशेने कूच केली. संत ज्ञानेश्वर महाराजांचा हा रथ दुपारी ४ वाजण्याच्या सुमारास ऐतिहासिक ‘चांदोबाचा लिंब’ या ठिकाणी पोहोचला.
पालखीचे आगमन होताच चोपदारांनी आपल्या हातातील चंदेरी दंड उंचावून इशारा केला आणि काही मिनिटांतच शिस्तबद्ध पद्धतीने रस्त्याच्या दोन्ही बाजूंना वारकऱ्यांच्या रांगा उभ्या राहिल्या. मध्यभागी मोकळ्या ठेवलेल्या मार्गावरून धावण्यासाठी माउलींचे अश्व सज्ज झाले.
अश्वांनी जेव्हा वेग घेतला, तेव्हा उपस्थित लाखो वैष्णवांच्या उत्साहाला उधाण आले. टाळ आणि मृदंगाची गती वाढली आणि हवेत फक्त ‘माउली’ नावाचा एकच गजर घुमू लागला. हवेत झेपावणाऱ्या अश्वांनी माउलींच्या रथाला प्रदक्षिणा घालत पादुकांचे दर्शन घेतले. अश्वांची पूजा करून त्यांना गूळ-खोबऱ्याचा नैवेद्य दाखवण्यात आला. या अश्वांच्या टापांची माती आपल्या कपाळी लावण्यासाठी (ललाटी लावण्यासाठी) भाविकांची एकच झुंबड उडाली होती.
हा अभूतपूर्व सोहळा अनुभवल्यानंतर ज्ञानेश्वर माउलींची पालखी पुढील मुक्कामासाठी तरडगावकडे मार्गस्थ झाली. सायंकाळी साडेसहाच्या सुमारास पालखीने तरडगावात प्रवेश केला, जिथे ग्रामस्थांनी पालखी रथातून खाली उतरवून खांद्यावर घेत भव्य स्वागत केले.
रिंगण सोहळा झाल्यानंतर परिसरातील मोकळ्या जागेत वारकऱ्यांनी फुगडी, हमामा, हुतूतू, आट्यापाट्या आणि एकीबेकी यांसारखे पारंपारिक खेळ खेळत आनंदोत्सव साजरा केला. या क्रीडा प्रकारांमुळे संपूर्ण परिसर भक्ती आणि ऊर्जेने भारून गेला होता.
गेली अनेक वर्षे वारी करतोय, पण चांदोबाचा लिंब येथील उभे रिंगण डोळ्यांसमोरून हटत नाही. अश्व धावला की काळजाचा ठोका चुकतो आणि डोळे आपोआप पाणावतात. वारीचे कष्ट या एका क्षणात पळून जातात.- विठ्ठल घुगे, वारकरी, लातूर
