सावंतवाडी : सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात सध्या कडाक्याचे ऊन पडत असून या अतिउष्णतेचा मोठा फटका आंबा आणि काजू पिकांना बसू लागला आहे. वाढत्या तापमानामुळे आंब्यावर काळे चटके पडत असून फळगळ सुरू झाली आहे.
मात्र, शासनाच्या हवामान आधारित पीक विमा योजनेअंतर्गत बसवण्यात आलेली तापमान नोंदणी यंत्रे सदोष असल्याने शेतकऱ्यांचे मोठे आर्थिक नुकसान होत आहे. याकडे लक्ष वेधण्यासाठी छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी संघटनेच्या वतीने जिल्हाधिकाऱ्यांना निवेदन देण्यात आले आहे.
तापमान यंत्रांचा घोळ आणि शेतकऱ्यांचे नुकसान
पुनर्रचित हवामान आधारित पीक विमा योजनेअंतर्गत मार्च महिन्यात जिल्ह्यात तापमान वाढूनही अनेक ठिकाणच्या यंत्रांवर त्याची नोंद शून्य किंवा अत्यंत कमी दिसून येत आहे. विमा कंपनी आणि संबंधित विभागाच्या या तांत्रिक त्रुटीमुळे शेतकरी विम्याच्या लाभापासून वंचित राहत आहेत.
नियम काय सांगतो? विमा योजनेच्या निकषानुसार, मार्च महिन्यात तापमान ३९ अंशांच्या वर गेल्यास शेतकरी भरपाईस पात्र ठरतात. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात अनेक ठिकाणी उष्णतेची लाट असतानाही सरकारी यंत्रांवर तापमान कमी दाखवले जात असल्याने नैसर्गिक आपत्ती असूनही शेतकऱ्यांना ‘कागदोपत्री’ मदत मिळत नाही.
कडाक्याच्या उन्हामुळे आंबा फळांची मोठ्या प्रमाणावर गळ होत आहे, तर काजू बोंडे करपून जात आहेत. एप्रिल महिन्यात तापमानाचा पारा अधिक वाढण्याची शक्यता असल्याने बागायतदारांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे. “हवामान बदल ही निसर्गाची आपत्ती असली तरी, सदोष यंत्रणेमुळे मिळणारी मदत नाकारली जाणे हा शेतकऱ्यांवर होणारा अन्याय आहे,” अशी भावना संघटनेने व्यक्त केली आहे.
शेतकरी संघटनेच्या प्रमुख मागण्या
- सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील सदोष तापमान नोंदणी यंत्रे त्वरित दुरुस्त करण्यात यावीत.
- ज्या ठिकाणी यंत्रे नाहीत, तिथे तात्काळ नवीन यंत्रे बसवून पारदर्शक नोंदणी करावी.
- विमा कंपन्यांच्या मनमानी कारभाराला चाप लावून बागायतदारांना प्रत्यक्ष नुकसानीची भरपाई द्यावी.
- तापमानाचे निकष बदलून ते प्रादेशिक हवामानानुसार सुसंगत करावेत.
यावेळी संघटनेचे अध्यक्ष श्यामसुंदर राय यांच्या नेतृत्वाखालील शिष्टमंडळाने जिल्हाधिकाऱ्यांची भेट घेऊन चर्चा केली. यावेळी अनेक पदाधिकारी आणि शेतकरी उपस्थित होते. प्रशासनाने यावर तातडीने निर्णय न घेतल्यास तीव्र आंदोलन छेडण्याचा इशाराही निवेदनाद्वारे देण्यात आला आहे.
