आजारपणात शूटिंग अन् चित्रपट प्रदर्शित होताच मीना कुमारींचे झालेले निधन; ५४ वर्षांनंतर ‘पाकीझा’ पुन्हा येणार पडद्यावर, फ्रान्समध्ये होणार प्रीमियर

मीना कुमारी यांचा शेवटचा सिनेमा ‘पाकीझा’ पुन्हा एकदा बॉक्स ऑफिसवर प्रदर्शित होणार आहे. ४ फेब्रुवारी १९७२ ला प्रदर्शित झालेल्या या सिनेमाची पुनर्स्थापना करण्यात आली आहे. फिल्म हेरिटेज फाउंडेशनने (एफएचएफ) या अजरामर कलाकृतीला पुन्हा एकदा नवे रूप दिले आहे. मीना कुमारी यांच्या ‘पाकीझा’ सिनेमाचा ऑक्टोबरमध्ये फ्रान्समधील ल्युमिएर फेस्टिव्हलमध्ये जागतिक प्रीमियर होणार असून, त्यानंतर बीएफआय लंडन फिल्म फेस्टिव्हलमध्येही त्याचे विशेष स्क्रीनिंग होणार आहे.

‘पाकीझा’मध्ये मीना कुमारी यांची प्रभावी भूमिका

‘पाकीझा’मध्ये मीना कुमारी यांच्यासह राज कुमार, अशोक कुमार आणि नादिरा यांनी भूमिका साकारल्या होत्या. लखनौमधील नवाबांची सत्ता संपुष्टात येणारा काळ आणि त्या पार्श्वभूमीवर घडणाऱ्या घटनांवर आधारित ही गोष्ट होती. यामध्ये मीना कुमारी यांनी साहिबजान या तवायफची व्यथा सांगणारी प्रभावी भूमिका साकारली. ही भूमिका त्यांच्या कारकिर्दीतील सर्वांत जास्त चर्चेतील आणि लोकप्रिय भूमिका ठरली.

दिग्दर्शक कमाल अमरोही यांनी अनेकदा अडचणी येऊनही ‘पाकीझा’ सिनेमा पूर्ण केला होता. तब्बल १४ ते १५ वर्षे पाकीझाची निर्मिती सुरू होती. सुरुवातीला १९५६ मध्ये कृष्णधवल स्वरूपात याचं शूटिंग सुरू झाले होते, पण नंतर १९५८ मध्ये ते रंगीत स्वरूपात करण्यात आले होते. यावेळी सिनेमाचे सिनेमॅटोग्राफर जोसेफ विर्शिंग आणि संगीतकार गुलाम मोहम्मद यांचेसुद्धा निधन झाले. यामुळे सिनेमाच्या निर्मितीत खूप अडचणी आल्या. विशेष म्हणजे चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर अवघ्या काही आठवड्यांत, ३१ मार्च १९७२ रोजी मीना कुमारी यांचेसुद्धा निधन झाले. त्यानंतर या सिनेमाला प्रचंड प्रतिसाद मिळाला होता.

आजारपणात मीना कुमारी यांनी पूर्ण केलेलं शूटिंग

१९६४ मध्ये दिग्दर्शक कमाल अमरोही व मीना कुमारी यांच्यात मतभेद झाल्याने सिनेमा पुन्हा रखडला होता. यामध्ये १९६८ मध्ये मीना कुमारी यांना यकृताच्या सिरोसिसचे निदान झाले. मात्र, या सिनेमाचं शूटिंग सुनील दत्त आणि नर्गिस यांनी पाहिल्यानंतर त्यांनी मीना कुमारी यांना सिनेमा पूर्ण करण्याची विनंती केली. यानंतर आजारपणात मीना कुमारी यांनी शूटिंग पूर्ण केलं, पण सिनेमा प्रदर्शित झाल्यानंतर अवघ्या काही आठवड्यात त्यांचे निधन झाले.

आता फिल्म हेरिटेज फाउंडेशनने तब्बल दोन वर्षांच्या मेहनतीनंतर हा सिनेमा रिस्टोअर केला असून जुने सौंदर्य पुन्हा पडद्यावर मांडण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्या काळातील या सिनेमावर पुन्हा काम करताना त्यांना खराब झालेली रील, त्यातील उडालेले रंग आणि बुरशीही लागलेली दिसत होती. पण, यानंतर त्यांनी ‘पाकीझा’ सिनेमा नव्या स्वरूपात आणला आहे. ही मीना कुमारी यांच्या सिनेविश्वातील कार्याला दिलेली एक आदरांजली असणार आहे.