Video: भारतातील पहिला ‘म्युझिकल रोड’ मुंबईत! कोस्टल रोडवर धावताना ऐकू येणार ‘जय हो’ची धून; पाहा खास वैशिष्ट्ये

वरळीकडे जाणाऱ्या भूमिगत बोगद्यातून बाहेर पडल्यानंतर दुभाजकाला लागून असलेल्या पहिल्या मार्गिकेवरून ५०० मीटर पुढे संगीत पट्टे बसविण्यात आले आहेत. या पट्ट्यांवरून ताशी ७० ते ८० किलोमीटर वेगाने वाहन नेल्यास ‘जय हो’ या गीताची धून ऐकू येते. रस्त्याच्या पृष्ठभागावर ठराविक अंतरावर आणि विशिष्ट आकारात संगीत पट्टे बसविण्यात आले आहेत. वाहन ठराविक वेगात या पट्ट्यांवरून गेल्यावर चाकांच्या घर्षणातून निर्माण होणाऱ्या ध्वनीलहरींवर ‘जय हो’ गाण्याची धून बसविण्यात आली आहे. हे स्वर त्या वाहनातील प्रवाशांना ऐकू येतील.

आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे अद्ययावत तंत्रज्ञान, भारतीय संस्कृती आणि संगीताचा सुंदर मिलाफ म्हणून संगीतमय रस्ता देशभरात कुतूहलाचा विषय ठरणार आहे, असे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस म्हणाले. दरम्यान, यानंतरही अशाप्रकारे संगीत मार्ग साकारण्यात येतील. समृद्धी महामार्गावरही प्रायोगिक तत्त्वावर ही संकल्पना राबविण्याचा विचार करू. मुंबई किनारी रस्त्यावर साकारलेला संगीत मार्ग मुंबईकरांच्या मनात देशभक्ती जागृत करणारा आहे, असे उपमुख्यमंत्री शिंदे यांनी सांगितले.

मुख्यमंत्री आणि उपमुख्यमंत्री यांनी वाहनात बसून ‘स्लमडॉग मिलेनियर’ या चित्रपटातील ‘जय हो’ या गीताची धून ऐकत संगीत मार्गाचा आनंद घेतला. लोकार्पण सोहळ्याला हंगेरीचे वाणिज्य दूत फॅरेन जारी, माजी खासदार राहुल शेवाळे, अतिरिक्त महानगरपालिका आयुक्त (पूर्व उपनगरे) डॉ. अविनाश ढाकणे आदी उपस्थित होते.

अभियांत्रिकी आणि सांस्कृतिक अभिव्यक्तीचा संगम

ही संकल्पना केवळ मनोरंजनापुरती मर्यादित नसून, आधुनिक अभियांत्रिकी आणि सांस्कृतिक अभिव्यक्ती यांचा अनोखा संगम आहे. महानगरपालिकेने उभारलेल्या धर्मवीर स्वराज्यरक्षक छत्रपती संभाजी महाराज किनारी रस्ता हा मुंबईच्या आधुनिक पायाभूत सुविधांचे प्रतीक मानला जातो. आता ‘जय हो’ची धून अनुभवता येणारा हा रस्ता मुंबईच्या सांस्कृतिक आणि देशभक्तीपर ओळखीमध्ये आणखी भर घालणारा ठरणार आहे.

असा आहे ‘संगीत‘/मेलडी रोड’

रस्त्यावर ठराविक अंतरावर व विशिष्ट मोजमापात पट्टे तयार केले आहेत. वाहन ठराविक वेगात त्या पट्ट्यांवरून गेले, की चाकांच्या घर्षणातून संगीतासारखा ध्वनी निर्माण होतो. यालाच ‘म्युझिकल रोड’ किंवा ‘मेलडी रोड’ असे म्हटले जाते. भूमिगत बोगद्यात वाहन असतानाच चालकांना संगीतमार्गाची माहिती व्हावी, यासाठी महानगरपालिका प्रशासनाकडून ५०० मीटर, १०० मीटर आणि ६० मीटर अंतर आधीच संगीत मार्गाबाबतचे सूचनाफलक लावण्यात आले आहेत.

भारतातील पहिलाच प्रयोग

या अभिनव संकल्पनेचा प्रसार २००७ मध्ये जपानमध्ये झाला. जपानमधील अभियंता शिझुओ शिनोडा यांनी बुलडोझरच्या साहाय्याने रस्त्यावर काम करताना हा ध्वनी परिणाम शोधून काढला. पुढे याच प्रयोगातून ‘मेलडी रोड’ ही संकल्पना विकसित झाली. आतापर्यंत हंगेरी, जपान, दक्षिण कोरिया, संयुक्त अरब अमिराती येथे असे प्रयोग करण्यात आले आहेत. भारतातील हा पहिलाच प्रयोग आहे.