मुंबई : ‘जागतिक पर्यावरण दिन २०२६’निमित्त पश्चिम रेल्वेच्या मुंबई सेंट्रल विभागाने पर्यावरण संवर्धन आणि शाश्वत विकासाला चालना देण्यासाठी विविध उपक्रमांची व्यापक मोहीम राबवली. २७ ते ३० मे २०२६ या कालावधीत स्थानके, रेल्वे वसाहती आणि रेल्वेच्या विविध आस्थापनांमध्ये पर्यावरण जनजागृती; तसेच हरित उपक्रमांचे आयोजन करण्यात आले.
पश्चिम रेल्वेने दिलेल्या माहितीनुसार, ‘एक पेड़ माँ के नाम’ या उपक्रमांतर्गत विभागातील विविध ठिकाणी ३०० हून अधिक रोपांची लागवड करण्यात आली. यासोबतच रेल्वे परिसरातील हरित आच्छादन वाढवण्यासाठी वृक्षारोपण आणि परिसर सुशोभीकरण मोहिमही सातत्याने राबवण्यात आली. रेल्वे वसाहतींमध्ये रहिवाशांसाठी विशेष जनजागृती कार्यक्रम आयोजित करून पर्यावरणपूरक जीवनशैलीचा अवलंब करण्याचे आवाहन करण्यात आले. तसेच स्थानक परिसर व रेल्वे वसाहतीलगतच्या उद्यानांची स्वच्छता, देखभाल आणि सुशोभीकरणावर भर देण्यात आला.
या मोहिमेत आरोग्य आणि पर्यावरणीय कल्याणालाही विशेष प्राधान्य देण्यात आले. स्वच्छ हवा, हिरवेगार परिसर आणि निरोगी जीवनशैली यांचे महत्त्व पटवून देण्यासाठी विविध शारीरिक तंदुरुस्ती व जागरूकता उपक्रम आयोजित करण्यात आले. तसेच ई-कचऱ्यामुळे निर्माण होणाऱ्या धोक्यांविषयी नागरिकांमध्ये जनजागृती करून त्याच्या योग्य पुनर्वापर आणि विल्हेवाटीबाबत माहिती देण्यात आली.
प्लास्टिक प्रदूषणाला आळा घालण्यासाठी एकल-वापर प्लास्टिक पिशव्यांना पर्याय म्हणून कापड आणि तागाच्या पिशव्यांच्या वापराला प्रोत्साहन देणारी विशेष मोहीम राबवण्यात आली. याशिवाय ‘वन स्टेशन, वन प्रॉडक्ट’ योजनेअंतर्गत उपलब्ध पर्यावरणपूरक उत्पादनांनाही स्थानकांवर प्रोत्साहन देण्यात आले. शाश्वत प्रवास पद्धतींना चालना देण्यासाठी डिजिटल तिकीट आणि पेपरलेस प्रवासाबाबत जनजागृती मोहीम अधिक तीव्र करण्यात आली. प्रवाशांना डिजिटल माध्यमातून तिकीट आरक्षण करण्याचे आवाहन करण्यात आले, ज्यामुळे कागदाचा वापर कमी होण्यास मदत होत आहे. तसेच रेल्वे परिसरातील जैव-शौचालये आणि कचरा व्यवस्थापन प्रणालींची तपासणी करून स्वच्छता आणि पर्यावरणपूरक कचरा विल्हेवाट प्रक्रियेची खातरजमा करण्यात आली.
या सर्व उपक्रमांद्वारे पश्चिम रेल्वेच्या मुंबई सेंट्रल विभागाने पर्यावरण संवर्धन आणि शाश्वत विकासाबाबतची आपली बांधिलकी पुन्हा अधोरेखित केली असून कर्मचारी, प्रवासी आणि स्थानिक नागरिकांना स्वच्छ, हिरवेगार आणि निरोगी भविष्य घडवण्यासाठी सहभागी होण्याचे आवाहन पश्चिम रेल्वे प्रशासनाने केले.
