वर्धा : भारतात वैद्यकीय शिक्षण घेणे शक्य नं झालेल्या पाल्यास त्यांचे पालक विविध देशात हे शिक्षण घेण्यास पाठवीत असतात. त्यासाठी विविध संधी उपलब्ध आहेत. प्रामुख्याने रशियातील विविध विद्यापीठात आज घडीला हजारो विद्यार्थी असे शिक्षण घेत आहेत. मात्र असे शिक्षण घेऊन परत आल्यावर एक परीक्षा द्यावी लागते. त्याचीच ही बात.
FMGE चा निकाल
नॅशनल बोर्ड ऑफ एक्झामिनेशन्स इन मेडिकल सायन्सेस (NBEMS) ने नुकताच फॉरेन मेडिकल ग्रॅज्युएट एक्झामिनेशन (FMGE) जून सत्राचा निकाल त्यांच्या अधिकृत वेबसाईट (natboard.edu.in) वर जाहीर केला आहे. FMGE म्हणजे परदेशी वैद्यकीय पदवीधर परीक्षा. ती राष्ट्रीय परीक्षा मंडळातर्फे घेतली जाते.परदेशातून डॉक्टर बनण्याचं स्वप्न पूर्ण करून भारतात प्रॅक्टिस करण्यासाठी ही परीक्षा पास होणं बंधनकारक असतं. मात्र, यंदा या परीक्षेचा निकाल समोर आल्यानंतर वैद्यकीय वर्तुळात एकच खळबळ उडाली आहे. देशभरात २८ जून रोजी घेण्यात आलेल्या या अत्यंत महत्त्वाच्या परीक्षेला तब्बल ३७,४४८ विद्यार्थी बसले होते. पण तुम्हाला हे जाणून मोठा धक्का बसेल की यापैकी केवळ ५,०८६ विद्यार्थीच ही परीक्षा उत्तीर्ण होऊ शकले आहेत! उर्वरित तब्बल ३१,६४५ विद्यार्थ्यांचा या परीक्षेत दारुण पराभव झाला असून, १,१४८ विद्यार्थी परीक्षेला गैरहजर राहिले होते. पास होणाऱ्या विद्यार्थ्यांची ही अत्यंत कमी टक्केवारी परदेशातील वैद्यकीय शिक्षणाचा दर्जा आणि या परीक्षेची वाढती काठिण्यपातळी यावर अनेक प्रश्न निर्माण करत आहे. लाखो रुपये खर्चून आणि अनेक वर्षे घरापासून दूर राहून डिग्री मिळवल्यानंतरही, भारतात अधिकृत डॉक्टर म्हणून मान्यता मिळवण्यासाठी विद्यार्थ्यांना किती मोठा संघर्ष करावा लागतो, हे या आकडेवारीवरून स्पष्ट होते.
FMGE परीक्षा का असते महत्त्वाची?
रशिया, चीन, युक्रेन, नेपाळ किंवा फिलिपाइन्स यांसारख्या देशांमधून एमबीबीएस (MBBS) पूर्ण करून भारतात वैद्यकीय व्यवसाय सुरू करू इच्छिणाऱ्या भारतीय विद्यार्थ्यांसाठी FMGE ही एक अनिवार्य ‘स्क्रीनिंग टेस्ट’ आहे. या परीक्षेत उत्तीर्ण झाल्याशिवाय त्यांना स्टेट मेडिकल कौन्सिलमध्ये (State Medical Council) रजिस्ट्रेशन करता येत नाही. म्हणजेच, परदेशातील डिग्री असली तरी या परीक्षेविना भारतात प्रॅक्टिस करणे बेकायदेशीर ठरते.
पुढील प्रक्रिया आणि नियमांमधील पारदर्शकता
NBEMS ने दिलेल्या माहितीनुसार परीक्षेतील प्रत्येक प्रश्नाचे संबंधित विषयातील तज्ज्ञ प्राध्यापकांकडून सखोल पुनरावलोकन करण्यात आले. ज्या प्रश्नांमध्ये तांत्रिक चुका आढळल्या, त्या प्रश्नांसाठी परीक्षेस उपस्थित असलेल्या सर्व उमेदवारांना पूर्ण (Bonus) गुण देण्यात आले आहेत. जे विद्यार्थी या परीक्षेत यशस्वी झाले आहेत, त्यांचे वैयक्तिक स्कोअरकार्ड १६ जुलैपासून अधिकृत वेबसाईटवर उपलब्ध होईल. पण इथे एक महत्त्वाची अट आहे—हे स्कोअरकार्ड डाऊनलोड करण्यासाठी केवळ सहा महिन्यांची मुदत देण्यात आली आहे. या मुदतीनंतर कोणत्याही परिस्थितीत स्कोअरकार्ड उपलब्ध करून दिले जाणार नाही, असे बोर्डाने स्पष्ट केले आहे. तसेच, केवळ स्कोअरकार्डच्या आधारे कौन्सिलकडे नोंदणी करता येणार नाही. त्यासाठी उमेदवारांची ओळख आणि कागदपत्रांची प्रत्यक्ष पडताळणी (In-person verification) झाल्यानंतरच त्यांना मूळ पासिंग प्रमाणपत्र (Pass Certificate) दिले जाईल.
पालकांसाठी धोक्याचा इशारा
यंदाचा हा निकाल म्हणजे त्या सर्व विद्यार्थी आणि पालकांसाठी एक डोळे उघडणारा धडा आहे, जे केवळ प्रवेश सोपा किंवा स्वस्त आहे म्हणून परदेशातील वैद्यकीय महाविद्यालयांची निवड करतात. परदेशातून डिग्री मिळवणं एक वेळ सोपं असू शकतं, पण खरी कसोटी मायदेशात परतल्यानंतरच सुरू होते. त्यामुळे वैद्यकीय शिक्षणासाठी परदेशात जाण्याचा निर्णय घेताना तिथल्या शिक्षणाचा दर्जा आणि FMGE चा निकाल या दोन्ही गोष्टींचा सखोल विचार करणे काळाची गरज बनली आहे.
