नागपूर : नगर पंचायतने नागरिकांच्या घरातील भांडी घासून दिल्याचा दुर्मिळ प्रकार शहराला लागून असलेल्या गोधनी गावात सोमवारी दिसून आला. विशेष म्हणजे गावातून स्थलांतरित नागरिकांना पुन्हा गावात आणण्यासाठी नगर पंचायतने हा पर्याय शोधला.
क्लोरीन वायू गळतीने काळी पडली भांडी
गोधनी येथील साकारनगर येथील महाराष्ट्र जीवन प्राधिकरणाच्या जलशुद्धीकरण केंद्रातून २३ ऑगस्टच्या रात्री झालेल्या क्लोरिन गॅसगळतीचे दुष्परिणाम अजूनही गावकऱ्यांना जाणवत आहेत. क्लोरीन गळतीमुळे घरांमध्ये मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले आहे. गळतीनंतर अनेकांच्या घरातील भांडी काळीकुट्ट पडली, घरांमध्ये क्लोरिनचा वास रेंगाळला आणि नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले. क्लोरिन वायू गळतीनंतर गावातील सुमारे ४० कुटुंबांना सुरक्षित ठिकाणी स्थलांतरित व्हावे लागले होते. प्रशासनाने दुसऱ्या दिवशी गावात परतण्यास सांगितले, तरीही अनेक नागरिक भीतीमुळे परतण्यास तयार नव्हते. अखेर गोधनी नगरपंचायतीच्या कर्मचाऱ्यांनी क्लोरिनमुळे बाधित कुटुंबीयांच्या घरातील भांडी घासून दिली. एवढेच नव्हे गावकऱ्यांची घरेही स्वच्छ करून दिली.
अजूनही आरोग्याच्या समस्या कायम
नागरिक टप्याटप्प्याने गावात परतले असले, तरी गावातील वातावरण पूर्वीसारखे राहिले नसल्याची भावना ते व्यक्त करीत आहेत. काहींना घशात खवखव, ज्येष्ठ नागरिकांना श्वसनाचा त्रास, तर काहींना उलट्यांचा त्रास जाणवत असल्याचे नागरिकांनी सांगितले.
नुकसानभरपाईची मागणी
क्लोरिन गॅसचे परिणाम दृश्य आणि अदृश्य अशा दोन्ही स्वरूपांत दिसत असल्याने प्रशासनाने गावात सर्वेक्षण करून सर्व बाधितांना नुकसानभरपाई द्यावी, अशी मागणी नागरिकांनी केली आहे. वायूगळतीनंतर गावात तणावाचे वातावरण असले, तरी समाजसेवक आणि नगरपंचायतीचे कर्मचारी मदतीला धावून आल्याने गावकऱ्यांना दिलासा मिळाला. नागरिकांना घर स्वच्छ करण्यात अडचण येऊ नये, म्हणून नगरपंचायतीने भांडी घासून दिली, घर आणि परिसर स्वच्छ करून दिला, असे मनोहर यांनी सांगितले.
आजारी पडूनही कर्मचाऱ्यांची सेवा
गोधनी नगरपंचायतीच्या आरोग्य विभागातील सात कर्मचाऱ्यांनी क्लोरिनमुळे बाधित घरांची स्वच्छता केली. हातमोजे आणि मास्क घालून त्यांनी सेवा दिली. मात्र, क्लोरिनच्या तीव्र वासामुळे तीन महिला कर्मचाऱ्यांसह पाच कर्मचाऱ्यांना मळमळ जाणवू लागली. त्यांच्यावरही उपचार करण्यात आले. नागरिकांची गैरसोय टाळण्यासाठी हा पुढाकार घेतल्याचे प्रशासनाकडून सांगण्यात आले.
मदतीचा ठराव
क्लोरिन गॅसगळतीचे दुष्परिणाम दीर्घकाळ जाणवण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे. त्यामुळे बाधित कुटुंबांना प्रत्येकी पाच लाख रुपयांची मदत देण्याचा ठराव गोधनी ग्रामपंचायतीने सोमवारी केला. सुमारे ३० कुटुंबांना ही मदत देण्यात यावी, असा उल्लेख ठरावात असल्याचे मनोहर यांनी सांगितले.
नागरिकांवरही भुर्दंड
रहिवाशांनी काळी पडलेली भांडी, रंग बदललेले दरवाजाचे हँडल, खराब झालेले रेफ्रिजरेटर आणि चिमणी, तसेच कोमेजलेली झाडे असल्याचे सांगितले. स्थानिकांनी सांगितले की, पडदे आणि इतर खराब झालेल्या घरगुती वस्तू बदलण्यासोबतच, त्यांना खोलवर स्वच्छता करण्यासाठी प्रत्येकी सुमारे २०,००० रुपये खर्च करण्यास भाग पडले. “आमच्या घरातील क्लोरीनमुळे खराब झालेल्या खोल्या स्वच्छ करण्यासाठी आम्ही एका व्यावसायिक डीप-क्लीनिंग कंपनीला बोलावले,” असे रहिवासी ज्योती खराटे यांनी सांगितले. त्यांना फुफ्फुसाचा आजार असल्याने त्यांच्या कुटुंबाने हे काम हाती घेतल्याचेही त्यांनी सांगितले. गोधनी नगर पंचायतीनेही रहिवाशांना भांडी स्वच्छ करण्यास मदत करण्यासाठी मनुष्यबळ पुरवले, असे आणखी एक रहिवासी रूपाली पाटील यांनी सांगितले. गॅसचा तात्काळ धोका टळल्यानंतरही आर्थिक भार कायम आहे.
उपचारांसाठी रुग्णांकडून शुल्क वसुली, जिल्हाधिकाऱ्यांचे निर्देश धाब्यावर
हरीश पाटील यांनी सांगितले की, या घटनेनंतर त्यांच्या कुटुंबाला वैद्यकीय खर्चापोटी सुमारे १.४ लाख रुपये खर्च आला आहे. रहिवाशांनी आरोप केला आहे की, जिल्हाधिकारी कुमार आशीर्वाद यांनी गळतीशी संबंधित उपचारांसाठी रुग्णांकडून शुल्क न आकारण्याचे निर्देश देऊनही, काही खासगी रुग्णालये बिले वाढवतच राहिली. रहिवाशांच्या म्हणण्यानुसार, या गळतीमुळे ५९ जणांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते, त्यापैकी ५० हून अधिक जणांना आता घरी सोडण्यात आले आहे; चार जण अजूनही आयसीयूमध्ये उपचार घेत आहेत. या घटनेचा पाळीव प्राण्यांवरही परिणाम झाला. हरीशने सांगितले की, त्याच्या सशाच्या डोळ्याला दुखापत झाली असून पशुवैद्यकाने शस्त्रक्रियेचा सल्ला दिला आहे.
