नागपूर : भारतीय रेल्वेने प्रवाशांच्या सोयीसाठी महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलत बोर्डिंग स्टेशन बदलण्यासंबंधी नवा नियम लागू केला आहे. आता प्रवाशांना गाडी सुटण्याच्या अवघ्या ३० मिनिटांपूर्वीपर्यंत आपले बोर्डिंग स्टेशन बदलता येणार आहे. वाहतूक कोंडी, अचानक बदललेली योजना किंवा अनपेक्षित अडचणींमुळे वेळेवर मूळ स्टेशनवर पोहोचता न आल्यास हा पर्याय मोठा दिलासा ठरणार आहे.
या निर्णयामुळे प्रवाशांचा ताण कमी होण्यास मदत होईल आणि त्यांच्या प्रवासात अधिक लवचिकता येईल, अशी अपेक्षा रेल्वे प्रशासनाने व्यक्त केली आहे. वाढत्या शहरी वाहतुकीच्या समस्यांच्या पार्श्वभूमीवर हा निर्णय विशेष महत्त्वाचा मानला जात आहे.
शेवटच्या क्षणी बदलाची मुभा
१ एप्रिल २०२६ पासून नव्या नियमानुसार, अंतिम आरक्षण चार्ट तयार होण्यापूर्वी प्रवाशांना बोर्डिंग स्टेशन बदलता येणार आहे. हा चार्ट साधारणपणे गाडी सुटण्याच्या ३० मिनिटांपूर्वी तयार होतो. त्यामुळे प्रवाशांना अखेरच्या क्षणापर्यंत निर्णय घेण्याची संधी मिळणार आहे. पूर्वी हा बदल ठराविक वेळेआधीच करावा लागत असल्याने अनेकांना अडचणींचा सामना करावा लागत होता. आता मात्र शेवटच्या क्षणापर्यंत लवचिकता मिळाल्याने प्रवास अधिक सोयीस्कर होणार आहे.
कोणाला मिळणार सुविधा?
ही सुविधा केवळ कन्फर्म आणि आरएसी तिकिटधारकांसाठी उपलब्ध आहे. वेटिंग लिस्टवरील प्रवाशांना मात्र या सुविधेचा लाभ घेता येणार नाही. तसेच, प्रत्येक तिकिटासाठी फक्त एकदाच बोर्डिंग स्टेशन बदलता येईल, ही अटही लागू करण्यात आली आहे. त्यामुळे प्रवाशांनी हा पर्याय विचारपूर्वक वापरण्याची गरज आहे. नियमांचा गैरवापर टाळण्यासाठी ही मर्यादा ठेवण्यात आली असल्याचे रेल्वे अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे.
ऑनलाइन आणि ऑफलाइन प्रक्रिया
प्रवासी आयआरसीटीसीच्या वेबसाइट किंवा मोबाईल अॅपद्वारे सहजपणे बोर्डिंग स्टेशन बदलू शकतात. ‘माय अकाउंट’मधील ‘बुक्ड टिकट हिस्ट्री’ मध्ये जाऊन संबंधित तिकिट निवडून ‘चेंज बोर्डिंग पॉइंट’ पर्याय वापरता येतो. बदल केल्यानंतर नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर पुष्टीकरण संदेश येतो. काउंटरवर तिकीट घेतलेल्या प्रवाशांसाठीही आरक्षण केंद्रांवर ही सुविधा उपलब्ध आहे. त्यामुळे डिजिटल तसेच ऑफलाइन दोन्ही प्रकारच्या प्रवाशांना समान सुविधा मिळणार आहे.
प्रवाशांसाठी दिलासा
शेवटच्या क्षणी ट्रेन चुकण्याची भीती अनेकदा प्रवाशांना सतावत असते. नव्या नियमामुळे ही चिंता मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहे. अचानक बदललेल्या परिस्थितीतही प्रवासी आपला प्रवास कायम ठेवू शकतील, हीच या निर्णयाची प्रमुख जमेची बाजू ठरत आहे. एकूणच, प्रवाशांच्या बदलत्या गरजांचा विचार करून रेल्वे प्रशासनाने उचललेले हे पाऊल स्वागतार्ह मानले जात आहे.
