नागपूर : मानसिक आजारावरील उपचारांनंतर तो बरा झाला होता. न्यायालयानेही त्याला रुग्णालयातून सुटी देण्याची परवानगी दिली. आपल्या माणसांकडे परतण्याची वेळ आल्याने रुग्णालयातील कर्मचारी त्याला तुमसर येथील घरी घेऊन गेले. मात्र, घराच्या दाराला कुलूप होते आणि नातेवाइकांकडूनही कोणताच प्रतिसाद मिळत नव्हता. अखेर कर्मचाऱ्यांना त्याला पुन्हा नागपूरच्या प्रादेशिक मनोरुग्णालयात आणावे लागले. त्यानंतर २४ वर्षीय तरुणाने रुग्णालयात आत्महत्या केल्याचा धक्कादायक प्रकार समोर आला आहे.
आत्महत्या केलेला तरुण कोण होता?
महेंद्र सुरेश निखारे (२४, रा. तुमसर) असे मृत तरुणाचे नाव आहे. रुग्णालय प्रशासनाच्या माहितीनुसार, मानसिक आजारामुळे काही वेळा त्याचे वर्तन आक्रमक होत होते. त्यामुळे त्याच्यावर नागपूरच्या प्रादेशिक मनोरुग्णालयात उपचार सुरू होते.
त्याला किती वेळा रुग्णालयात दाखल केले होते?
कुटुंबीयांनी यापूर्वी महेंद्रला तीन वेळा उपचारांसाठी मनोरुग्णालयात दाखल केले होते. चौथ्यांदा दाखल केल्यानंतर उपचारांना चांगला प्रतिसाद मिळाल्याने त्याच्या प्रकृतीत सुधारणा झाली. उपचार पूर्ण झाल्यानंतर त्याला न्यायालयासमोर हजर करण्यात आले.
न्यायालयाने कोणती परवानगी दिली?
महेंद्रच्या प्रकृतीत सुधारणा झाल्यामुळे न्यायालयाने त्याला रुग्णालयातून सुटी देण्यास परवानगी दिली. त्यानंतर रुग्णालय प्रशासनाने त्याला कुटुंबीयांच्या स्वाधीन करण्यासाठी हालचाली सुरू केल्या.
कुटुंबीय त्याला घेण्यासाठी आले होते का?
रुग्णालय प्रशासनाने महेंद्रच्या कुटुंबीयांशी वारंवार संपर्क साधला; मात्र ते त्याला घेण्यासाठी रुग्णालयात आले नाहीत. त्यामुळे कर्मचारी आणि समाजकार्यकर्त्यांनी स्वतःच त्याला तुमसर येथील घरी पोहोचविण्याचा निर्णय घेतला.
घरी पोहोचल्यानंतर काय घडले?
कर्मचारी महेंद्रला घेऊन घरी पोहोचले असता दाराला कुलूप असल्याचे आढळले. त्यांनी नातेवाइकांच्या भ्रमणध्वनीवर वारंवार संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला; परंतु कोणताही प्रतिसाद मिळाला नाही. महेंद्रला घरी आणले जात असल्याची माहिती मिळाल्यानंतर कुटुंबीय घराला कुलूप लावून निघून गेले असावेत, अशी शंका रुग्णालय प्रशासनाने व्यक्त केली आहे.
त्याला पुन्हा रुग्णालयात का आणण्यात आले?
कुटुंबातील कोणीही उपलब्ध नसल्याने कर्मचाऱ्यांसमोर दुसरा पर्याय नव्हता. त्यामुळे त्यांनी महेंद्रला पुन्हा नागपूरच्या प्रादेशिक मनोरुग्णालयात आणले. कुटुंबीय स्वीकारत नसल्याची भावना त्याच्या मनावर परिणाम करणारी ठरल्याचे प्रशासनाचे म्हणणे आहे.
घटना कशी उघडकीस आली?
रुग्णालयात परतल्यानंतर महेंद्र अधिक नैराश्यात गेल्याचे प्रशासनाकडून सांगण्यात आले. त्यानंतर त्याने रुग्णालयातील स्वच्छतागृहात आत्महत्या केल्याचे आढळले. ही माहिती मिळताच रुग्णालय प्रशासनात खळबळ उडाली. पोलिसांनी आकस्मिक मृत्यूची नोंद केली असून, सोमवारी हा प्रकार उघडकीस आला.
या घटनेने कोणता गंभीर प्रश्न उपस्थित झाला?
उपचारांनंतर बरे झालेल्या अनेक मानसिक रुग्णांना कुटुंबीय पुन्हा घरी नेण्यास तयार नसल्याचे वास्तव आहे. मानसिक आजारांविषयीचे गैरसमज, भीती, आर्थिक अडचणी आणि रुग्णाच्या पुढील उपचारांची जबाबदारी ही त्यामागील कारणे असू शकतात. त्यामुळे रुग्णाला सुटी देण्यापूर्वी कुटुंबीयांचे समुपदेशन, त्यांच्या संमतीची खातरजमा आणि पर्यायी पुनर्वसन व्यवस्था आवश्यक असल्याचा मुद्दा या घटनेने पुन्हा अधोरेखित केला आहे.
