National Highway 44 death wildlife Leopard death vehicle ysh 95 | Loksatta

‘राष्ट्रीय महामार्ग ४४’ वन्यप्राण्यांसाठी मृत्यूचा सापळा

पेंच ते खवासा हा राष्ट्रीय महामार्ग ४४ वन्यप्राण्यांसाठी मृत्यूचा सापळा ठरला आहे. काही दिवसांपूर्वीच या महामार्गावर महाराष्ट्राच्या बाजूने भरधाव वाहनाच्या धडकेत एका बिबटय़ाचा मृत्यू झाला होता.

‘राष्ट्रीय महामार्ग ४४’ वन्यप्राण्यांसाठी मृत्यूचा सापळा
संग्रहित छायाचित्र/लोकसत्ता

नागपूर : पेंच ते खवासा हा राष्ट्रीय महामार्ग ४४ वन्यप्राण्यांसाठी मृत्यूचा सापळा ठरला आहे. काही दिवसांपूर्वीच या महामार्गावर महाराष्ट्राच्या बाजूने भरधाव वाहनाच्या धडकेत एका बिबटय़ाचा मृत्यू झाला होता. त्यानंतर आता पुन्हा मध्यप्रदेशातील खवासा सीमेजवळ वाहनाच्या धडकेत मादी बिबट मृत्युमुखी पडला आहे. हा परिसर ‘ग्रीन कॉरिडॉर’ म्हणून ओळखला जात असून वन्यजीवांच्या सुरक्षित हालचालीसाठी तो बांधण्यात आला आहे. मात्र, त्यानंतरही या महामार्गावर मृत्यू होत असल्याने त्यावर प्रश्नचिन्ह उभे झाले आहे.

महाराष्ट्रातील तसेच मध्यप्रदेशातील पेंच व्याघ्रप्रकल्पालगतचा हा राष्ट्रीय महामार्ग ४४ आहे. या महामार्गाच्या दोन्ही कडेला घनदाट जंगल असल्याने भरधाव वेगाने जाणाऱ्या वाहनांखाली वन्यप्राण्यांचे मृत्यू थांबवण्यासाठी उपशमन योजना करण्यात आल्या. या उपशमन योजनांवर सुमारे ६०० ते ७०० कोटी रुपये खर्च करण्यात आले. मात्र, त्यानंतरही वन्यप्राण्यांचे अपघाती मृत्यू सुरूच आहेत. जुन्याच पुलांना नवीन दाखवणे, नवीन बांधण्यात आलेल्या पुलाखाली कायम पाणी साचून राहणे या प्रकारांमुळे उपशमन योजनांच्या गांभीर्यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे. नागपूर ते सिवनी महामार्गावर मनसरपासून रस्त्याच्या दोन्ही कडेला जंगल आहे.

या महामार्गाचे चौपदरीकरण करण्यासाठी येथील वृक्षसंपदेवर कुऱ्हाड चालवण्यात आली. याविरोधात वन्यजीवप्रेमींनी न्यायालयात धाव घेतली आणि तब्बल एक दशक या महामार्गाचे चौपदरीकरण रखडले. उपशमन योजनांच्या आश्वासनानंतरच चौपदरीकरणाला सुरुवात झाली. मध्यप्रदेशातील पेंच व्याघ्रप्रकल्पापासून जाणाऱ्या ८.७ किलोमीटर रस्त्याच्या रुंदीकरणामुळे वन्यजीवांना अधिक धोका होता. त्यामुळे राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने या भागात १३ उड्डाणपूल बांधून देण्याचे मान्य केले. ते बांधल्यानंतरही सातत्याने अपघात सुरूच आहेत. डेहरादून येथील भारतीय वन्यजीव संस्थेला उपशमन योजनांच्या अभ्यासाचे काम देण्यात आले होते. मात्र, भरधाव वेगाने जाणाऱ्या वाहनांखाली येऊन वन्यप्राण्यांचे होणारे मृत्यू पाहता या उपशमन योजनांसाठीचा अभ्यास गांभिर्याने झाला का, याबाबत आता शंका व्यक्त केली जात आहे.

मृत्यूसत्र कायमच

या वर्षांच्या सुरुवातीला जानेवारीमध्ये या महामार्गावर मनसर ते पवनीदरम्यान एका वाघाचा मृत्यू झाला. तर सप्टेंबर २०२२ मध्ये महाराष्ट्राच्या बाजूने एका बिबटय़ाचा अपघाती मृत्यू झाला. आता मध्यप्रदेशातील खवासा सीमेवर एक मादी बिबटय़ाचा अपघाती मृत्यू झाला. काही वर्षांपूर्वी देवलापारजवळ वाहनाच्या धडकेत बिबट जखमी झाला. तर एका वाघाचा अपघात थोडक्यात वाचला.

सातत्याने होणाऱ्या अपघातातून आतातरी शिकले पाहिजे. कारण उपशमन योजना करूनही वन्यप्राण्यांचे अपघातसत्र सुरूच असेल तर नक्कीच कुठेतरी चुकलो आहे. आतापर्यंत झालेल्या प्रत्येक वन्यप्राण्यांच्या मृत्यूचा इत्यंभूत डाटा गोळा करुन त्यावर अभ्यास करणे आवश्यक आहे.

-उदयन पाटील, सृष्टी पर्यावरण मंडळ

मराठीतील सर्व नागपूर / विदर्भ ( Nagpur ) बातम्या वाचा. मराठी ताज्या बातम्या (Latest Marathi News) वाचण्यासाठी डाउनलोड करा लोकसत्ताचं Marathi News App.

Next Story
नाना पटोलेंकडून राहुल गांधींची तुलना प्रभू रामचंद्रांशी! ; म्हणाले, पदयात्रा ‘वनवासा’सारखीच

संबंधित बातम्या

उपमुख्यमंत्र्यांनी सारथ्य केलेल्या गाडीचा मालक विक्की कुकरेजा कोण आहे?
काय त्या गाड्या… काय त्यांचा वेग!; मुख्यमंत्र्यांच्या ताफ्यातील वाहनांची एकच चर्चा
नागपूरच्या जमिनीत दडलय सोनं; कुही, भिवापुरात मौल्यवान धातू साठे
नागपूर ते शिर्डी समृद्धी महामार्गाचे काम बाकी, तरी उदघाटनाचा घाट; मात्र तरीही समृद्धीवरून थेट प्रवास
“वर्ल्ड ट्रेड सेंटरवरील हल्ला हा अमेरिकेचाच कट”; अभिनेते, लेखक दीपक करंजीकर यांचं विधान

व्हिडिओ

ताज्या बातम्या
माणूस नव्हे हैवान! कुत्र्यांच्या नवजात पिल्लांना जिवंत जाळलं आणि पिल्लांच्या आईला…
छत्रपती शिवरायांबद्दल बोलताना चूक झाली असेल तर माफी मागितली पाहिजे- किरीट सोमय्या
करीनाच्या धाकट्या लेकाला फुटबॉलची आवड; खेळता खेळतामध्येच…
विश्लेषण : उकळणारा तप्त लाव्हारस पाहण्याचा थरार, जीव धोक्यात घालून केलं जाणारं ‘व्होल्कॅनो टुरिझम’ आहे तरी काय?
‘बेल बॉटम’ चित्रपटावर पाकिस्तानी चाहत्याचा आक्षेप; खुद्द अक्षय कुमारने दिलं स्पष्ट उत्तर