वर्धा : भारत सरकारच्या शिक्षण मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्यरत असलेल्या नवोदय विद्यालय समितीने (NVS) शैक्षणिक वर्ष २०२७-२८ साठी इयत्ता सहावीच्या प्रवेश परीक्षेची अधिकृत अधिसूचना जारी केली आहे. देशातील ग्रामीण भागातील गुणवंत विद्यार्थ्यांना दर्जेदार आणि आधुनिक शिक्षण देण्याच्या उद्देशाने ही प्रवेश प्रक्रिया राबवली जात आहे. इच्छुक उमेदवारांना ऑनलाइन अर्ज करण्यासाठी ३१ जुलै २०२६ ही अंतिम मुदत देण्यात आली आहे.
पात्रता आणि निकष
या प्रवेश परीक्षेसाठी संबंधित जिल्ह्यातील मान्यताप्राप्त शाळेत शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ मध्ये इयत्ता पाचवीत शिकत असलेले विद्यार्थी पात्र असतील. विद्यार्थ्याचा जन्म ०१ मे २०१५ ते ३१ जुलै २०१७ या कालावधीत झालेला असावा (दोन्ही दिवस धरून). याशिवाय, उमेदवाराने इयत्ता तिसरी, चौथी आणि पाचवीचे पूर्ण शैक्षणिक वर्ष मान्यताप्राप्त शाळेतून उत्तीर्ण केलेले असणे बंधनकारक आहे.
परीक्षेचे स्वरूप आणि तारीख
जवाहर नवोदय विद्यालय निवड चाचणी (JNVST) २८ नोव्हेंबर २०२६ रोजी सकाळी ११:३० ते दुपारी ०१:३० या वेळेत एकाच टप्प्यात घेतली जाईल. ही परीक्षा एकूण १०० गुणांची असून त्यात ८० वस्तुनिष्ठ (Objective) प्रश्न विचारले जातील. परीक्षेचे तीन विभाग असतील:
मानसिक क्षमता आणि परिसर अभ्यास (MAT & EVS): ४० प्रश्न (५० गुण)
अंकगणित (Arithmetic): २० प्रश्न (२५ गुण)
भाषा चाचणी (Language Test): २० प्रश्न (२५ गुण)
दिव्यांग विद्यार्थ्यांना परीक्षेसाठी ४० मिनिटांचा अतिरिक्त वेळ दिला जाईल. प्रत्येक अचूक उत्तराला १.२५ गुण मिळतील आणि यात कोणतीही नकारात्मक गुणांकन पद्धत (Negative Marking) नसेल.
नवोदय विद्यालयांची ठळक वैशिष्ट्ये
नवोदय विद्यालये ही पूर्णपणे निवासी आणि सह-शिक्षण (Co-educational) देणारी सरकारी विद्यालये आहेत. सध्या देशातील २७ राज्ये आणि ८ केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये एकूण ६६५ विद्यालये कार्यरत आहेत. महाराष्ट्रात ३३+१ अशी विद्यालये मंजूर आहेत. या विद्यालयांमध्ये विद्यार्थ्यांना मोफत शिक्षण, निवास, भोजन, गणवेश आणि पाठ्यपुस्तके पुरवली जातात. तसेच राष्ट्रीय एकात्मतेला चालना देण्यासाठी यात ‘मायग्रेशन स्कीम’ (स्थलांतर योजना) राबवली जाते, ज्याअंतर्गत विद्यार्थ्यांना एका वर्षासाठी दुसऱ्या भाषिक राज्यात शिकण्याची संधी मिळते.
अर्ज प्रक्रिया आणि आवश्यक कागदपत्रे
इच्छुक उमेदवारांना नवोदय विद्यालयाच्या https://navodaya.gov.in या अधिकृत संकेतस्थळावर जाऊन मोफत ऑनलाइन नोंदणी करता येईल. अर्ज करताना विद्यार्थ्याचा फोटो, पालकांची व विद्यार्थ्याची स्वाक्षरी, आणि आधार कार्ड किंवा निवास प्रमाणपत्र (१० ते १०० kb जेपीजी फॉरमॅटमध्ये) अपलोड करणे आवश्यक आहे. ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना फॉर्म भरताना मदत करण्यासाठी प्रत्येक नवोदय विद्यालयात ‘हेल्पडेस्क’ देखील सुरू करण्यात आला आहे.
महत्त्वाचे काय लक्षात ठेवावे?
विद्यार्थ्याची निवड जिल्हास्तरावर होते, त्यामुळे विद्यार्थी सध्या ज्या जिल्ह्यात पाचवीत शिकत आहे, त्याच जिल्ह्यासाठी तो अर्ज करू शकतो. चुकीची माहिती आढळल्यास प्रवेश रद्द केला जाईल. या परीक्षेचा निकाल मार्च २०२७ च्या अखेरीस जाहीर होण्याची शक्यता आहे.
