यवतमाळ : जिद्द, चिकाटी आणि अदम्य इच्छाशक्ती असेल तर परिस्थितीवर मात करून आभाळालाही गवसणी घालता येते, हे यवतमाळच्या झोपडपट्टीतून आलेल्या तनुश्री कडू हिने सिद्ध करून दाखवले. अवघ्या बारा वर्षांची असताना तनुश्री कडू तिच्या हसऱ्या आणि आश्वासक चेहऱ्यामुळे ‘बेटी बचाओ, बेटी पढाओ’ मोहिमेचा मुख्य चेहरा बनली होती. भाजपच्या ज्येष्ठ नेत्या पंकजा मुंडे यांनी स्वतः तिची निवड करून मुलींना शिक्षणाच्या प्रवाहात टिकवून ठेवण्यासाठी ब्रँड अँबेसेडर म्हणून नियुक्ती केली होती. तीच चिमुरडी ‘तनू’ आज वीस वर्षांची झाली असून, तिने आपल्या हातातील हॉकी स्टिकच्या जोरावर थेट भारतीय ज्युनिअर महिला हॉकी संघात स्थान मिळविले.
येत्या ५ ते १४ जुलै दरम्यान होणाऱ्या यु-२१ युनायटेड किंग्डम दौऱ्यासाठी तिची भारतीय संघात निवड झाली असून, ती आता आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताचे प्रतिनिधित्व करणार आहे.
झोपडी ते लंडनचे मैदान
तनुश्रीचा हा प्रवास वाटतो तितका सोपा नक्कीच नव्हता. यवतमाळच्या लोहारा परिसरातील एका अत्यंत गरीब आणि सोयीसुविधा नसलेल्या झोपडपट्टीत ती लहानाची मोठी झाली. एका छोट्याशा झोपडीत राहणाऱ्या या कुटुंबाकडे वर्षानुवर्षे स्वतःचे शौचालयही नव्हते. अशा अत्यंत प्रतिकूल आणि गरिबीच्या वातावरणात तनूने आपले क्रीडाप्रेम जिवंत ठेवले. तिचे शालेय हॉकी प्रशिक्षक साहिद सय्यद भावुक होऊन सांगतात, ‘ती अवघी अकरा वर्षांची असताना तिच्यातील खेळाडू ओळखला आणि त्या अत्यंत महत्त्वाच्या काळात तिला हॉकीचे प्राथमिक धडे दिले.’
खेलो इंडियाचे प्रशिक्षक गौरव निबाळकर यांच्या मते, तनू मानसिकदृष्ट्या अत्यंत कणखर आणि स्वतःच्या ध्येयावर पूर्णपणे लक्ष केंद्रित करणारी मुलगी आहे. शाळेचे क्रीडा शिक्षक अविनाश जोशी त्या दिवसांची आठवण काढताना सांगतात की, घरच्या आर्थिक परिस्थितीमुळे तनू अनेकदा शाळा सोडण्याच्या उंबरठ्यावर येऊन ठेपली होती. तिच्याकडे सराव करण्यासाठी साधे टी-शर्ट आणि ट्रॅकपँटही नसायचे. परंतु, या सर्व अडचणींवर मात करत तिने मैदानावर घाम गाळणे कधीच सोडले नाही.
वडिलांचे अपार कष्ट आणि गुरूंची मोलाची साथ
तनूचे वडील दिनेश कडू हे पेशाने टेलर आहेत. एखाद्या चांगल्या दिवशी त्यांना जेमतेम पाचशे रुपये मिळतात, ज्यामध्ये त्यांना चार जणांचे कुटुंब चालवावे लागते. परंतु, गरिबी कधीही त्यांच्या मुलीच्या स्वप्नांच्या आड आली नाही. मुलीला मुलासारखेच स्वातंत्र्य आणि प्रोत्साहन देत त्यांनी तिच्या हॉकीवरील प्रेमाला खतपाणी घातले. मुलीच्या या यशाने त्यांच्या डोळ्यांत आज आनंदाश्रू उभे राहिले आहेत. तनुश्रीच्या प्रतिभेला खऱ्या अर्थाने पैलू पडले ते २०२२ मध्ये, जेव्हा ती पुण्याच्या क्रीडा प्रबोधिनीत दाखल झाली. तिथे भारतीय हॉकीचे दिग्गज खेळाडू अजित लाकरा, सागर करेंडे आणि इम्रान शेख यांनी तिला उच्च दर्जाचे प्रशिक्षण दिले. ‘मिडफिल्डर म्हणून तनूकडे मैदानावर धावण्याचा अमाप दम आणि कौशल्य आहे,’ असे लाकरा अभिमानाने सांगतात. या प्रवासात पिंपरीच्या एसएनबीपी महाविद्यालयाचे क्रीडा संचालक डॉ. फिरोज शेख यांचाही तिला मोठा पाठिंबा मिळाला. डॉ. शेख यांच्या मते, तनू ही एक उपजत खेळाडू असून तिची भारतीय संघात निवड खरं तर खूप आधीच व्हायला हवी होती.
‘साई’ची पारख आणि राष्ट्रीय स्तरावरील दबदबा
तनुश्रीची ही घोडदौड इथेच थांबली नाही. २०२४ मध्ये ‘क्रीडा प्राधिकरण भारत’ने तिची मुंबईतील महिला हॉकीच्या प्रतिष्ठित ‘राष्ट्रीय उत्कृष्टता केंद्रा’साठी निवड केली. तिथे साईचे वरिष्ठ प्रशिक्षक प्रमोद शिंगाडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली तिने आपले खेळणे अधिक धारदार केले. शिंगाडे सांगतात, ‘तनुश्री अत्यंत ओघवत्या आणि आक्रमक लयीत खेळते. एका क्षणात आक्रमण करणे आणि पुढच्याच क्षणी बचावासाठी धावून येणे, यात तिचा हात कोणीच धरू शकत नाही. ती नक्कीच जागतिक स्तरावर देशाचे नाव उज्ज्वल करेल.’ भारतीय संघात निवड होण्यापूर्वी तनूने हॉकी महाराष्ट्रातर्फे तब्बल सहा राष्ट्रीय अजिंक्यपद स्पर्धांमध्ये राज्याचे प्रतिनिधित्व करून आपला दबदबा निर्माण केला होता.
ध्येयाकडे घोडदौड: देशासाठी १०० टक्के देणार!
यवतमाळच्या मातीतून सुरू झालेला तनुश्रीचा हा प्रवास पुणे, मुंबई आणि बेंगळुरूपर्यंत पोहोचला आहे. अत्यंत नम्र असलेल्या तनूने आपल्या या दैदिप्यमान यशाचे श्रेय तिला घडवणाऱ्या प्रत्येक प्रशिक्षकाला आणि पालकांना दिले आहे. अत्यंत साध्या पण ठाम शब्दांत ती सांगते, ‘आगामी युके मालिकेत मी देशासाठी माझे शंभर टक्के योगदान देईन.’ झोपडपट्टीतून थेट आंतरराष्ट्रीय मैदानावर तिरंगा फडकवण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या तनुश्रीची ही यशोगाथा मुलींसाठी आणि प्रतिकूल परिस्थितीत जिद्दीने जगणाऱ्या प्रत्येकासाठी एक मोठी प्रेरणा ठरली आहे.
