जळगाव : मध्य रेल्वेच्या भुसावळ विभागामार्फत पायाभूत सुविधांच्या आधुनिकीकरणासह वाढत्या वाहतुकीच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी विविध विकासकामे हाती घेण्यात आली आहेत. त्याचाच एक भाग म्हणून भादली–जळगाव दरम्यान अत्यंत महत्त्वाचे अभियांत्रिकी काम नियोजित ट्रॅफिक ब्लॉकदरम्यान यशस्वीरित्या पूर्ण करण्यात आले. सदर कामामुळे जळगाव–भादली दरम्यान प्रस्तावित पाचव्या रेल्वे लाईनच्या ट्रॅक लिंकिंग प्रक्रियेला मोठी चालना मिळणार आहे.
प्रस्तावित पाचव्या मार्गामुळे भविष्यात जळगाव–भुसावळ मार्गावरील रेल्वे वाहतूक अधिक वेगवान, सुरक्षित आणि कार्यक्षम होण्यास मदत होणार आहे. रेल्वे प्रशासनाच्या मते, या प्रकल्पामुळे केवळ वाहतूक क्षमता वाढणार नाही, तर मालवाहतूक आणि प्रवासी सेवांमध्येही लक्षणीय सुधारणा घडून येणार आहे. या महत्त्वपूर्ण कामांतर्गत पूल क्रमांक ४२३/१ आणि ४२३/२ येथे आरएच (मर्यादित उंची) गर्डर अत्यंत नियोजनबद्ध पद्धतीने यशस्वीरित्या बसविण्यात आले. रेल्वे अभियांत्रिकीच्या दृष्टीने हे काम तांत्रिकदृष्ट्या अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाचे मानले जाते. सदर गर्डर्सची उभारणी पूर्ण झाल्यामुळे विद्यमान लहान स्पॅनच्या रेल टॉप स्लॅबच्या जागी आरसीसी (प्रबलित सिमेंट काँक्रीट) बॉक्स सेगमेंट पुश करण्याची प्रक्रिया अधिक सुरक्षित, सुलभ आणि प्रभावी झाली आहे.
जळगाव–भुसावळ मार्गावरील भविष्यात होणाऱ्या विस्तारीकरण प्रकल्पांसाठी ही प्रक्रिया अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. कारण अशा प्रकारच्या बॉक्स सेगमेंटद्वारे पूल संरचना अधिक मजबूत आणि टिकाऊ बनविणे शक्य होते. रेल्वे प्रशासनाने हे काम पूर्ण करण्यासाठी विस्तृत तांत्रिक नियोजन केले होते. गर्डर लाँचिंग, ट्रॅक संरचनेचे संरक्षण, यंत्रसामग्रीची उपलब्धता, मनुष्यबळाचे नियोजन तसेच ब्लॉक कालावधीत रेल्वे वाहतुकीचे नियंत्रण या सर्व बाबींचे सूक्ष्म नियोजन करण्यात आले होते. कामासाठी अप लाईनवर पाच तासांचा तर डाउन लाईनवर तीन तासांचा ट्रॅफिक ब्लॉक घेण्यात आला होता. या ब्लॉक कालावधीत रेल्वेच्या विविध विभागांमधील अधिकाऱ्यांनी समन्वयाने काम करत निर्धारित वेळेत सर्व कामे यशस्वीरित्या पूर्ण केली.
कामादरम्यान आधुनिक यंत्रसामग्री आणि तांत्रिक साधनांचा वापर करण्यात आला. गर्डर बसविताना अचूक मोजमाप, संतुलन आणि संरचनात्मक स्थैर्य यांची विशेष काळजी घेण्यात आली. याशिवाय ट्रॅकची सुरक्षितता अबाधित राहावी यासाठी वरिष्ठ अभियंत्यांकडून सतत निरीक्षण करण्यात आले. कामाच्या प्रत्येक टप्प्यावर सुरक्षा मानकांचे काटेकोर पालन करण्यात आले असून, रेल्वे वाहतुकीवर कमीत कमी परिणाम होईल याची दक्षता घेण्यात आली.
या संपूर्ण कामात अभियांत्रिकी विभाग, ऑपरेशन विभाग, सिग्नल आणि दूरसंचार विभाग, विद्युत विभाग तसेच सुरक्षा विभागाने महत्त्वाची भूमिका बजावली. विविध विभागांतील अधिकारी, पर्यवेक्षक आणि कर्मचारी यांनी एकत्रित समन्वय साधत अत्यंत कमी कालावधीत हे काम पूर्ण केले. ब्लॉक कालावधीत आवश्यक ती सर्व पूर्वतयारी करण्यात आली होती. यंत्रसामग्रीची चाचणी, साहित्याची उपलब्धता, सुरक्षा तपासणी तसेच आपत्कालीन परिस्थिती हाताळण्यासाठी स्वतंत्र यंत्रणाही सज्ज ठेवण्यात आली होती.
जळगाव–भादली–भुसावळ हा मार्ग मध्य रेल्वेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. या मार्गावरून मोठ्या प्रमाणात प्रवासी गाड्या तसेच मालगाड्यांची वाहतूक होत असते. वाढत्या रेल्वे रहदारीमुळे विद्यमान मार्गांवर ताण वाढत असून, अतिरिक्त रेल्वे लाईनची आवश्यकता निर्माण झाली होती. प्रस्तावित पाचव्या लाईनमुळे गाड्यांची हालचाल अधिक सुरळीत होईल, गाड्यांच्या प्रतीक्षाकाळात घट होईल तसेच रेल्वे वाहतुकीचा वेग वाढण्यास मदत होईल. विशेषतः मालवाहतुकीच्या दृष्टीने या प्रकल्पाला मोठे महत्त्व प्राप्त झाले आहे. अतिरिक्त लाईन उपलब्ध झाल्यामुळे औद्योगिक आणि व्यापारी वाहतुकीला अधिक गती मिळणार आहे.
