जळगाव : उत्तर महाराष्ट्रात जून महिना संपल्यानंतरही अपेक्षित पाऊस न झाल्याने शेतकऱ्यांच्या चिंतेत मोठी भर पडली होती. अनेक भागांमध्ये पेरणीयोग्य पाऊस न झाल्याने खरीप हंगामातील पेरण्या रखडल्या होत्या. मात्र, आता नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांना पुन्हा गती मिळाल्याने हवामानात सकारात्मक बदल होत आहेत. हवामान विभागाने जळगाव आणि धुळे जिल्ह्यांसाठी गुरुवारी (ता.२) विजांच्या कडकडाटासह जोरदार पावसाची शक्यता व्यक्त करत येलो अलर्ट जारी केला आहे. त्यामुळे पावसाचा जोर वाढण्याची शक्यता वर्तविण्यात आली आहे.
हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, उत्तर बंगालच्या उपसागरात समुद्र सपाटीपासून सुमारे १.५ ते ७.६ किलोमीटर उंचीवर चक्राकार वाऱ्यांची स्थिती निर्माण झाली आहे. या हवामान प्रणालीच्या प्रभावामुळे शुक्रवारपर्यंत (ता.३) उत्तर बंगालच्या उपसागरात कमी दाबाचे क्षेत्र तयार होण्याची शक्यता आहे. हे कमी दाबाचे क्षेत्र अधिक सक्रिय झाल्यास त्याचा परिणाम मध्य भारतासह महाराष्ट्रातील पर्जन्यमानावर होणार असून उत्तर महाराष्ट्रातही पावसाचा जोर वाढण्यास पोषक परिस्थिती निर्माण होईल.
याशिवाय, पंजाबपासून उत्तर बंगालच्या उपसागरापर्यंत हंगामी कमी दाबाचा पट्टा सक्रिय आहे. गुजरातच्या किनारपट्टीपासून कर्नाटकपर्यंत समुद्रकिनाऱ्यालगत समांतर कमी दाबाचा पट्टा कायम असून, उत्तर बंगालच्या उपसागरापासून उत्तर मध्य महाराष्ट्र, गुजरात आणि आग्नेय अरबी समुद्रापर्यंत हवेचा कमी दाबाचा विस्तृत पट्टा तयार झाला आहे. या विविध हवामान प्रणालींमुळे मोठ्या प्रमाणात बाष्पयुक्त वारे महाराष्ट्राच्या दिशेने येत असून वातावरणात आर्द्रतेचे प्रमाण वाढले आहे. त्यामुळे मेघगर्जनेसह मुसळधार पावसासाठी अनुकूल स्थिती तयार झाली आहे.
शेतकऱ्यांना खबरदारीचे आवाहन
जळगाव आणि धुळे जिल्ह्यांत गुरुवारी अनेक ठिकाणी मध्यम ते जोरदार पावसाच्या सरी कोसळण्याची शक्यता आहे. काही ठिकाणी विजांचा कडकडाट, ताशी ३० ते ४० किलोमीटर वेगाने वाहणारे वारे आणि जोरदार सरींचाही अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. त्यामुळे नागरिकांनी अनावश्यकपणे उघड्या मैदानात किंवा झाडाखाली थांबणे टाळावे, तर शेतकऱ्यांनी शेतीची अवजारे, जनावरे आणि काढणी केलेले उत्पादन सुरक्षित ठिकाणी ठेवण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. तसेच वीज पडण्याच्या शक्यतेमुळे आवश्यक ती खबरदारी घेण्याचे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.
खरिपाच्या पेरण्यांना वेग येणार
दरम्यान, जून महिन्यात पावसाने ओढ दिल्यामुळे उत्तर महाराष्ट्रातील अनेक तालुक्यांमध्ये पेरणीची कामे खोळंबली होती. कापूस, सोयाबीन, मका, बाजरी, मूग, उडीद यांसारख्या खरीप पिकांच्या लागवडीवर त्याचा परिणाम झाला आहे. अनेक शेतकरी पावसाच्या प्रतीक्षेत असून काही ठिकाणी केलेली पेरणी उगवण न झाल्याने दुबार पेरणीची शक्यता निर्माण झाली होती. आता चांगला पाऊस झाल्यास जमिनीतील ओलावा वाढेल, रखडलेल्या पेरण्यांना वेग येईल आणि खरीप हंगामाला नवसंजीवनी मिळेल, अशी अपेक्षा कृषी क्षेत्रातून व्यक्त होत आहे.
देशभर मॉन्सूनची वेगवान प्रगती
देशभरातही नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांची प्रगती वेगाने सुरू आहे. मंगळवारी मॉन्सूनने उत्तर अरबी समुद्र, संपूर्ण हिमाचल प्रदेश, लडाख, जम्मू-काश्मीर तसेच गुजरात, मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेशचा आणखी काही भाग, हरियाना आणि पंजाबच्या काही भागांपर्यंत मजल मारली आहे. हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार पुढील दोन दिवसांत दिल्ली, राजस्थान आणि उत्तर भारतातील उर्वरित भागातही मॉन्सूनचे आगमन होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे देशभरातील मान्सूनची प्रगती आता वेग घेण्याची चिन्हे असून जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात महाराष्ट्रासह उत्तर भारतातील अनेक राज्यांत पावसाची तीव्रता वाढण्याची शक्यता हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. हवामान विभागाने पुढील २४ ते ४८ तास अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचे सांगितले असून परिस्थितीनुसार पुढील अंदाजात बदल होण्याची शक्यता नाकारलेली नाही.
