Kannad / Autram Ghat : उत्तर महाराष्ट्र–मराठवाडा जोडणाऱ्या ‘औट्रम’ घाटातील बोगद्याचे काम कुठपर्यंत पोहचले…?

उत्तर महाराष्ट्रातील जळगाव, धुळे, नंदुरबार आणि नाशिक या जिल्ह्यांना मराठवाड्यातील छत्रपती संभाजीनगर, बीड, जालना, परभणी, हिंगोली आणि नांदेड या भागांशी जोडणारा औट्रम घाट हा व्यापारी, औद्योगिक आणि कृषी वाहतुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा मार्ग मानला जातो. दररोज हजारो लहान-मोठी वाहने या घाटातून प्रवास करतात. मात्र, घाटातील अरुंद रस्ता, तीव्र वळणे आणि अवघड चढ-उतारांमुळे वाहनचालकांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागतो.

विशेषतः अवजड ट्रक, कंटेनर आणि प्रवासी बससाठी हा घाट धोकादायक ठरत आहे. घाटातील अनेक वळणांवर वाहनांचा वेग नियंत्रित करणे कठीण होत असल्याने अपघातांचे प्रमाण वाढले आहे. ब्रेक निकामी होणे, धुक्यामुळे दृश्यमानता कमी होणे आणि समोरून येणाऱ्या वाहनांचा अचूक अंदाज न आल्याने अनेक गंभीर दुर्घटना घडल्या आहेत. काही घटनांमध्ये वाहनांनी संरक्षण भिंती तोडून थेट दरीत कोसळल्याने मोठी जीवितहानीही झाली आहे.

औट्रम घाटातून सुरक्षित आणि जलद प्रवासासाठी बोगदा उभारण्याची मागणी गेल्या अनेक वर्षांपासून केली जात होती. वाढती वाहतूक आणि वारंवार होणाऱ्या अपघातांच्या पार्श्वभूमीवर राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने या मार्गाचे सर्वेक्षण पूर्ण केले. या दरम्यान, तज्ज्ञ समितीकडून विविध पर्यायांची तपासणी करण्यात आली. डोंगर कापून रस्ता रुंदीकरण करण्यापेक्षा आतून आधुनिक बोगदा उभारण्याचा पर्याय अधिक सुरक्षित, वेगवान आणि दीर्घकालीनदृष्ट्या फायदेशीर असल्याचे मत तज्ज्ञांनी नोंदवले.

तांत्रिक गुंतागुंत, खर्च आणि भौगोलिक परिस्थिती लक्षात घेता सुमारे साडेपाच ते सात किलोमीटर लांबीचा बोगदा अधिक व्यवहार्य असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. चाळीसगाव तालुक्यातील बोधरे आणि कन्नड तालुक्यातील तलवाडे या दरम्यान बोगदा तयार होण्याची शक्यता असून, अंतिम आराखड्यात त्याबाबत निर्णय होणार आहे.

एक तासाचा प्रवास १५ मिनिटांवर

सध्या औट्रम घाट पार करण्यासाठी वाहनांना ४५ मिनिटांपासून एक तास किंवा त्याहून अधिक वेळ लागतो. वाहतूक कोंडी, खराब हवामान किंवा अपघात झाल्यास हा कालावधी आणखी वाढतो. मात्र, बोगदा सुरू झाल्यानंतर हा प्रवास अवघ्या १० ते १५ मिनिटांत पूर्ण होऊ शकणार असल्याचा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. त्यामुळे इंधनाची बचत, वाहतुकीतील गती आणि वेळेची मोठ्या प्रमाणात बचत होणार आहे.

या प्रकल्पामुळे केवळ वाहतुकीची समस्या सुटणार नाही तर उत्तर महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यातील आर्थिक विकासालाही चालना मिळेल, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे. कृषी उत्पादनांची जलद वाहतूक, उद्योग क्षेत्रासाठी सुलभ संपर्क आणि पर्यटनाला चालना, यामुळे या भागातील व्यापाराला नवी संधी मिळू शकते. म्हणून औट्रम घाट बोगदा प्रकल्पाकडे संपूर्ण उत्तर महाराष्ट्र आणि मराठवाड्याचे लक्ष लागले आहे.