धुळे : मनमाड–इंदूर रेल्वे प्रकल्पासाठी इंदूर व परिसरातील जमीन अधिग्रहणाची प्रक्रिया वेगाने पुढे जात असून महू तहसीलअंतर्गत १८ गावांतील एकूण ९४३ शेतकऱ्यांची जमीन अधिकृतपणे अधिग्रहित करण्यात आली आहे. सेंधवा–वरला भागातील अधिग्रहणाच्या याद्यांचे अद्ययावतीकरणही प्रशासनाने सुरू केले आहे.
मनमाड–इंदूर रेल्वे संघर्ष समितीचे प्रमुख मनोज मराठे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, कसरावद आणि खरगोन जिल्हा प्रशासनाकडून तांत्रिक पडताळणीचे काम सुरू असून सेंधवा तहसीलाची अंतिम यादी रेल्वेला पाठवल्यानंतर मंजुरीची प्रक्रिया आणखी गती घेणार आहे. प्रकल्पात झालेल्या विलंबाबाबत त्यांनी इंदूरमध्ये रेल्वे बोर्डाचे मानव सदस्य श्री नामदेव जोशी आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यांशी चर्चा केली. या प्रकल्पासाठी अधिग्रहणाची सुरुवात अंबेडकर नगर तहसीलातील खेडी इसमुमार गावापासून झाली. येथे मिश्रीलाल पिता कन्हैयालाल पासून चंपालाल पिता छोटेलाल खातीपर्यंत १२ शेतकऱ्यांची जमीन अधिग्रहित झाली. त्यानंतर चेतपूरा गावातील ७९ शेतकऱ्यांची जमीन घेण्यात आली. यामध्ये ललिता बाई पति शंकर पासून मेराज बाई पिता मेहमद यांचा समावेश आहे.
कमदपूरमध्ये १०१, कुदालपूरा ५६, कुराडखेडीमध्ये ३, अहिल्यापूरा ६५, नांदेड़–जामलीत ६६, केलोद १५२, बेरच्छा ५, खेडली ४०, गवली पलासिया १०, आशापूर ३८, मलेढी ३२, कोदरिया १३, बोरखेडी खुर्द ६८, चोरडिया ९१ आणि नेऊगुराडिया ५४ शेतकऱ्यांची जमीन अधिग्रहित करण्यात आली आहे. एकूण १८ गावांतील ६६१.८०८ हेक्टर जमीन या प्रकल्पासाठी घेण्यात आली आहे. इंदूर व धार जिल्ह्यातील शिल्लक प्रकरणांवर मंजुरीची प्रक्रिया सुरू असून लवकरच अंतिम यादी प्रसिद्ध होणार आहे. हा मार्ग मनमाडहून इंदूरच्या अंबेडकर नगर स्टेशनपर्यंत जोडला जाणार आहे.
पार्श्वभूमी मनमाड
इंदूर रेल्वे हा अनेक वर्षांपासून चर्चेत असलेला महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प आहे. महाराष्ट्रातील मनमाडपासून मध्य प्रदेशातील इंदूरपर्यंत सरळ रेल्वे जोडणी झाल्यास मालवाहतूक, कृषी उत्पन्न वाहतूक आणि प्रवासी वाहतुकीला मोठी चालना मिळणार आहे. या मार्गामुळे प्रवासाचा वेळ लक्षणीयरीत्या कमी होईल. तसेच औद्योगिक, शैक्षणिक आणि पर्यटन क्षेत्रालाही मोठा फायदा होणार आहे. मात्र जमीन अधिग्रहणातील विलंब, तांत्रिक पडताळणी आणि प्रशासकीय अडथळे यामुळे प्रकल्पाला काही वर्षे गती मिळत नव्हती. आता मोठ्या प्रमाणावर जमीन अधिग्रहण पूर्ण झाल्याने प्रकल्प प्रत्यक्षात मार्गावर येणार असल्याची आशा व्यक्त केली जात आहे.
मनमाड–इंदूर रेल्वे प्रकल्पाला वेग मिळत असताना स्थानिक पातळीवरही जनतेत उत्सुकता वाढताना दिसत आहे. अनेक गावांतील शेतकरी आता भरपाई प्रकरणे, पुनर्वसनाचे मुद्दे आणि संभाव्य भविष्यातील रेल्वे स्थानक किंवा फाटकांच्या प्रस्तावांबाबत प्रशासनाशी चर्चा करत आहेत. काही गावांमध्ये शेतकऱ्यांनी भरपाई प्रक्रियेला गती द्यावी, सर्वांसाठी एकसमान दर ठरवावा आणि तांत्रिक तपासण्या वेळेत पूर्ण कराव्यात, अशी मागणी केली आहे.
दरम्यान, रेल्वे विभागाने सर्व अधिग्रहित जमिनींचे नकाशे, सीमांकन आणि मार्गाची भूयोजना अंतिम करण्याचे काम सुरू केले आहे. पुढील काही महिन्यांत या मार्गावरील भूस्तर सर्वेक्षण पूर्ण झाल्यानंतर प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात होण्याची शक्यता प्रशासनाने व्यक्त केली आहे. रेल्वेमार्गाच्या उभारणीसाठी आवश्यक असलेली निविदा प्रक्रिया, कंत्राटदारांची निवड आणि बांधकामांचा टप्पा यांना देखील आगामी काळात गती दिली जाणार आहे. यामुळे मनमाड–इंदूर रेल्वेमार्ग पुढील काही वर्षांत प्रत्यक्ष स्वरूपात उभा राहील, अशी आशा प्रकल्पाशी संबंधित सर्व विभागांनी व्यक्त केली आहे.
संघर्ष समितीचे प्रमुख मराठे म्हणाले की, “मनमाड–इंदूर रेल्वेमार्ग हा निमाड, धार, इंदूर आणि संपूर्ण मालवा पट्ट्यासाठी विकासाची नवी संधी निर्माण करणारा आहे. अधिग्रहणातील अडथळे दूर करण्यासाठी आम्ही प्रशासनाशी सातत्याने संवाद साधत आहोत.”
