हिमालयाच्या कुशीतील चव: तिबेटी खाद्यसंस्कृती आणि तिथले अस्सल, लज्जतदार पदार्थ

1/7

तिबेटी खाद्यसंस्कृती ही तेथील उंच आणि खडतर पर्वतीय भूभागाशी जुळवून घेणारी, अत्यंत साधी पण पौष्टिक आणि आरोग्यदायी आहे. बार्ली (जव), याकचे मांस व दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थ हे या आहारातील मुख्य घटक आहेत. येथील थंड हवामानात शरीराला तातडीने ऊब, ऊर्जा आणि तृप्ती देण्याच्या उद्देशानेच हे पारंपरिक पदार्थ तयार केले गेले आहेत.

2/7

बालेप (Balep): नाश्त्याला किंवा दुपारच्या जेवणात आवडीने खाल्ली जाणारी ही एक पारंपरिक तिबेटी पोळी/रोटी आहे. साध्या चपट्या पोळीपासून ते भाजी/मांसाचे सारण भरलेल्या किंवा तव्यावर शेकलेल्या/तळलेल्या प्रकारांपर्यंत ही अनेक स्वरूपांत उपलब्ध असते.

3/7

बटर टी (Butter Tea): चहाची पाने, याकचे लोणी आणि मीठ एकत्र उकळून बनवलेले हे तिबेटी लोकांचे एक वैशिष्ट्यपूर्ण पेय आहे. अत्यंत पौष्टिक आणि शरीराला आतून ऊब देणारा हा ‘लोणी-मीठ चहा’ प्रत्येक तिबेटी घरात रोजच्या दिनचर्येचा एक अत्यावश्यक भाग असतो.

4/7

शाप्ता (Shapta): कांदे, शिमला मिरची आणि झणझणीत मसाल्यांसोबत परतून (Stir-fry) बनवलेला हा एक मसालेदार मांसाहारी पदार्थ आहे. हा सहसा टिंगमो रोटी, बालेप किंवा गरम भातासोबत सर्व्ह केला जातो

5/7

थेनथुक (Thenthuk): हाताने ओढून काढलेल्या पिठाच्या चकत्या/तुकडे घालून बनवलेले हे एक पारंपरिक ‘नूडल सूप’ आहे. नेहमीच्या ‘थुकपा’ सूपपेक्षा हे अधिक घट्ट, मसालेदार आणि पोटभरीचे असून थंडीच्या दिवसांत एक उत्तम ‘कंफर्ट फूड’ ठरते.

6/7

टिंगमो (Tingmo): अतिशय मऊ आणि लुसलुशीत अशी ही वाफवलेली (Steamed) रोटी आहे. यात कोणतेही सारण नसते. रस्सा (Curry) किंवा घट्ट ग्रेव्ही शोषून घेऊन खाण्यासाठी ही उत्तम मानली जाते.

7/7

त्साम्पा (Tsampa): भाजलेल्या जवच्या (बार्ली) पिठापासून बनवलेला तिबेटी लोकांचा सर्वात मुख्य आणि पारंपरिक आहार! सहसा गरम ‘बटर टी’मध्ये हे पीठ मिसळून, त्याचे छोटे गोळे करून खाल्ले जातात. हा प्रवासात किंवा कामाच्या वेळी झटपट मिळणारा एक अत्यंत ऊर्जादायी पदार्थ आहे.