-
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शुक्रवारी (१७ जुलै) भारताच्या पहिल्या हायड्रोजन-चालित (Hydrogen-powered) ट्रेनला हिरवा झेंडा दाखवून रवाना केले. चेन्नई येथील ‘इंटिग्रल कोच फॅक्टरी’ (ICF) द्वारे या विशेष ट्रेनची निर्मिती करण्यात आली आहे.
-
ही हायड्रोजन ट्रेन हरियाणातील ‘जिंद ते सोनिपत’ या ८९ किलोमीटरच्या रेल्वे मार्गावर धावणार आहे. हा मार्ग उत्तर रेल्वेच्या (Northern Railway) दिल्ली विभागांतर्गत येतो.
-
रेल्वे मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, भारतातील पहिल्या हायड्रोजन ट्रेनच्या प्रायोगिक तत्त्वावरील धावण्यासाठी हरियाणातील जिंद-सोनिपत रेल्वे मार्गाची निवड करण्यात आली आहे.
-
या ट्रेनसाठी लागणाऱ्या इंधनाची सोय म्हणून जिंद येथेच संपूर्णपणे मायदेशात विकसित केलेली ‘हायड्रोजन साठवणूक आणि रिफ्यूएलिंग’ (इंधन भरणे) सुविधा उभारण्यात आली आहे.
-
या प्रकल्पासाठी ‘पेट्रोलियम अँड एक्स्प्लोझिव्ह सेफ्टी ऑर्गनायझेशन’ (PESO) कडून कॉम्प्रेस्ड हायड्रोजन गॅसची साठवणूक आणि वितरणासाठी आवश्यक असणारा अधिकृत परवाना देखील मिळवण्यात आला आहे.
-
या ट्रेनच्या लाँचिंगसह, स्वच्छ आणि पर्यावरणपूरक रेल्वे वाहतुकीसाठी हायड्रोजन तंत्रज्ञानाचा वापर करणाऱ्या जर्मनी, जपान, चीन आणि अमेरिका यांसारख्या मोजक्या देशांच्या पंक्तीत आता भारतानेही स्थान मिळवले आहे.
-
जिंद ते सोनिपत दरम्यानच्या प्रवासात ही हायड्रोजन ट्रेन एकूण १२ स्थानकांवर थांबेल. ही स्थानके पुढीलप्रमाणे आहेत: जिंद सिटी, पांडू पिंडारा, ललित खेडा, भांबेवा, ईशापूर खेरी, बुटाणा, खंडराई, गोहाना, रभ्रा, लाठ, मोहाना (हरियाणा) आणि बरवासनी.
-
जिंद-सोनिपत हायड्रोजन ट्रेनचा कमाल वेग ताशी ७५ किमी (75 kmph) असेल. १० डब्यांच्या या ट्रेनमध्ये प्रत्येकी १,२०० किलोवॅट क्षमतेचे दोन ‘ड्रायव्हिंग पॉवर कार’ (DPCs) असून, त्यातून एकूण २,४०० किलोवॅट ऊर्जेची निर्मिती होईल. तसेच, यात प्रवाशांसाठी ८ कोच (डबे) असतील.
-
ट्रेनचे वेळापत्रक : गाडी क्रमांक ७४०१० (जिंद ते सोनिपत): सकाळी ०७:४० वाजता जिंदवरून सुटेल आणि सकाळी ०९:४० वाजता सोनिपतला पोहोचेल. गाडी क्रमांक ७४००९ (सोनिपत ते जिंद – परतीचा प्रवास): सकाळी १०:४० वाजता सोनिपतवरून सुटेल आणि दुपारी ०१:०० वाजता जिंदला पोहोचेल.
पोटातली सगळी घाण झटक्यात बाहेर पडेल; झोपण्याआधी फक्त ‘हे’ एक पान चावून खा; आतड्यांत सडणारी घाण होईल साफ
