प्राचीन लोक कसे मतदान करायचे; जाणून घ्या अनोख्या पद्धती

1/7

नागरिकांनी मतदान करणे किंवा नेते निवडणे ही कल्पना आधुनिक नवोपक्रमासारखी वाटू शकते, परंतु प्राचीन संस्कृतींनी मतदान आणि निवडणुकांच्या स्वतःच्या आवृत्त्या विकसित केल्या. या सुरुवातीच्या पद्धती आजच्या प्रणालींसारख्या नव्हत्या परंतु त्या दाखवतात की दूरच्या भूतकाळातील लोक सामूहिक निर्णय प्रक्रियेत आश्चर्यकारक मार्गांनी भाग घेत असत.

2/7

प्राचीन ग्रीस, प्रत्यक्ष मतदान : अथेन्समध्ये, पात्र पुरुष नागरिक कायदे आणि सार्वजनिक बाबींबद्दल निर्णय घेण्यासाठी मोठ्या संमेलनांमध्ये एकत्र येत असत. ते सहसा फक्त हात वर करून मतदान करत असत आणि काही निर्णय गुप्त बॅलेटऐवजी सामान्य सहमतीने घेतले जात असत. अशा मतदान प्रक्रियेत सहभागा होण्यासाठी प्रत्यक्ष त्या ठिकाणी उपस्थिती राहणे आवश्यक होते.

3/7

अथेनियन लोक सार्वजनिक क्षेत्रातील व्यक्तींना किंवा नेत्यांना देशाबाहेर काढण्यासाठी ‘ऑस्ट्रासिझम’ (Ostracism) नावाची एक विशेष मतदान पद्धत वापरत असत. नागरिक नावडत्या राजकारण्याचे नाव मातीच्या भांड्यांच्या तुकड्यांवर (ज्याला ‘ऑस्ट्राका’ म्हटले जाई) कोरून देत असत. जर एखाद्या व्यक्तीविरुद्ध पुरेशी मते पडली, तर त्याला दहा वर्षांसाठी हद्दपार केले जात असे.

4/7

रोमन प्रजासत्ताकात, पुरुष नागरिक अशा विविध सभांमध्ये सहभागी होत जेथे अधिकारी निवडले जात आणि कायदे संमत केले जात असत. मात्र, मतदानाची ही रचना संपत्ती आणि सामाजिक वर्गावर आधारित होती. श्रीमंत नागरिकांची मते सर्वात आधी मोजली जात, ज्यामुळे निर्णय प्रक्रियेवर त्यांचा प्रभाव जास्त असायचा.

5/7

अथेन्समधील सुरुवातीची मतदान पद्धत: न्यायालयीन निर्णय आणि काही विशेष मतदानांसाठी, अथेन्सचे नागरिक छोट्या वजनी दगडांचा (ज्यांना Psephoi म्हटले जात असे) वापर करत असत. हे दगड किंवा विशेष चिन्हांकित मतपत्रिका (Ballots) नागरिक कलशांमध्ये टाकत असत. ही गुप्त मतदानाचा हा एक प्रारंभिक प्रकार होता.

6/7

स्पार्टाची ओरडून निवड करण्याची अनोखी पद्धत : सर्वच ग्रीक शहरांमध्ये मतपत्रिकांचा वापर होत नसे. स्पार्टामध्ये निवडणुकीचा निकाल जयघोष किंवा मोठ्याने ओरडून लावला जात असे. उमेदवार गर्दीसमोरून चालत जात आणि त्या वेळी लोक त्यांच्या समर्थनार्थ ओरडत असत. काही लपलेले परीक्षक या आवाजाच्या तीव्रतेची तुलना करून विजेता ठरवत असत.

7/7

रोममधील गुप्त मतदानाचा उदय: रोमन प्रजासत्ताकात, पुरुष नागरिक विविध सभांमध्ये सहभागी होऊन अधिकारी निवडत आणि कायदे संमत करत असत. सुरुवातीला येथे गुप्त मतदानाची पद्धत सुरू झाली असली तरी, मतदानाची रचना संपत्ती आणि सामाजिक वर्गावर आधारित होती. श्रीमंत नागरिकांच्या मतांची मोजणी सर्वात आधी केली जाई, ज्यामुळे निर्णय प्रक्रियेवर आणि निकालावर त्यांचा प्रभाव अधिक असायचा.