-
गेल्या १२ महिन्यांच्या कालावधीत, भारतीय चलनाच्या (INR) मूल्यात पाकिस्तानी रुपयाच्या (PKR) तुलनेत मोठी घसरण झाली आहे. याच कालावधीत मे २०२५ मध्ये ८८ तास ‘ऑपरेशन सिंदूर’द्वारे भारतीय सैन्याने पाकिस्तानात घुसून दहशतवाद्यांविरोधात कारवाई केली होती.
-
१५ मे २०२५ रोजी, विनिमय दर १ भारतीय रुपयामागे ३.२९१३ पाकिस्तानी रुपये इतका होता. २० मे २०२६ पर्यंत हा दर घसरून १ भारतीय रुपयामागे २.९०१० पाकिस्तानी रुपये इतका झाला. ही सुमारे ११.८६% इतकी मूल्यघसरण दर्शवते, ज्यामध्ये केवळ २०२६ या एका वर्षातच ६.८% ची घसरण नोंदवली गेली आहे.
-
ही तीव्र घसरण हे दर्शवते की, भारतासमोरील आर्थिक आव्हाने ही केवळ डॉलरची जागतिक ताकद किंवा पश्चिम आशियातील संकट यांचा परिणाम नाहीत. उलट, ही आकडेवारी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखालील देशांतर्गत धोरण आणि आर्थिक व्यवस्थापनातील मूलभूत कमकुवतपणा अधोरेखित करते.
-
भारतीय रुपया हे २०२५ मध्ये आशिया खंडातील सर्वात खराब कामगिरी करणारे चलन ठरले होते आणि चालू वर्षातही त्याची हीच खराब कामगिरी कायम राहिली आहे.
-
याच कालावधीत, बांगलादेशी टाकाच्या तुलनेतही भारतीय रुपया कमकुवत झाला असून, त्याचा दर प्रति रुपया १.४२ टाकांवरून १.२८ टाकांपर्यंत खाली आला आहे.
-
मोदी सरकार अनेकदा रुपयाच्या कमकुवतपणाचे खापर केवळ बाह्य दबावांवर आणि पश्चिम आशियातील संकटावर फोडते. पण, पाकिस्तानी चलनाच्या तुलनेत रुपयाची सातत्याने होत असलेली घसरण हे दर्शवते की, ही समस्या प्रामुख्याने भारतापुरतीच मर्यादित आहे.
-
जर ही घसरण पूर्णपणे जागतिक घटक किंवा डॉलरमुळे होत असती, तर त्याचा परिणाम या क्षेत्रातील इतर सर्व चलनांवर समान स्वरूपात दिसून आला असता. इतर उदयोन्मुख बाजारपेठांमधील चलनांनाही अशाच प्रकारच्या बाह्य धक्क्यांचा सामना करावा लागला. तरीही, पाकिस्तानी चलनाच्या तुलनेत ती चलने रुपयाप्रमाणेच कमकुवत झाली नाहीत.
-
२०१२ आणि २०१३ मध्ये पंतप्रधानपदाचे भाजपाचे उमेदवार म्हणून, मोदींनी रुपयाच्या घसरणाऱ्या मूल्यावरून UPA सरकारवर वारंवार टीका केली होती.
-
रुपयाची ही घसरण म्हणजे केंद्र सरकारच्या अपयशाचे आणि सुशासनाच्या अभावाचे थेट प्रतिबिंब आहे, असा युक्तिवाद पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी त्यावेळी मांडला होता.
-
आंतरराष्ट्रीय निरीक्षकांनी काही काळापासून असे प्रतिपादन केले आहे की, रुपयाची घसरण ही केवळ जागतिक घडामोडींशीच निगडित नाही.
-
मार्च महिन्यात जपानी बँक ‘MUFG’ ने असे नमूद केले होते की, पश्चिम आशियातील संकटाची स्थिती काहीही असली, तरीही या वर्षाच्या अखेरपर्यंत रुपयाची घसरण कदाचित अशीच सुरू राहील. (All Photos: Canva)
Tukaram Mundhe : तुकाराम मुंढे यांनी अन्न व औषध प्रशासनाचा पदभार स्वीकारला! सरकारने पदावनती केल्याची मुंढेची भावना; दीड महिना ठेवलेले प्रतीक्षेत