अफगाणिस्तानच्या डोंगरदऱ्यांतून थेट भारतीयांच्या ताटात; वाचा, समोसा या पदार्थाचा थक्क करणारा इतिहास

समोशाचा जन्म मध्य आशियात झाला. तिथे त्याला 'संभुसाक' म्हणत. हा छोटा, मांस भरलेला पदार्थ प्रवासात टिकण्यासाठी सोपा असल्याने प्रवासी तो सोबत बाळगत असत. व्यापाऱ्यांसोबत आगमनसाधारण १३ व्या शतकात पर्शिया आणि मध्य आशियातील व्यापाऱ्यांमुळे हा पदार्थ भारतात आला. दिल्ली सल्तनत काळातील साहित्यात याचा उल्लेख आढळतो. राजघराण्यातील पसंतीसुरुवातीला समोसा केवळ राजदरबारात खाल्ला जाई. त्या काळी त्यात खिमा आणि सुका मेवा भरलेला असे. हा एक उच्चभ्रू लोकांसाठीचा खास पदार्थ मानला जात असे. भारतीय बदलभारतात आल्यावर स्थानिक मसाल्यांमुळे याचे रूप बदलले. पोर्तुगीजांनी भारतात बटाटा आणला आणि त्यानंतरच आजचा बटाट्याचा शाकाहारी समोसा प्रसिद्ध झाला. नाश्त्याचा राजा२० व्या शतकात समोसा खऱ्या अर्थाने रस्त्यावरील खाद्य बनला. चहा आणि चटणीसोबत मिळणारा हा स्वस्त आणि पोटभरीचा पदार्थ घराघरात पोहोचला. जागतिक ओळखआज समोसा केवळ भारतातच नाही, तर जगभरात आवडीने खाल्ला जातो. बटाटा, खिमा, चीज अशा अनेक चवींत तो हॉटेल आणि खाद्यगाड्यांवर उपलब्ध आहे. मध्य आशियातून सुरू झालेला हा प्रवास आज भारतीय संस्कृतीचा अविभाज्य भाग बनला आहे. जगाच्या कानाकोपऱ्यात समोसा आता एक लोकप्रिय नाश्ता म्हणून ओळखला जातो.