-
मानवी इतिहासाच्या सुरुवातीला अन्नाचा आस्वाद घेण्यासाठी हाताची बोटे हेच मुख्य साधन होते.
-
मध्ययुगीन काळात लोक जेवताना मांस कापण्यासाठी स्वतःची सुरी वापरत असले, तरी कापलेले तुकडे हातानेच उचलून खाणे अधिक योग्य मानले जाई.
-
जुन्या काळात युरोपमध्ये ताटांऐवजी शिळ्या भाकरीच्या किंवा पावाच्या जाड तुकड्यांवर अन्न ठेवून जेवण्याची अनोखी पद्धत रूढ होती.
-
सोळाव्या शतकापासून युरोपियन राजघराण्यांमध्ये काट्या चमच्याचा वापर शिष्टाचाराचे आणि प्रतिष्ठेचे लक्षण म्हणून हळूहळू वाढू लागला.
-
सुरुवातीला युरोपियन लोकांनी काट्या चमच्याचा वापर नाकारला होता आणि हाताने जेवणेच अधिक सोयीचे व नैसर्गिक असल्याचे ते मानत असत.
-
बदलत्या आधुनिक फॅशनमुळे आणि पाश्चात्त्य शिष्टाचाराच्या प्रभावामुळे उच्च वर्गात हाताने जेवण्याची पद्धत मागे पडत गेली.
-
आज आधुनिकता आली असली तरी भारतासारख्या देशात केळीच्या पानावर किंवा ताटातील अन्न हाताने कालवून खाणे हीच श्रेष्ठ परंपरा आहे.
-
संपूर्ण जगभरात आजही कोट्यवधी लोक आपल्या संस्कृतीचा आणि तृप्तीचा भाग म्हणून मोठ्या अभिमानाने हातानेच अन्न ग्रहण करतात.
अण्णा हजारेंबाबत प्रश्न विचारताच अभिजित दीपकेचं उत्तर; “म्हाताऱ्या माणसांनी निवृत्त होऊन आश्रमात बसावं”
